لازم است بدانید، مسیر عبور جریان برق از یک منبع شروع و به زمین ختم میشود. از آنجا که ۷۰ درصد بدن ما را آب تشکیل میدهد و رسانای خوبی است، وقتی برق با نقطهای از بدن ما تماس پیدا کند، در سریعترین و کوتاهترین مدت، از نقطه دیگر بدنمان که نزدیک به زمین است، خارج میشود و تمام بافتهای موجود در آن مسیر را تخریب میکند. اگر این جریان کم قدرت باشد، تنها یک شوک الکتریکی مختصر ایجاد میکند و آسیب چندانی ندارد، اما اگر پر قدرت باشد، بیشترین آسیب را به اعصاب و رگهای خونی داخل بدن ـ که کمترین مقاومت را دارند ـ وارد میکند، ضمن این که سوختگی پوست در دو قسمت ورودی و خروجی جریان برق و حتی داخل استخوان و عضلات ایجاد میشود و احتمال بیحسی یا سوزن سوزن شدن، انقباض عضلانی، درد، ضعف یا اختلال شنوایی وجود دارد و در جریانات با ولتاژهای بالا، شوک الکتریکی بسیار شدید ایجاد و موجب بیهوشی، قطع تنفس، تشنج، ایست قلبی، آسیب به مغز و قلب و حتی مرگ میشود.
چگونه مصدوم را از جریان برق جدا کنیم
اولین اقدام آن است که جریان برق را از کنتور قطع کنید. در غیر این صورت، کلید برق را خاموش یا دوشاخه را از پریز بیرون بکشید. اگر نتوانستید جریان برق را قطع کنید، به کمک یک شیء پلاستیکی یا یک تکه چوب خشک یا طناب، مصدوم را از منبع برق جدا کنید. برای آن که خودتان دچار برق گرفتگی نشوید، از وسایل عایق نظیر دستکش و دمپایی لاستیکی، کلاه، کت و دیگر البسه خشک استفاده کنید. از تماس با بدن شخص برق گرفته یا لباسهایش، بخصوص در نقاط مرطوب مانند زیر بغل وی خودداری کنید.
کمکهای اولیه به مصدوم برق گرفته
ـ هنگام برق گرفتگی معمولا دستگاه تنفس زودتر از قلب از کار میافتد. پس از اطمینان از قطع تنفس، قبل از این که ضربان قلب متوقف شود، هر چه سریعتر تنفس مصنوعی دهید و همزمان با ۱۱۵ تماس بگیرید.
ـ امکان دارد مصدوم با علائمی چون رنگ پریدگی، سرگیجه، رخوت، کاهش تعداد تنفس و ضربان قلب دچار شوک شود. فوری او را به پشت بخوابانید و پاهای او را ۲۰ سانتی متر (یک وجب) بالاتر از سطح بدنش قرار دهید و او را با یک پتو بپوشانید.
ـ گاهی برق گرفتگی با سوختگی همراه است. اگر سوختگی سطحی است، موضع را با آب خنک شستوشو دهید و پانسمان کنید. اگر سوختگی عمیق است، مصدوم را بلافاصله به مراکز درمانی برسانید و به یاد داشته باشید، در برق گرفتگی شدید، بیشترین آسیب در درون بدن رخ میدهد.
محسن ریاحیپور
مدرس امداد و کمکهای اولیه