در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آشپزی با سیب زمینی
سیبزمینی گیاهی است یکساله که با کاشت غده سیبزمینی، محصول جدید حاصل میشود. برای اولین بار از هند وارد ایران شد. هندیها به آن آلو میگویند. این لفظ هنوز هم در برخی نقاط ایران، از جمله شیراز به سیبزمینی، اطلاق میشود.
این محصول، حاوی نشاسته و بتاکاروتن فراوان است. این ماده خوراکی بسیار مفید و کمککننده خوبی برای ساخت ویتامین A توسط سیستم بدن است. جذب آسانی دارد به همین منظور، مصرف آن به همه گروههای سنی پیشنهاد میشود. سیبزمینی محکمکننده لثهها و مقوی قلب و مرهم خوبی برای زخم معده است. ویتامین C زیادی دارد. تقریبا در هر 100 گرم سیبزمینی حدود 30 میلی گرم ویتامینC موجود است. همچنین دارای فسفر، آهن، پتاسیم، منیزیم و مقدار زیادی ویتامین B6 است. البته هر چه از میزان تازگی این گیاه بگذرد، درصد مواد مفید آن کم میشود. وجود ویتامین B6 در این ماده غذایی مانع از بروز سرطان میشود
لازم است هفتهای دو بار به صورت آبپز یا کبابی مصرف کنید و نشاسته سیبزمینی را جایگزین نشاسته گندم کنید. سیبزمینی ادرارآور و برای دفع مواد زائد بدن، بهخصوص کلیه و مثانه بسیار نافع میباشد.
بهترین نوع مصرف آن پخته یا کبابی است و سرخ کردن باعث از بین رفتن خواص آن میشود. رنده شده خام سیبزمینی در التیام سوختگی، اثری مانند پماد آرامبخش و ورم و تاول ناشی از سوختگی را درمان میکند. با اینکه در جذب ویتامین A نقش موثری دارد ولی خودش زود دفع میشود، برای همین افرادی که رژیم لاغری دارند به جای نان و برنج میتوانند 50 گرم سیبزمینی پخته را جایگزین نمایند و نیز پتاسیم موجود در سیبزمینی، دردهای روماتیسمی را آرام میکند. همچنین برای رفع کبودی و ورم بدن از یک یا چند برش نازک سیبزمینی استفاده کنید و روی محل ضرب دیده بگذارید. ورم را خوابانده و کبودی را به خود جذب میکند. خوردن سیبزمینی بهدلیل وجود قند و نشاسته فراوان برای افراد دیابتی مناسب نیست ولی برخلاف آنچه معمول شده که سیبزمینی بی خاصیت است، بسیار مفید و پرخاصیت است.
میزان کالری
در هر 100 گرم سیبزمینی، تقریبا 90 کالری وجود دارد. هر لیوان سیبزمینی پخته و پوره شده حدود 180 کالری به بدن میرساند. اگر همین میزان سیبزمینی به صورت سرخ شده مصرف شود، محتوی 500 کالری است.
بهترین روش تهیه و نگهداری
سیبزمینی را به میزان کم تهیه کنید و تازه آن را با پوست استفاده کنید. اگر زیاد خریدهاید، بهترین روش نگهداری آن زیر خاک است. یعنی در صورت امکان در فصل سرما، گوشهای از باغچه را گود کرده، سیبزمینیها را بریزید و کاملا روی آنها را با خاک باغچه بپوشانید یا مقداری خاک را در محلی بریزید و سیبزمینیها را زیر خاک بگذارید و هر بار به اندازه مورد نیاز بردارید و دوباره روی آنها را بپوشانید. اگر کم خرید کردهاید میتوانید در روزنامه یا پاکت کاغذی بریزید و بعد در یک نایلون بگذارید و در یخچال قرار دهید. سعی کنید سیبزمینی را در جای تاریک نگهداری کنید، تا جوانه نزند. سیبزمینیهایی که سبز هستند دارای ماده سمی بنام سولاتین هستند. از مصرف سیبزمینی سبز و جوانهزده جدا خودداری کنید. سیبزمینی را فریز نکنید، چون با یخ زدن، نشاسته آن تبدیل به قند میشود.
سالاد الویه
مواد لازم: مرغ: 300 گرم ، سیبزمینی: 5 عدد متوسط، نخود فرنگی، هویج نگینی خرد شده و ذرت پخته: از هر کدام نصف لیوان ، خیارشور: 5 تا 6 عدد ، تخممرغ: 2 عدد ، سس مایونز و ماست چکیده : از هر کدام نصف فنجان ، روغن زیتون:2 قاشق غذا خوری ، فلفل و نمک: به میزان لازم ، پیاز: 1 عدد متوسط
طرز تهیه: ابتدا مرغ را با یک عدد پیاز خرد شده و یک لیوان آب بپزید. سیبزمینی و تخممرغ را هم پخته و بگذارید سرد شود. گوشت مرغ را از استخوان جدا و ریز خرد کنید. سیبزمینی و تخممرغ را هم رنده کرده و همراه خیارشور ریز شده، همه مواد را درون ظرف گود بریزید و با هم مخلوط کنید. برای تهیه سس این سالاد ، ماست و سس مایونز و روغن زیتون نمک و فلفل و کمی از آب مرغ را در ظرفی بریزید و خوب مخلوط کنید. در صورت تمایل 2 قاشق غذا خوری آب لیمو به آن افزوده و روی مواد بریزید و به هم بزنید. الویه را در ظرف مناسبی بریزید و روی آن را با مقداری سس پوشش دهید. برای تزئین از چند برش خیارشور و یا زیتون استفاده کنید. همچنین میتوانید برگهای کاهو را بشویید و خشک کنید و از مواد سالاد داخل برگ کاهوها بریزید و در دیس چیده و چند عدد زیتون روی هر کدام بگذارید و از عزیزان خود پذیرایی کنید.
پیراشکی سیب زمینی
مواد لازم: سیبزمینی: 6 تا7 عدد ، گوشت چرخ کرده: 150 گرم، فلفل دلمه ریز خرد شده: 1 عدد ، رب گوجه: 1 قاشق غذاخوری ، تخممرغ: 1 عدد، نمک، فلفل روغن و آویشن: به میزان لازم ، پیاز: 1 عدد، پودر سوخاری: به میزان لازم
طرز تهیه: ابتدا سیبزمینیها را بپزید، سپس رنده کنید و نمک و فلفل را به آن اضافه کرده و مخلوط کنید. پیاز را نگینی خرد کنید و با مقداری روغن آن را تفت دهید. بعد از اینکه کمی طلایی شد، گوشت چرخ کرده را به آن افزوده و بعد فلفل دلمه، رب گوجه، نمک و فلفل و آویشن را هم اضافه کنید و همه مواد را تفت دهید. تخممرغ را در ظرفی بشکنید و خوب به هم بزنید تا صاف شود. از سیبزمینی پوره شده، به اندازه یک نارنگی بردارید و آن را کف دست، باز کنید و از مواد گوشتی یک قاشق روی سیبزمینی بگذارید و دوباره آن را ببندید. طوری که کاملا مواد داخل آن پوشیده و به شکل پیراشکی آن را فرم دهید و در تخممرغ فرو کنید و بعد در پودر سوخاری بغلتانید. تمام مواد را به همین ترتیب آماده کنید. روغن را در ماهیتابه بریزید و بگذارید داغ شود. پیراشکیها را در روغن داغ سرخ کنید و در دیس چیده و اطراف آن را چند برش گوجهفرنگی و لیمو، زیتون و خیارشور چیده و روی آنها را با سس کچاب تند تزئین کرده و میل کنید.
فوت و فنهای سیبزمینی
چند فوت و فن هم از سیبزمینی بدانید:
اگر سبزی خوردن شما پلاسیده شده، آنها را در مقداری آب خیس و چند برش سیبزمینی به آن اضافه کنید، سبزی شما شاداب و تازه میشود.
اگر غذای شما شور شده، یک عدد سیبزمینی را به غذا اضافه کنید، نمک جذب سیبزمینی میشود. اگر پوست سیبزمینی را در کتری یا سماوری که جرم گرفته بریزید و بجوشانید. جرم از آنها جدا شده و تمیز میشود.
سیبزمینیکبابی نمکی
مواد لازم: نمک: یک کیسه 500 گرمی، سیبزمینی: 6 تا 8 عدد ، فلفل: به میزان لازم
طرز تهیه: در یک قابلمه لعابی یا از جنس فلزی که تفلون نباشد، مقداری نمک بریزید. سیبزمینیها را روی نمک بچینید. و بقیه نمک را روی سیبزمینی بریزید. طوری که کاملا پوشیده باشند. دیگ را روی حرارت ملایم بگذارید. در قابلمه را ببندید و حدود یک ساعت صبر کنید. سیبزمینیها برشته شده و طعم لذیذ تنوری گرفته و میل نمایید. اگر برای پیکنیک بیرون از منزل باشید، میتوانید با استفاده از آتش زغال هم سیبزمینیها را کباب کنید. اول زغال را سرخ کنید بعد سیبزمینیها را لابهلای آتش گذاشته و روی آنها را هم با زغال سرخ شده بپوشانید و صبر کنید تا کباب شده و میل کنید.
چیپس خانگی سیبزمینی
ابتدا چند عدد سیبزمینی را پوست بگیرید و بعد برش حلقهای نازک بزنید. در یک ظرف گود آب و سرکه و نمک و یک قاشق بکینگ پودر بریزید. میزان سرکه و نمک سلیقهای است. ولی بهتر است برای هر لیوان آب، یک قاشق مرباخوری نمک و 2 قاشق سرکه در نظر بگیرید. سیبزمینیهای برش داده شده را در این محلول بریزید و بعد از 2 ساعت آب آن را صاف کرده و خوب خشک کنید. سینی فر را چرب کنید و سیبزمینیها مرتب کف سینی بچینید.. فر را از قبل گرم کرده و به مدت 10 تا 15 دقیقه در دمای 170 درجه سانتیگراد قرار دهید. بعد از تغییر رنگ و برشته شدن، از فر بیرون آورده و روی آنها را فلفل یا پودر سیر بپاشید با ماست چکیده میل کنید.
استانبولی پلو با سیبزمینی
مواد لازم: برنج: 4 پیمانه ، سیبزمینی: 2 عدد ، گوشت: 300 گرم ، پیاز: 1 عدد ، گوجه فرنگی: 5 تا 7 عدد ، روغن، نمک، و زردچوبه و فلفل: به میزان لازم ، رب گوجه: 2 قاشق غذاخوری
طرز تهیه: ابتدا گوشت را ریز و قورمهای خرد کنید. پیاز را هم خرد کرده و در یک قابلمه مناسب سرخ کنید. گوشت و رب را هم اضافه کنید و با دو لیوان آب روی حرارت گذاشته تا پخته شود. گوجهها را رنده کنید. برنج را بشویید و گوجه رنده شده را با نمک و روغن روی برنج بریزید و کنار بگذارید. سیبزمینیها را نگینی خرد کنید و در یک ماهیتابه سرخ کنید. وقتی گوشت پخته شد آن را با آب گوشت به برنج اضافه کنید و روی حرارت بگذارید. وقتی آب برنج تبخیر شد، سیبزمینیها را هم افزوده و کره را داغ کرده و روی پلو بریزید و آن را دم بگذارید. بعد در دیس کشیده و با سالاد شیرازی میل کنید. میتوانید از گوشت چرخ کرده هم برای تهیه استانبولی استفاده کنید یا حتی گوشت را حذف کنید
دو پیازه آلو شیرازی
مواد لازم: سیبزمینی: 5 تا 7 عدد ، کره: گرم 100، پیاز: 2 عدد بزرگ ، رب گوجه: 3 قاشق غذاخوری
روغن: به میزان لازم ، نمک و فلفل سیاه و زردچوبه: به میزان لازم
طرز تهیه: سیبزمینیها را بپزید. پیازها را خلال کرده و سرخ کنید. سیبزمینی را پوست بگیرید و خوب له کنید. کره را آب کنید و رب گوجه را به آن اضافه کنید. کمی آن را تفت دهید. زردچوبه و فلفل و نمک را هم به آن افزوده و بعد به سیبزمینی اضافه کنید. در نهایت پیازهای سرخ شده را به مواد افزوده و بعد در یک قابلمه تفلون، آن را به مدت 5 تا 8 دقیقه دم بگذارید. دو پیازه را با خیارشور و نان سنگک میل کنید. لازم است بدانید هر چه پیاز سرخ شده این خوراک بیشتر باشد، خوشمزهتر میشود. برای همین به دوپیازه معروف است. یعنی اگر سیبزمینی کوچک بود میتوانید دو برابر آن پیاز استفاده کنید..
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
