خونریزی ناگهانی مغزی

شایع‌ترین علت خونریزی مغزی، ضربه به سر است، اما از خونریزی خودبه‌خودی معمولا برای افرادی اتفاق می‌افتد که سال‌ها مبتلا به فشار خون بالا بوده‌اند و درمان درستی برای کنترل فشار خون خود انجام نداده‌اند. فشار خون بالا بتدریج به دیواره رگ‌های مغزی آسیب می‌زند و آنها را ضعیف می‌کند تا جایی که دیواره رگ پاره شده و داخل بافت مغز، خونریزی روی می‌دهد. خون با فشار از داخل رگ، وارد بافت لطیف مغز شده و آن را تخریب می‌کند و داخل مغز حفره‌ای پر از خون ایجاد می‌شود.

هنگام پاره شدن رگ، بیمار دچار سردرد شدید ناگهانی و به دنبال آن تهوع، استفراغ، ضعف دست و پا و در بسیاری موارد کاهش سطح هوشیاری می‌شود. بیمار ممکن است تنها کمی خواب‌آلود یا در کمای عمیق باشد، اما هر چه سطح هوشیاری بیمار پایین‌تر باشد احتمال بهبودی نیز کمتر خواهد بود.

پس از بررسی‌های اولیه و تشخیص خونریزی مغزی با سی‌تی‌اسکن، درمان بیمار با تجویز دارو و کنترل فشار خون برای جلوگیری از گسترش بیش از پیش خونریزی آغاز می‌شود و به صلاحدید پزشک معالج در صورتی که حجم خونریزی قابل توجه باشد ممکن است تصمیم به جراحی برای تخلیه خون گرفته شود. ضروری است که، چه جراحی انجام شود و چه نیازی به جراحی نباشد بیمار باید در آی سی یو تحت مراقبت قرار گیرد. با گذشت زمان، خون جذب شده و فشار از روی مغز برداشته می‌شود. اگر آسیب وارد شده به مغز قابل توجه نباشد، بعد چند روز تا دو هفته معمولا سطح هوشیاری بیمار بالا می‌آید. پس از خروج از آی‌سی‌یو مراقبت و همراهی نزدیکان در بهبود هر چه سریع‌تر بیمار نقش بسزایی دارد؛ چراکه ممکن است تا مدت‌ها بیمار برای رفع نیازهای روزمره به کمک احتیاج داشته باشد. در مواردی که آسیب شدیدی به مغز وارد شده باشد، ممکن است بهبود حاصل نشود یا اگر هم بیمار هوشیار شود با عوارض دائم نظیر فلج اندام‌ها، اختلال در تکلم و اختلال در بلع دچار شود. به این ترتیب، مثل همیشه پیشگیری به صرفه‌تر و مفیدتر از درمان است که البته پیشگیری با مصرف مرتب داروهای فشار خون و مراجعه به پزشک ممکن خواهد بود.

دکترعلیرضا طبیب‌خویی‌ / ‌ جراح مغز و اعصاب