مصر به کجا می‌رود

در همین راستا، دفتر ریاست جمهوری مصر با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد به دلیل کشته شدن هشام برکات، جشن‌ها و مراسم دومین سالروز «انقلاب 30 ژوئن» (سالروز برکناری محمد مرسی از ریاست جمهوری مصر با کمک نظامیان این کشور) لغو شده است. گرچه عاملان ترور هشام برکات هنوز معرفی نشده‌اند، اما برخی مقامات سیاسی مصر معتقدند اخوان‌المسلمین در این حادثه تروریستی دست داشته و بنابراین انتظار می‌کشند که بازداشت‌ها و اعدام‌های بیشتری در پیش باشد و دیگر رهبران اخوان در خارج نیز بازداشت شوند. این درحالی است که هزاران نفر از هواداران و کادرهای رهبری این گروه طی دوسال گذشته بازداشت و بارها محاکمه و حتی به اعدام‌های جمعی محکوم شده‌اند.

شدت بازداشت‌ها و سرکوب‌ها طی دو سال گذشته به حدی است که سازمان عفو بین‌الملل در آستانه دومین سالروز عزل محمد مرسی، رئیس‌جمهوری سابق مصر و عضو ارشد اخوان‌المسلمین این کشور در سوم ژوئیه 2013 با صدور بیانیه‌ای گفت: بازداشت‌های گسترده جایگزین اعتراضات گسترده شده است. امروز فعالان جوان در گوشه زندان‌ها منزوی می‌شوند و تمام شواهد حاکی است که مصر سرکوب تمام عیاری را در پیش گرفته است. در این بیانیه آمده است سرکوب دولت مصر به بازداشت 41 هزار نفر، متهم یا محکوم کردن فعالان به جرایم جنایی یا صدور حکم حبس و اعدام و برگزاری دادگاه‌های غیرمنصفانه منجر شده است.

به گفته عفو بین‌الملل، در اواسط 2015 دست‌کم 160 نفر بازداشت شده‌اند. سرکوب‌ها در ابتدا با بازداشت مرسی و حامیان وی در سال 2013 آغاز شد و سپس به سرکوب تمام طیف‌های سیاسی مصر و حتی رهبران انقلاب ضد دیکتاتوری این کشور گسترش یافت. عفو بین‌الملل با انتقاد از متحدان غربی و اروپایی السیسی در برقراری روابط با این رژیم هشدار داده و آنها را به دورویی و دروغگویی متهم کرده است. اخیرا دولت‌های آمریکا و آلمان راه را برای همکاری‌های جدید با دولت السیسی گشوده‌اند و این برخلاف تعهداتی است که این دولت‌ها نسبت به رعایت حقوق بشر دارند.

کارشناسان در تحلیل شرایط کنونی مصر می‌گویند هرچند طی دو سال گذشته مصر از ثباتی نسبی برخوردار بوده و از فروافتادن در ورطه درگیری و تشتت‌های سیاسی مانند برخی کشورهای دیگر از جمله عراق و سوریه مصون مانده است اما تغییری در وضع بیش از 80 میلیون جمعیت این کشور به وجود نیامده است. طی دوسال گذشته درکنار بازداشت‌ها و سرکوب‌ها، این کشور همواره شاهد حوادث تروریستی بوده است. بخشی از این حوادث تروریستی در صحرای سینا متمرکز بود که بارها گروه‌های تروریستی به پاسگاه‌های مصر حمله یا شبانه سربازان را سر می‌بریدند. این درگیری‌ها همچنان ادامه دارد و دولت مصر به دلیل محدودیت‌هایی که اسرائیل به موجب توافق‌نامه کمپ دیوید بر مصر تحمیل کرده است، هنوز نتوانسته است با این گروه‌ها مقابله کند. اما بخش دیگری از این حوادث در شهرهای مصر اتفاق افتاده و بیانگر سرایت تروریسم به دیگر نقاط کشور است. ترور هشام برکات، دادستان کل مصر اوج این حرکت‌های تروریستی بوده و نشان می‌دهد که امنیت مصر کاملا شکننده است و هرلحظه در معرض خطر قرار دارد.

به لحاظ سیاسی نیز نظامیان حاکم بر مصر دستاوردی نداشته‌اند. دولت السیسی هنوز نتوانسته است انتخابات پارلمانی را برگزار یا حتی برای آن تاریخ مشخصی اعلام کند. این درحالی است که طی دو سال گذشته دو قوه مقننه و مجریه (برخی قوه قضاییه را هم به آن اضافه می‌کنند) در اختیار شخص السیسی بوده است. با این حال دولت او نتوانسته به هیچ‌یک از تعهداتی که در فردای برکناری مرسی به ملت مصر داد، عمل کند. این روزها جوانان مصری سرخورده از تحولات دو سال گذشته کشورشان می‌گویند دولت السیسی از مسیر انقلاب‌شان در 25 ژانویه که به سرنگونی مبارک منجر شد، بسیار فاصله گرفته است.

جام‌جم

رحیم محمدی