بمبی ساعتی در مغز

اورژانس بیمار را به مرکز درمانی منتقل می‌کند. پس از انجام بررسی‌ها مشخص می‌شود بیمار دچار خونریزی منتشر در داخل جمجمه و فضای اطراف یا داخل مغز شده است؛ فضاهایی که در آن مایع مغزی ـ نخاعی در جریان است و عروق خونی مغز از آن فضاها عبور می‌کنند.

علت این نوع خونریزی، ایجاد برجستگی به شکل بادکنک در دیواره یکی از رگ‌های مغز است که به آن آنوریسم می‌گویند. آنوریسم در بسیاری موارد از دوران کودکی وجود دارد و در برخی، مصرف سیگار یا فشار خون بالا سبب ایجاد یا بزرگ‌تر شدن آن می‌شود. این قسمت برجسته از رگ ضعیف است و هر لحظه امکان دارد مانند بمب ساعتی پاره شده و خون داخل رگ با فشار از آن خارج شود. این همان اتفاقی است که برای بیمار رخ داده است.

اگر بیمار از خونریزی اولیه جان سالم به در ببرد معمولا قسمت پاره شده آنوریسم با لخته‌ای پوشانده و خونریزی به طور موقت متوقف می‌شود، اما این بمب ساعتی هر لحظه امکان انفجار مجدد دارد و خونریزی بعدی از آنوریسم بسیار خطرناک‌تر خواهد بود.

چنین بیمارانی لازم است در آی‌سی‌یو یک مرکز درمانی مجهز، تحت نظر و درمان قرار گیرند. در اولین فرصت که شرایط بیمار اجازه دهد نیز باید آنژیوگرافی مغزی انجام شود تا رگی که آنوریسم روی آن ایجاد شده است، پیدا شود. پس از پیدا شدن محل آنوریسم بهتر است ابتدا عمل جراحی برای جلوگیری از خونریزی مجدد انجام گیرد. در این عمل، محل اتصال آنوریسم به رگ مربوطه بسته و جریان خون به داخل آنوریسم قطع و خطر تکرار خونریزی برطرف می‌شود.

امروزه روش‌های جدیدی برای درمان آنوریسم‌های مغزی از داخل رگ بدون انجام جراحی معرفی شده که با درصدی خطر عود همراه است؛ اما هنوز در بیشتر موارد مطمئن‌ترین راه برای خنثی کردن همیشگی این بمب ساعتی، جراحی باز است. پس از انجام موفق جراحی تا حدود دو هفته لازم است بیمار در آی‌سی‌یو یا بخش، تحت نظر و درمان باشد تا خون باقی‌مانده داخل مغز جذب و اطمینان حاصل شود عارضه‌ای روی نخواهد داد.

دکترعلیرضا طبیب‌خویی‌ / جراح مغز و اعصاب