طعم متفاوت زندگی روستـایی

باوجود سختی‌های زندگی روستایی، مطمئنا تجربه آن خالی از لطف نخواهد بود. این‌که شما به دور از یکنواختی و یک‌شکلی‌های شهری که همه جهان را هم‌شکل کرده است، چیزهای تازه و متفاوت را تجربه کنید، مطمئنا تجربه‌ای شگفت‌آور خواهد بود. مگر نه این‌که این همه سفر به کشورهای خارجی و توریستی برای تجربه چیزهای تازه و متفاوت است؟ زندگی روستایی با آن محیط پاک و تازه، خانه‌هایی با سبک‌های متفاوت، لباس‌ها، مراسم و آداب خاصش در کنار آرامش جاری در آن، حتی اگر برای یک زندگی دائمی خوب نباشد، تجربه آن خالق لذت‌های تازه‌ای خواهد بود. لذتی که شاید نیاز باشد گاهی ما ایرانی‌ها هم، شهر را با خوبی‌ها و امکاناتش کنار بگذاریم و به سراغ آن برویم.

امروز این تجربه یک جذابیت مهم توریستی در کشورهای دیگر به حساب می‌آید: تجربه یک زندگی کوتاه در روستا. شاید بد نباشد در کنار سفرهای دور و نزدیکمان، یک بار هم آن را تجربه کنیم. زندگی در روستایی زیبا در نزدیکی محل سکونتمان.

امروز از مردم شاهرود پرسیدیم: «آیا در اطراف شهرتان روستاهای معروف و زیبا وجود دارد؟ چقدر این روستاها مورد استقبال قرار می‌گیرد؟ به نظرتان برای تشویق حضور شهرنشینان در روستاها چه باید کرد؟»

شاهرود از آنجایی که در حدفاصل دونوع آب و هوای خشک و کویری و مرطوب و پرباران قرار گرفته است، آب و هوایی معتدل دارد و از شهرهای خوش آب و هوای ایران به حساب می‌آید. شهری با قدمتی طولانی و جاذبه‌های تاریخی و مذهبی متعدد که پرجمعیت‌ترین شهر این استان به حساب می‌آید. با وجود قرار داشتن این شهر در مجاورت روستاهای گوناگون، هیچ‌کدام از همصحبتان مزاحم تلفنی تمایلی به تجربه زندگی روستایی نداشتند و دلیلش را هم تنها یک واژه بیان کردند، واژه‌ای که در خود معانی گوناگونی نهفته دارد: امکانات.

512..322

«من هیچ‌وقت این زندگی را تجربه نکرده‌ام. آخر امکانات و شرایط خوبی برای زندگی کردن ندارد.» تعجب می‌کنم: حتی برای مدتی کوتاه هم به روستا نرفته‌اید؟ «روستاهای نزدیک را رفته‌ام. موجن، تاش، چهارباغ.» و کدامیک را بیشتر دوست دارید؟ «به نظرم موجن از همه زیباتر است و مورد استقبال توریست‌ها قرار می‌گیرد. روستای ابر هم زیباست» چه باید کرد تا این روستاها مکان مناسبی برای زندگی باشد؟ «خدمات مناسب، آب و هوای خوب و آرامش و آسایش اگر امنیت هم وجود داشته باشد جای مناسبی برای زندگی خواهد شد.»

245..322

«خیلی کوتاه، شاید در حد دو یا سه ساعت، اما زندگی روستایی را تجربه نکرده‌ام. روستاهای اطراف را زیاد رفته‌ام ابرسیج، ده خیر، روستای کوهان و روستاهای زیادی که بسیار زیباست، اما من ابرسیج را از همه بیشتر دوست دارم.» منظورتان همان روستای ابر است؟ «نه ابرسیج روستای دیگری است. ابر هم جالب و دیدنی است و فکر می‌کنم بیشترین توریست را در میان روستاهای اطراف دارد، چون به جنگل زیبایی متصل است.» می‌گویم می‌تواند راه‌حلی برای افزایش استقبال مردم از روستاها ارائه دهد: «کمی امکانات بگذارند تا حداقل برای 24 ساعت زندگی افراد با مشکل روبه‌رو نشوند.»

　568..322

«سفر دو روزه‌ام به گذشته‌ها برمی‌گردد. خیلی وقت است که حتی برای پیک‌نیک هم به روستاها نرفته‌ام.» کدام روستا را بیشتر دوست دارید؟ «روستاهایی که طبیعت بهتری دارد را دوست دارم. بیشتر به خاطر دیدن جنگل یا کوه می‌رویم.» فکر می‌کنید استقبال خوبی از این روستاها می‌شود؟ «ما هر وقت رفته‌ایم شلوغ بوده است. فکر می‌کنم از همه روستاها استقبال خوبی می‌شود. دشت شقایق و النگ هم خیلی شلوع است، اما جنگل ابر چون روی ابر ایستاده‌اید مطمئنا جذابیت بیشتری دارد.» می‌پرسم از نظر شما برای افزایش این استقبال چه باید کرد؟ «ما در زندگی روزمره‌مان به امکانات نیاز داریم و به آن عادت کرده‌ایم. به همین دلیل زندگی در خانه روستایی با آن نوع آشپزخانه، سرویس بهداشتی و چیزهای دیگر برایمان سخت می‌شود. من فکر می‌کنم اگر شرایط کاری برای افراد وجود داشته باشد هم استقبال بیشتر خواهد شد و مهاجرت به شهرها کاهش می‌یابد.»

553..322

او هم همان پاسخ تکراری را می‌دهد: «تجربه نکرده‌ام، اما برای دیدن روستاها رفته‌ام. شاید 6 یا 7 سال پیش.» می‌گویم گویا علاقه زیادی به این سفرها ندارید. «خیلی علاقه ندارم، اما 6 یا 7 سال پیش 5 یا 6 روز آنجا ماندم. تجربه خوبی بود.» می‌خواهم نام چند روستا که بیشتر دوست داشته است را نام ببرد: «تورود، خیج» کدام‌یک را بیشتر دوست داشته‌اید: «هر کدام را باید در زمان خاصی رفت. خیج در محرم مراسم خیلی خوبی دارد و تورود بیشتر حالت کویری دارد، اما من بیشتر از همه کالپوش را دوست دارم. البته مطمئن نیستم در استان ما قرار داشته باشد. بعد از کالپوش هم روستای خیج.» برای افزایش توریست‌ها هم برگزاری جشن را پیشنهاد می‌دهد: «ایجاد مراکز خدماتی و تفریحی هم در کنار کارهای فرهنگی باعث افزایش توریست خواهد شد.»

636..322

«سفر کرده‌ام، اما کوتاه.» یعنی شب را آنجا بوده‌اید؟ «یک مدت محل کارم بوده است.» و از آن تجربه لذت بردید؟ «روستای کوچکی بود و چیز جالبی نداشت که خوشم بیاید، اما روستاهای زیبا اطراف شاهرود زیاد است.» می‌خواهم مثال بزند: «موجن که تقریبا در 8 کیلومتری شاهرود قرار دارد بسیار جالب است. خانه‌ها در دامنه کوه قرار دارد. ابر هم زیباست، اما خیلی از آن روستا دیدن نمی‌شود و مردم بیشتر سراغ جنگل می‌روند، اما موجن روستای زیبایی است. آبشار دارد و دمای هوا 4 یا 5 درجه هم سردتر است.» می‌خواهم نظرش را درباره افزایش توریست‌ها بگوید: «باید تبلیغات شود. تلویزیون باید روستاهای بیشتری را نشان دهد سبک زندگی، لباس پوشیدن و هنرهای مردم این مناطق.»

　152..322

گوشی را به همسرش می‌دهد: «14 یا 15 سال پیش از روستا به شاهرود آمده‌ام. زندگی در روستا بهتر است، اما بچه‌ها دیگر دوست دارند در شهر زندگی کنند.» به کدام روستاها بیشتر سفر می‌کنید؟ «ما به روستای خودمان می‌رویم، اما روستاهای زیبای زیادی وجود دارد. توریست‌ها هم از آن روستاها استقبال می‌کنند، اما تنها برای تفریح به روستا می‌آیند و زندگی در روستا را دوست ندارند.» می‌خواهم علتش را توضیح دهد: «امکانات کم است. حتی آب هم ندارد چشمه داشته و خشک شده است. فقط دو ساعت صبح و دو ساعت بعدازظهر آب داریم. مردم مجبورند تانکر بگذارند به طور کلی امکانات کم است و به همین دلیل مردم از زندگی در آنجا دلزده می‌شوند.»

550..332

«بله زیاد آن را تجربه کرده‌ام آخر خودم بچه روستا هستم.» کدام روستا؟ «چهارطاق فروغ از بخش بسطام.» نظرش را درباره زیباترین روستای این استان می‌پرسم، اما برخلاف انتظارم روستای خودش را نمی‌گوید: «هر روستایی زیبایی خاصی دارد. یکی پلکانی است، یکی امنیتش بیشتر است و همه زیبا هستند.» آیا از این زیبایی‌ها استقبال خوبی می‌شود؟ «استقبال کم است، اما خیلی به خاطر روستا و بافت خاصش استقبال نمی‌شود، بیشتر برای فرآورده‌های لبنی و نان به آنجا سفر می‌کنند یا برای دیدن زیبایی‌های اطراف.» از او که خود مهاجر است می‌پرسم چه شرایطی باعث ماندن جوانان در روستا خواهد شد؟ «باید امکانات و وضع روستاییان بهتر شود. وام داده شود یا شغل و درآمدزایی به وجود آید. نبود امکانات باعث می‌شود حتی پولدارهای روستا هم به شهر مهاجرت می‌کنند. شما نگاه کنید روستا به شهر، شهر به شهرستان، شهرستان به پایتخت امکاناتش کمتر است و مردم علاقه دارند جای بزرگ‌تر و با امکانات بیشتر باشند.»

508..322

«عید همین امسال چند روزی در روستا زندگی کردیم.» و این تجربه را دوست داشتید؟ «خیلی خوب است.» می‌خواهم چند روستای زیبا در اطرافش را معرفی کند: «کالپوش، حسین‌آباد، خارتوران را رفته‌ام، اما فقط برای مدت کوتاه.» کدام‌یک را بیشتر دوست داشته‌اید: «منطقه کالپوش چون خود روستا هم زیباست بیشتر دوست داشتم.» آیا استقبال از روستاها زیاد است؟ «چند سالی است بیشتر شده است بخصوص برای اردیبهشت که فصل لاله‌هاست در کالپوش جشنواره‌ای برگزار می‌شود که استقبال خوبی از آن می‌شود. روستای ابر هم بازدیدکننده زیاد دارد.» و چه پیشنهاداتی برای افزایش تمایل به زندگی در روستا دارید؟ «بالابردن امکانات روستا، گاز، آب و در کل چیزهایی که زندگی راحت‌تر شود. مثلا کالپوش زمستان‌های بدی دارد. حتی راه ارتباطی روستا با شهر گاهی بسته می‌شود. اگر امکانات افزایش یابد استقبال بیشتر می‌شود.

　652..322

در محیط کار است، اما همصحبتی با مزاحم تلفنی را می‌پذیرد. او از 8 سالگی از روستا به شهر آمده است. می‌پرسم کدام زندگی را بیشتر دوست دارد؟ «زندگی شهری را بیشتر دوست دارم چون امکانات بهتری دارد، اما آب و هوای روستا بهتر است.» می‌خواهم در مورد روستاهای اطرافش توضیح دهد: «هر طرف شاهرود یک فصل است. ابر و ابرسیج زمستانی هستند، ده‌ملا تابستان است، موجن پاییز و اطراف بسطام بهاری است.» می‌پرسم خودش از کدام فصل آمده است. با خنده می‌گوید: «من از فصل پاییز آمده‌ام. موجن.» به همین دلیل هم موجن را به عنوان زیباترین روستا انتخاب می‌کند: «هم زیباست و هم تمیز. تمام روستا سنگفرش است و به خوبی به آن رسیدگی شده است. فکر می‌کنم مساجد و امکاناتش از همه روستاهای شاهرود بیشتر است.» البته به نظرش بیشترین توریست را النگ دارد.

آزاده هاشمی منفرد