کارتر وارد ایران شد

وقتی در جریان واترگیت تخلف های نیکسون و حزب جمهوریخواه در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال 1351 فاش و او مجبور به کناره گیری از پست ریاست جمهوری شد ، زمینه برای پیروزی دمکراتها فراهم شد و شاید بتوان انتخاب شعار «حقوق بشر» از سوی کارتر را از همین منظر ارزیابی کرد.

کد خبر: ۸۴۶۵۴

هنگامی که کارتر در آخر دی ماه سال 1355 به ریاست جمهوری ایالات متحده رسید ، کوشید با رویکرد توجه به حقوق بشر منافع امریکا را تامین کند و از آن جا که شرح اختناق حاکم بر ایران و شکنجه های وحشتناک ساواک در سطح بین المللی انعکاس وسیعی داشت و چهره خوشایندی از رژیم شاه در افکار جهانی ترسیم کرده بود ، شاه را برای انجام پاره ای اقدامات تحت فشار قرار داد. او بر این گمان بود که خفقان بیش از حدی که در ایران وجود دارد ممکن است موجب انفجار شود لذا برای حفظ ایران در اردوگاه غرب لازم بود سیاست های پیشگیرانه اتخاذ شود و برای این منظور انجام پاره ای تغییرات در دستور کار هیات حاکمه امریکا قرار گرفت . شاه نیز همان طور که در دوران کندی توانست نظر او را به خود جلب کند ، این بار نیز با کنار گذاردن هویدا و اعلام فضای باز سیاسی که قبل از پیروزی کارتر و در دوران مبارزات انتخاباتی امریکا انجام شد کوشید خود را با موج جدید هماهنگ نشان دهد ضمن آن که او می دانست شیوه های سرکوبگرانه برای همیشه قابل تداوم نیست لذا می کوشید شرایطی را فراهم آورد تا فرزندش بتواند براحتی حکومت کند. اردیبهشت 56 سایروس ونس وزیر خارجه امریکا به تهران آمد و با اعلام این که حقوق بشر عنصر اصلی سیاست خارجی امریکاست از شاه خواستار رعایت حقوق بشر شد. تیرماه 56 فرح پهلوی به امریکا رفت تا چهره ای ملایم از رژیم ایران به نمایش بگذارد. او حتی در آنجا پیرامون حقوق بشر نیز سخنرانی کرد! اما زمانی روابط کاملا ترمیم شد که محمدرضا پهلوی در 24 آبان به امریکا رفت . از این به بعد کارتر بدون توجه به موارد بسیار نقض حقوق بشر در ایران روابط خود با شاه را گسترش داد تا آنجا که تصمیم گرفت با همسرش جشن کریسمس خود را در تهران برگزار کند. 10 دی 56 رئیس جمهور امریکا در راس یک هیات چند صد نفره به تهران آمد و شب هنگام در کاخ شاه ضیافت سال نو میلادی را برگزار کرد. حسین شاه اردن نیز این فرصت را مغتنم شمردند و برای مذاکره با کارتر به تهران آمدند. بنا به بعضی نقل ها موشه دایان وزیر خارجه رژیم صهیونیستی هم به تهران آمده بود. این ضیافت 2 بخش داشت . هنگامی که بخش اول خاتمه یافت ، از بعضی مهمانان ایرانی خواسته شد سالن را ترک کنند تا ضیافت به شکل خصوصی و صمیمانه تری ادامه یابد. سر میز شام کارتر حمایت کامل خود را از پهلوی اعلام کرد. او در حمایت از شاه چنان سنگ تمام گذاشت که عده ای از مقامات امریکایی حاضر در ضیافت از شنیدن سخنان اغراق آمیز کارتر مبهوت شدند. سخنانی که او بر زبان راند ، غیر از آن نوشته ای بود که افراد ذی ربط امریکایی از قبل تهیه کرده بودند. آنها می گفتند که کارتر خودش این سخنان را به نطق از پیش نوشته شده افزوده است . در حالی که منادی حقوق بشر برای مذاکره با شاه در راه تهران بود ، به قول یونایتدپرس ، پلیس ایران در 12 محل مختلف تهران با دانشجویان جنگید. در اعتراض به این سفر مراکز دانشگاهی کشور به مدت 3 روز تعطیل شد و نتایج این سفر شاه را از حمایت های امریکا مطمئن ساخت لذا او که آکنده از غرور و مستی شده بود ، بلافاصله دستور تهیه مقاله ای توهین آمیز علیه امام خمینی را صادر کرد و 3 روز بعد (چهارشنبه 14 دی) این مقاله با عنوان ایران و استعمار سرخ و سیاه توسط هویدا (وزیر دربار) به داریوش همایون وزیر اطلاعات و جهانگردی تحویل شد و با توجه به تعطیلی جمعه ، روز شنبه 17 دی 56 در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید.