غربت هنر دینی

تماشای همراه با تامل و تعمق میان آثار خلق شده با موضوعات دینی و بخصوص معرفی ائمه‌اطهار نشان می‌دهد آثار بسیار کمی در این زمینه داریم و هر چند در کنار دریای عظیمی قرار گرفته‌ایم، اما هنوز نتوانسته‌ایم از آن بهره ببریم.

به عنوان مثال همین هفته سالروز شهادت امام جعفر صادق (ع) ششمین امام شیعیان را پشت‌سر گذاشتیم، ایشان پایه‌گذار مذهب شیعه است و در کتاب‌ها و رساله‌های مختلف در باب فضایل ایشان بسیار سخن رفته است، اما با این حال هر قدر هم جستجو کنیم با آثار هنری که ابعاد مختلف شخصیت ایشان را معرفی کند، روبه‌رو نمی‌شویم.

به‌راستی دلیل این اتفاق چیست؟ چرا ما بر کرانه یک دریای عظیم از خوبی‌ها و معانی بکر انسانی نشسته‌ایم و از آن بهره کافی نمی‌بریم؟

می‌توان گفت کار کردن در این عرصه به‌دلیل همین بزرگی، دشواری‌های زیادی را با خود دارد؛ اما آنچه مسلم می‌نماید این است که این دشواری‌ها باید ما را برای کار کردن در این عرصه و فراهم کردن امکانات آن مصمم‌تر کند.

این مشکل در عرصه موسیقی بسیار پررنگ است و اگر نگاهی به کارهای تولید شده داشته باشیم، می‌بینیم اغلب کارها به چند امام و شخصیت بزرگ دینی محدود شده و به دیگر بزرگان کمتر پرداخته می‌شود. این اتفاق یعنی ما بخش‌های بزرگی از دریای عظیم مفاهیمی را که به آن دسترسی داریم، رها کرده‌ایم. البته در عرصه موسیقی ملزومات ارائه یک اثر خوب دینی هم بسیار دشوار به دست می‌آید. مثلا ملودی و ارکستراسیون کار باید در کنار شعر خوش بنشیند. این در حالی است که مردم این روزها ترانه می‌خواهند و جنس موسیقی را بیشتر می‌پسندند، که اگر بخواهیم آن را در کنار نام اهل‌بیت بیاوریم، می‌بینیم موسیقی جلف شده است و در شأن آن بزرگواران نیست.

با این همه اما معتقدم می‌شود با سیاستگذاری‌های درست و بجا مردم را به سمت این موسیقی‌ها جذب کرد، می‌توان به جامعه یاد داد هنر مذهبی قرار نیست رایگان باشد، بلکه چون معنویتی را به انسان ارزانی می‌کند، باید با هرگونه حمایتی آن را همراهی کرد تا بتواند مسیر خود را بهتر و با سرعت بیشتر طی کند. نگاه کنونی جامعه به هنرهای دینی، فضا را برای مغفول‌ماندن این ژانر پراهمیت فراهم‌تر کرده و باید به سمت و سویی برویم که مردم بدانند برای این نوع هنر هزینه کنند.

این یک واقعیت است که اقتصاد پویا می‌تواند به رشد هنر کمک کند. علاوه بر مردم، مسئولان هم باید توجه بیشتری به این مقوله داشته باشند و به فکر خلق و تولید آثار موفق با برنامه‌ریزی کامل و موضوعات از پیش تعیین شده باشند. هنرمند طبعا اثر مورد نظر خود را خلق می‌کند، اما این‌که مدیران فقط این آثار را بررسی کنند و استاندارد بودن یا نبودن آنها را تشخیص دهند، بازار پرآشوبی را ایجاد می‌کند که اکنون درگیر آن شده‌ایم. می‌دانم که این کار نیروی انسانی خوب، بار ملی سنگین و زحمت فراوانی دارد؛ اما از مدیران تقاضا دارم وارد عرصه تولید شوند و با همکاری هنرمندان، مشکلات تولید این آثار را حل کرده و کارهای خوبی وارد جامعه کنند.

محمد میرزمانی

آهنگساز و رهبر ارکستر