آیین شمع‌گردانی در اردبیل

در این مراسم ـ که از صبح تاسوعا تا پاسی از شب ادامه می‌یابد ـ مردم عزادار اردبیل به صورت گروهی و در قالب دسته‌های عزاداری از یک مسجد به مسجد دیگر و از محله‌ای به محله دیگر می‌روند و اقدام به روشن کردن شمع می‌کنند.

این مراسم نه‌تنها در اردبیل بلکه در سایر شهرها و امامزاده‌ها با حضور دسته‌ها و گروه‌های عزاداری با حال و هوای خاص به‌ویژه در شکل و محتوای باشکوه برگزار می‌شود و نظیر آن را می‌توان در امامزاده سلیمان فخرآباد مشگین‌‌شهر، سیددانیال خلخال، مسجد غریب بیله‌‌سوار و دیگر اماکن مذهبی و مورد احترام مردم استان مشاهده کرد.

آیین شمع‌‌گردانی در میان بانوان استان اردبیل از حال و هوای خاص برخوردار است، به‌طوری که بانوان در حالی که چادر و لباس سیاه بر تن کرده‌اند،‌ در سقاخانه ابوالفضل ‌العباس(ع) اردبیل جمع می‌شوند و ضمن سر دادن ندای عزاداری به شکل خاص با روشن کردن شمع و گره زدن تکه‌پارچه‌ خواستار برآورده شدن حاجات خود و خانواده می‌شوند.

این آیین سنتی بیش از هزار سال در اردبیل قدمت دارد و این مراسم در زبان ترکی و محلی به نام شمع ‌پایلاما معروف است و عزاداران حسینی بعد از هشت روز عزاداری در مساجد و خیابان‌ها و محلات اردبیل در روزی که منتسب به علمدار رشید کربلا، حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) است،‌ اقدام به روشن کردن شمع می‌کنند و در سوگ آن علمدار رشید بر سر و سینه می‌زنند. در تاسوعای حسینی همه دسته‌های عزاداری شامل محلات شش‌گانه، شعبه‌های آن و مردم عزادار به بازار می‌آیند و ضمن عزاداری، آیین شمع‌گردانی را نیز با شکوه خاص و هرچه تمام‌‌تر برگزار می‌‌کنند.