زیر سقف آسمان خاکستری

آسمان تهران یک بار دیگر به قیر نشست و نفس کشیدن و استنشاق هوای پاک برای ساکنان آن به رویا تبدیل شد، پایداری هوا گره مشکل شد و همه چشم به آسمان داشتند تا وزش باد مدد کند و این همه آلودگی که ما تولید کرده ایم سایه اش از سرمان کم شود.

کد خبر: ۸۲۷۳۶

اما انگار بادها با اهالی پایتخت قهر کرده بودند و آلودگی آنقدر انباشته شد تا مدارس تعطیل شدند و بعد در اقدامی جدی از سوی دولت تمام مراکز دولتی و غیردولتی ، پایان هفته را به اجبار در تعطیلی به سر بردند، اما باز هم شرایط اضطرار پایان نیافت.
آنچه تعجب ساکنان پایتخت سیاه شده از آلودگی را، برانگیخت ، برگزاری کمیته مواقع اضطرار آلودگی هوا بود که در اولین جلسه خود، از 16عضو تنها 3عضو رسمی و 2عضو غیررسمی حضور داشتند که باعث اعتراض رئیس این کمیته (استاندار تهران) شد.
کامران دانشجو در جلسه کمیته مواقع اضطراری آلودگی هوای تهران تاکید کرده که مردم باید احساس کنند وضعیت عادی نیست و ما هم نگران آنها هستیم.
اما پس از هشدارهای استاندار تهران و دبیر کمیته مواقع اضطرار، اکثر مسوولان شهری و حتی کشوری فعال شدند و هر کدام برای کاهش این بلای غیرطبیعی سازی کودک کردند و یک بار دیگر طرحهای کهنه و نو از خاطره ها گذشت و زنده شد.
بعضی از مسوولان طرح صد بار به بحث کشیده شده تردد زوج و فرد خودروها را به دایره انتخاب آوردند و بعضی از افزایش محدوده طرح ترافیک سخن سر دادند.
مسوولان شهری نیز اعلام کردند طرح زوج و فرد قابل اجرا با امکانات موجود نیست و از آنجا که هر وقت همه مشکلات ، گره کور شد، یک بار دیگر آلودگی هوای تهران بحران ملی شده و همه انگشت اشاره را به سوی شخص اول اجرایی کشور (رئیس جمهور) دراز کردند و خواستند تا محمود احمدی نژاد که پیش از این نیز در مقام شهردار تهران با این بحران روبه رو شده بود وارد عمل شود و گره های کور چند ساله و انباشته شده روی هم را با بودجه های کلان حل کند.
در این میان سردار سرتیپ اسماعیلی احمدی مقدم در نشست خبری خود با تاکید بر این که چنانچه بحران آلودگی هوا به این ترتیب ادامه یابد تعداد کشته های تهران نزدیک به تعداد کشته های زلزله بم خواهد بود و «مرگ خاموش» در شهر حاکم می شود، از شخص رئیس جمهور خواست برای حل بحران مالی برای ساماندهی وضعیت آلودگی هوای تهران اقدام کند.
وی که در بحرانی ترین شرایط شهر اقدام به تودیع سردار انصاری معاون راهنمایی و رانندگی کرده بود تا سردار رویانیان را بر کرسی معاونت راهنمایی و رانندگی بنشاند، شاید فراموش کرده بود که همین اقدام در روزهای پر کار راهنمایی و رانندگی در تهران موجب خدشه در طرحهای در دست اجرا برای کاهش آلودگی هوا خواهد شد و بروکراسی در سیستم دیوانی و تغییرات احتمالی در بدنه از سوی فرمانده جدید راهنمایی و رانندگی شاید گره آلودگی را در خم دیگر بیندازد.
به هر تقدیر فرمانده نیروی انتظامی چند شاخص در آلودگی هوای تهران را موثر دانست که از آن جمله مصرف روزانه 10میلیون لیتر سوخت بنزین ، کمبود بودجه ، اجازه عملی نشدن طرحهای کوتاه مدت و بلندمدت در 8سال دولت پیشین و 70درصد خودروی تک سرنشین بودند.
در حالی که سردار سرتیپ اسماعیل احمدی مقدم ، تنها محدودیت استفاده از خودروهای شخصی را چاره ساز ندانست اما جز طرح تردد زوج و فرد خودروها و افزایش محدوده ترافیک ، طرح دیگری در دست نداشت.
از سوی دیگر در حالی که مسوولان انتظامی جز طرح تردد زوج و فرد خودروها چاره دیگری را برای تهران در حال اغما و چند روز به کما رفته نداشتند، مسوولان شهری تهران با اجرای مستمر این طرح موافق نبودند.
مهرداد تقی زاده ، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران اعلام کرد: اجرای مستمر این طرح در هیچ کشوری نتیجه موفقیت آمیزی نداشته است چنانچه در شهرهای آتن و مکزیکو این طرح به علت ناموفقی در اجرا لغو شد. معاون شهردار تهران با اشاره به این که با اعمال برخی محدودیت ها برای خودروهای شخصی در صورت ارتقای کیفی و کمی سطح حمل و نقل عمومی موافق هستیم، افزود: در غیر این صورت با ممانعت از به کارگیری خودروی شخصی مردم را به زحمت می اندازیم ، در حالی که راه حل جایگزینی پیش روی آنها قرار نداده ایم.
تقی زاده به بیان این که تا به حال هیچ شهری در دنیا برای حل مشکل آلودگی هود و ترافیک مسیری جز تقویت سیستم حمل و نقل عمومی نپیموده است ، گفت : ما نیز تافته ای جدا بافته ای از جهان نیستیم و از این رو نباید با پیمودن روشهای سعی و خطا، مردم را به زحمت بیندازیم و در نهایت در جای اول قرار بگیریم.
وی با ابراز امیدواری نسبت به حمایت رئیس جمهور و درک بالای نمایندگان مجلس شورای اسلامی از حساسیت شرایط موجود، تصریح کرد: با آمادگی اعضای شورای اسلامی شهر و عزم جدی شهردار تهران برای حل مشکل حمل و نقل عمومی ، آماده ایم در صورت اختصاص بودجه کافی از محل صندوق ذخیره ارزی یا هر منبع دیگر، سیستم حمل و نقل عمومی را ظرف 6ماه ارتقا بخشیم.

باز هم غافلگیری
اختلاف نظر بین مسوولان و ارائه راهکارهای متفاوت برای حل مشکل آلودگی هوا، کمک خواستن از نهادهای کلان از جمله مجلس شورای اسلامی و ریاست جمهوری برای پایان دادن به بحران و استقراض از صندوق ذخیره ارزی هیچ اثری در کاهش آلودگی انباشته و منواکسیدکربن نداشت.
در حالی که در اتاقهای دربسته تصمیماتی گرفته می شد، اما باز هم چشم همه به سازمان هواشناسی بود تا با اعلام شرایط ناپایدار جوی و وزش باد به بحران آلودگی و اختلاف نظرها پایان دهد.
در حالی که باید در طبقه 7استانداری تهران 16نهاد به عنوان اعضای کمیته مواقع اضطراری دور هم جمع می شدند که 3نهاد نیروی انتظامی ، شهرداری تهران و سازمان حفاظت محیط زیست راهکارهای اجرایی ، کاستی های شهری و شرایط موجود را اعلام کنند تا اعضا به نتیجه برسند و اقدامات کوتاه مدت را تصویب کنند، نکته بسیار مهمی که از نگاهها دور ماند، مساله مهم و قابل پیگیری مدیریت واحد شهری بود.
در حالی که رئیس جمهور، محمود احمدی نژاد در دورانی که مسوولیت شهرداری تهران را به عهده داشت ، بارها بحث مدیریت واحد شهری را با پشتوانه اعضای شورای شهر تهران مطرح کرده بود و با مقاومت بدنه دولت پیشین و مخصوصا وزارت کشور مواجه شده بود، اما وزارت کشور دولت جدید نیز هنوز بحثی از مدیریت واحد و یکپارچه شهری و بخصوص پایتخت به میان نکشیده است.
امیر واعظی آشتیانی ، عضو شورای شهر تهران که به همراه سایر اعضای این شورا بحث مدیریت واحد شهری را بارها در مدت 3سال حضور در شورای کلانشهر تهران پیش کشیده است ، در این خصوص می گوید: خلائ نبود مدیریت واحد شهری برای سامان دادن به وضعیت آلودگی هوای تهران بسیار ملموس و برجسته است.
وی می گوید: غیبت اکثریت اعضای کمیته مواقع اضطرار در اولین جلسه تشکیل این کمیته پیش از آن که بحران آلودگی هوا را نشان دهد، نبود مدیریت واحد شهری را به رخ می کشد.
واعظی آشتیانی دخالت 16نهاد برای کاهش آلودگی هوا را به بن بست دخالت 35نهاد برای حل بحران ترافیک تشبیه و تاکید می کند: تا زمانی که 35نهاد برای تصمیم گیری ترافیک که مادر آلودگی هواست، دخالت دارند و 16نهاد باید برای کاهش آلودگی هوا دور هم جمع شوند، امیدی به بهبود شرایط نیست.
عضو شورای شهر تهران به مصوبات سال گذشته شورای شهر تهران از جمله تردد آزمایشی و موقت زوج و فرد خودروها، افزایش محدوده طرح ترافیک و تغییر ساعات کار بانکها و بازار اشاره می کند و می گوید: مقاومت بی دلیل وزارت کشور و فرمانداری وقت تهران در مقابل طرحهای شورای شهر که قفل شدن ترافیک تهران را هشدار می داد، باعث مسدود شدن تنفس امروز مردم پایتخت شده است.
وی تاکید می کند: پیش بینی های شورای شهر امروز محقق شد و آلودگی هوای ناشی از ترافیک سرسام آور تهران باعث شده است تا منواکسید کربن بر سر مردم سایه بیندازد.
واعظی آشتیانی درخصوص اجرای طرح زوج و فرد خودروها می گوید: بدون نگاه به بسترهای موجود، راه به جایی نخواهیم برد و با اجرای این طرح روزانه حدود 100تا 120هزار خودروی مسافرکش از گردونه حمل و نقل شهری خارج می شود که در حال حاضر جایگزینی برای آنها دیده نشده است.
به هر تقدیر تمامی این شرایط نشان می دهد که مسوولان شهری و کشوری نباید تنها در شرایط اضطرار دست به اقدامات کوتاه مدت بزنند.
باید برای حل همیشگی بحران آلودگی هوا و دیگر مشکلات شهری با ایجاد مدیریت واحد شهری و برنامه ریزی های کوتاه مدت و درازمدت به این مشکلات پایان دهند تا مردم ، چشم انتظار را از وزش باد و شرایط ناپایدار جوی بردارند و به اقدامات پایدار مسوولان بدوزند.