حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
3 ملاحظه مهم هسته ای
پرونده فعالیت های هسته ای ایران بار دیگر در «موقعیت ویژه» ای قرار گرفته است و کمتر از یک هفته دیگر گزارش مهم البرادعی منتشر می شود تا شورای حکام در ترکیب ، فضا و تحولات تازه ای که پیرامون فعالیت های صلح آمیز هسته ای کشورمان رخ داده ، تصمیم بگیرد.
شناخت این موقعیت ویژه ، هم برای تصمیم گیران پرونده و هم افکار عمومی ضروری است:
الف : واقعیت طرحهای هسته ای
نکته مهم و قابل توجه بویژه برای رسانه ها این است که طرحهایی که به عنوان طرح آفریقای جنوبی و یا روسیه و... مطرح می شود ، همه در ادامه ابتکاری است که رئیس جمهور کشورمان در اجلاس اخیر مجمع عمومی سازمان ملل بیان کرد. پیشنهاد سخاوتمندانه و بی سابقه مشارکت شرکتهای دولتی و حتی خصوصی سایر کشورها در تولید سوخت هسته ای با ایران ، تصویب حدود و ثغور این پیشنهاد در هیات دولت و در نهایت اعلام جزییات آن از جمله در سقف 35 درصدی و 350 میلیون دلاری برای مشارکت از سوی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران ، آخرین گام عملی ، داوطلبانه و اعتمادساز کشورمان به منظور ارائه «تضمین عینی» به جهانیان برای صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران است . طبعا پیرو این پیشنهاد ، طرحهای متعددی به طور رسمی و غیررسمی از سوی کشورها و شرکتهای مختلف مرتبط با انرژی اتمی به کشورمان ارائه خواهد شد که البته با توجه به چارچوب های پیش گفته ، مورد بررسی قرار خواهد گرفت بنابراین هر کدام از این طرحها بازخوردی از ابتکار رئیس جمهور ایران اسلامی مبنی بر پیشنهاد مشارکت در تولید سوخت است و نباید ابتکار کشورهای دیگر قلمداد شود. از سوی دیگر ، فهم این مساله مهم است که روح پیشنهاد ایران ، تشکیل کنسرسیوم جدیدی برای تولید و عرضه سوخت هسته ای به مرکزیت ایران است و اگر دانسته یا نادانسته کشوری این رویکرد شفاف را به معنای آمادگی برای انتقال توانمندی ایران در چرخه سوخت به خارج از خاک ایران تفسیر کرده ، به خطا رفته است . به عبارتی ، فناوری اتمی ایران در تولید سوخت بارور است و نیاز به لقاح مصنوعی ندارد! تشکیل هر کنسرسیومی در این زمینه ، یک اقدام راهبردی از سوی ایران است و بنابراین نه می توان با شتابزدگی و تحت تاثیر ملاحظات مقطعی و بدون اثبات امتیازات پایدار و درازمدت طرحی را پذیرفت و نه می توان شتابزده طرحها را از گردونه بررسی حذف کرد. به عبارتی ، با توجه به رفع ابهامهای آژانس ، از این به بعد این طرحها هستند که باید به عنوان تضمین عینی به دالان مذاکره بیایند و محک بخورند.
ب : گزارش جدید البرادعی
دو بار سفر معاون پادمانی آژانس به تهران در هفته های گذشته ، 23 مورد بازرسی های سرزده و نیز مصاحبه ها و اسناد ارائه شده ایران ، بخش بازرسی و فنی آژانس را به این نتیجه رساند که هر دو ابهام باقیمانده در گزارش البرادعی ، یعنی منشاء نهایی آلودگی سطح بالا و گستره برنامه سانتریفیوژهای P1 و P2 حل شده است . بنابر این از بعد فنی و حقوقی ، پرونده ایران نباید در دستور کار شورای حکام باقی بماند مگر این که مدیر کل آژانس بار دیگر و مثل گزارش دوم سپتامبر گذشته فشارهای سیاسی امریکا را بر مستندات فنی بازرسان ترجیح دهد! و بندهایی مثل 49 تا 51 گزارش مذکور را تشدید کند. در موارد متعددی ، گزارش البرادعی منطبق با رهیافت فنی بازرسان آژانس نبوده است و ایران باید با ابزار مختلف فنی ، حقوقی و رسانه ای ، وزن بخش بازرسی آژانس را در رایزنی های شهرک سازمان ملل در وین بالا ببرد. از سوی دیگر ، حتی اگر گزارش البرادعی (در پی پذیرایی گرم رایس از وی در سفر اخیر امریکا) تندتر و سیاسی تر از سپتامبر گذشته باشد ، ایران باید همچنان روی ریل موازین فنی و حقوقی آژانس ، روابط خود را با این نهاد بین المللی ادامه دهد. باز مرور پادمان نشان می دهد ما از ابزارهای دست نخورده ای هم برخورداریم گرچه همچنان با تفکیک مواضع سیاسی از بخشهای فنی قطعنامه ها و اعلام آن در محیط آژانس ، باید از تسلیم به تکلیف های زیاده خواهانه پرهیز کرد.
ج : سناریوی لپ تاپ
دولتمردان هالیوود در جنگ روانی و تخیل استادند. در طول 2.5 سال پرونده هسته ای هرگاه ترفند آنان با شکست روبه رو می شده و بازرسی ها به مذاق آنها خوش نیامده ، سناریوهای تبلیغاتی مضحکی را برای تحت فشار قرار دادن مدیرکل آژانس ، فریب افکار عمومی و لاشانی ناکامی خود سامان داده اند. از دروغ های ژوئن 2004 مبنی بر پیدا شدن لاشه سانتریفیوژ با آلودگی بالا در دوشان تپه تا ادعای نوامبر همان سال مبنی بر آزمایش های اتمی ایران در پارچین و 12 کیلومتری پایتخت ! (محل سوزاندن زباله !) در همه موارد گذشته دروغگویی امریکا اثبات و حتی گزارش های البرادعی - از جمله بندهای 37 و 39 و 41 و 49 گزارش سپتامبر - آنها را رد کرده است . سناریوی مضحک لپ تاپ هم استمرار عملکرد ذاتی «چوپان دروغگو» است ! قبل از نشست اضطراری آگوست گذشته (مرداد ماه) روزنامه وال استریت ژورنال (5 مرداد 1384) یک خط خبری را به عنوان جنگ روانی جدید امریکا درباره احتمال تلاش ایران برای ساخت کلاهک اتمی براساس یک تعداد فایل رایانه ای مجهول کلید زده بود که به نظر می رسد بعد از مشخص شدن رد ادعای امریکا درباره سایت پارچین طی بازرسی های اخیر ، مجددا به روی «سن» آورده شده است ! ما دروغ چوپان را می توانیم نادیده بگیریم اما عوارض و خطرات آن را نه . اگر به گزارش دو ماه گذشته «جان چیپمن» ، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک لندن مراجعه کنیم ، احتمال زمینه سازی برای تخلیه اطلاعات موشکی ایران به بهانه اختیارات فراتر درخواست شده برای آژانس را نادیده نخواهیم گرفت.
پرویز اسماعیلی
گفت و گو
