در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
رایانه درخدمت پژوهش
آموزش به کمک رایانه زمینه ای است که در سالهای اخیر تلاش بسیار وسیعی در سطح جهان و نیز در سطح کشور در این زمینه انجام شده و تحولات علمی و فناوری متعددی در آن رخ داده است.
آموزش به کمک رایانه ، برای اولین بار در سال 1960مطرح شد و بلافاصله برای استفاده در برنامه ریزی های درسی مورد توجه قرار گرفت.
نتایج بررسی های پژوهشگران بیانگر تاثیر بسیار زیاد رایانه در روند آموزشی و میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است.
استفاده از برنامه های رایانه ای این حسن را دارد که به واسطه آن تمامی دانش آموزان می توانند تجربه مشابهی را نسبت به کار عملی داشته باشند، هرچند این برنامه ها می توانند از لحاظ نظری امکان پذیر، ولی از لحاظ عملی امکان ناپذیر باشند.
یافته ها و پیشرفت های اخیر در علوم رایانه ای نشان داده است که به عنوان بخشی از یک تجربه آموزشی منحصر به فرد، رایانه می تواند در فرآیندهای آموزشی ، جایگزین کلاس درس و آزمایشگاه یا کارگاه شود.
در حال حاضر، بیشترین کاربرد رایانه در امر آموزش شامل جمله پردازی ، داده پردازی ، طراحی و رسم نمودار، مدل سازی ، شبیه سازی و به دست آوردن اطلاعات از طریق شبکه جهانی است که در ادامه اشاره مختصری به هر کدام از موارد ذکر شده خواهد شد.
پردازش و ورود اطلاعات
پژوهش های زیادی در جهت پردازش و وارد کردن اطلاعات در فرآیندهای یاددهی یادگیری صورت گرفته است. فرآیند پردازش و وارد کردن اطلاعات این مزایا را دارد که دانش آموزان اطلاعات ثبت شده را لحظه به لحظه در زمان واقعی مشاهده کنند و توجه آنها در حین کار به سمت یک الگو و ایده روشن سوق می یابد.
این فرآیند شیرازه یک کار عملی است ؛ زیرا در درجه اول با ثبت اطلاعات به صورت انفرادی متفاوت است و در درجه دوم توجه دانش آموزان را به اطلاعات ثبت شده متمرکز کرده است.
از طرف دیگر، مشاهده نمودار رسم شده بر صفحه نمایشگر، کمک شایانی به درک روابط حاکم بین متغیرها کرده و میزان درک و فهم حاصل از این فعالیت ، بارها و بارها بیشتر از فقط مطالعه متن همان پدیده علمی است.
مزایای فرآیند پردازش و وارد کردن اطلاعات در یک کار عملی ، زمانی آشکار می شود که معلم عملیات انجام آزمایش را رهبری کند.
دادن توضیحات کافی ، توجه دانش آموزان را به نتایج حاصل از آزمایش معطوف می کند. در این حالت ، دانش آموزان می توانند روند تغییرات داده ها و منحنی های رسم شده را حدس بزنند.
رسم منحنی و نمودار
استفاده از وسایل کمک آموزشی ، تاثیر زیادی در عملکرد و توانایی دانش آموزان به هنگام رسم منحنی و تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصله دارد. در رسم نمودار به صورت دستی ، سلیقه های شخصی دخالت زیادی داشته و روابط طبیعی بین متغیرها دستخوش تغییر می شود.
اما در مقابل دانش آموزانی که برای رسم نمودار از رایانه استفاده می کنند، توجه کمتری به اطلاعات فردی جمع آوری شده دارند و بیشتر به کل اطلاعات جمع آوری شده توجه می کنند. تفاوت دیگری نیز در عملکرد گروهها دیده می شود و آن این است که در بیشتر حالتها، نقاط روی منحنی ها درست روی یک خط راست قرار نمی گیرند.
این مساله در ابتدای کار همه دانش آموزان را حیرت زده می کند. گروهی که از رایانه استفاده می کنند، این مزیت را دارند که منحنی رسم شده به وسیله رایانه را به صورت حاضر و آماده که به صورت تقریبی رسم شده در اختیار داشته و زودتر از دیگر گروهها به خطی نبودن نمودار پی می برند. تفاوت معنی دار دیگر، میزان اختلاف زمان در اجرای آزمایش است.
گروهی که نمودار را به صورت دستی رسم می کنند، تقریبا 2الی 4مرتبه بیشتر از گروهی که از رایانه استفاده می کنند، زمان لازم داشته و البته این مدت زمان در دانش آموزان کم سن و سال تر زیادتر خواهد بود.
شبیه سازی رایانه ای
مزیت های عمده شبیه سازی رایانه ای ، کاهش هزینه های جاری انجام آزمایش ، نیاز نداشتن به وسایل و دستگاه های ویژه ، کاهش زمان ، ایمن بودن ، ایجاد انگیزه در دانش آموزان ، امکان کنترل آزمایش شبیه سازی شده به وسیله دانش آموز، امکان تکرار آن به دفعات زیاد و کم بودن مشکلات مدیریت و اجراست.
در مقابل عمده ترین معایب روش شبیه سازی رایانه ای ، واقعی نبودن تصاویری است که از شبیه سازی ارائه می شود.
شبیه سازی رایانه ای این تاثیر را بر دانش آموزان می گذارد که احساس کنند در فرآیندهای فیزیکی ، کنترل متغیرها خیلی راحت بوده و می توان به سهولت آنها را کنترل کرد.
پژوهش های انجام گرفته در این زمینه بیانگر افزایش توانایی جمع بندی و درک مطالب در دانش آموزان ، به واسطه استفاده از برنامه های شبیه سازی رایانه ای است.
محققان برای توجیه علت این امر، عملکرد تعدادی از آزمایش های شبیه سازی شده را با آزمایش های واقعی مقایسه کرده دریافتند که دانش آموزانی که از رایانه استفاده کرده اند، در مقایسه با دانش آموزان دیگر میزان پیشرفت تحصیلی بیشتری در تشریح پدیده های طبیعی و رسم نمودارهای مربوط به متغیرها نشان می دهند.
استفاده از اینترنت
برنامه های آموزش علوم در بسیاری از کشورهای پیشرفته به صورت «مدرسه روی خط» ایجاد شده و به معلمان مقاطع مختلف کمک زیادی می کند.
این شبکه علاوه بر دادن خدمات پست الکترونیکی ، سبب افزایش ارتباط بین والدین و معلمان شده و هر کس می تواند از این طریق ، پرسشهای موردنظر خود را با معلم مربوطه در میان گذاشته و از پیشرفت تحصیلی فرزند خود مطلع شود.
همچنین معلم می تواند با استفاده از وب سایتهای دیگر مدارس با معلمان دیگر، تبادل افکار و اطلاعات کند در هر مدرسه، شبکه روی خط می تواند با ارتباط دادن کاربر به سایتهای همکار دیگر، خدمات کتابخانه ای ارائه کرده و همچنین هر معلم می تواند تجربه ها، یافته ها و روشهای تدریس خود را برای آشنایی و استفاده افراد دیگر در سایت شبکه داخلی قرار دهد.
هر چند پیشرفت های زیادی در زمینه استفاده از IT و شبکه های اینترنتی و اینترانتی صورت گرفته است. اما مساله اصلی استفاده از این امکانات برای آموزش اثر بخش در مدارس می باشد.
با این حال تعدادی از پژوهشگران نشان دادند که استفاده از اینترنت و اینترانت در مدارس دوره ابتدایی ، مشکلات فنی زیادی دارد که معمولا از ضعف دانش آموزان در بهره گیری از این امکانات ناشی می شود و این امر سبب کاهش مزایای کاربرد IT در مدارس ابتدایی می شود در این دوره ، همه فعالیت ها متوجه معلم است؛ زیرا او باید عملکرد و کاربرد انواع نرم افزارها و برنامه های آموزشی را به دانش آموزان آموزش داده و چگونگی بهره گیری از منابع اطلاعاتی را به آنان یاد دهد.
از طرف دیگر، معلم باید تشخیص دهد که چه نوع مواد آموزشی باید در داخل شبکه و سایت قرار گیرند تا دانش آموزان بتوانند از آنها استفاده کنند.با کمی تامل ، می توان دریافت که همه این فعالیت ها از عهده یک معلم خارج بوده و تعداد افراد بیشتری نیاز است.
از طرف دیگر، با ورود دانش آموز به دوره راهنمایی ، باید مطمئن بود که او در دوره ابتدایی با مواد درسی و روشهای عملی مورد نظر آشنا شده و خواهد توانست در دوره جدید آموزشی، مطالب و مفاهیم سخت تر را بخوبی فراگیرد.
بنابراین ایجاب می کند تا بین دوره ابتدایی و راهنمایی، یک پل ارتباطی پیوسته وجود داشته باشد تا فرآیند آموزش مفاهیم به دانش آموزان به صورت پیوسته ارائه شود.
دکتر عابد بدریان 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
