ضربه از نوع مغزی

در ایران آمار مرگ و میر ناشی از تصادفات همواره در حال رقابت با آمار ناشی از سرطان‌ها و بیماری‌های قلبی است که درصد عمده‌ای از آن به دلیل ضربات وارد شده به سر است و البته این مساله جدا از مواردی است که به دنبال سقوط از ارتفاع و نزاع رخ می‌دهد.

اتفاقاتی که به دنبال ضربه به سر رخ می‌دهد، می‌تواند بسیار متعدد و متنوع باشد. ساده‌ترین حالت آن وقتی است که پارگی پوست سر که معمولا با خونریزی زیادی همراه است، رخ دهد که با چند بخیه درمان می‌شود. در برخی ضربات به سر، پس از بررسی‌های اولیه بیمار، البته با ذکر علائم هشدار از بیمارستان مرخص می‌شود، به این معنی که در صورتی که چنین علائمی دیده شد باید فرد بسرعت به مرکز درمانی بازگردانده شود. این علائم شامل سردرد شدید، استفراغ و کاهش سطح هوشیاری می‌شود که هشدار از نظر خطر خونریزی‌های مغزی تلقی شود و باید مورد بررسی قرار بگیرد.

در مواردی که ضربه شدیدتر باشد ممکن است جمجمه بشکند یا حتی بدون شکستگی، در اطراف مغز یا داخل آن خونریزی اتفاق بیفتد. ضروری است بیماری که چنین علائمی دارد در بیمارستان تحت نظر قرار بگیرد. گاهی نیز حجم خونریزی آنقدر زیاد است که چاره‌ای جز عمل جراحی و تخلیه آن نیست. در صورتی که خونریزی مغزی اتفاق افتاده باشد و بیمار دچار کاهش سطح هوشیاری شود، هر دقیقه برای وی زمان طلایی نجات تلقی می‌شود. بی‌شک، تخلیه سریع خون می‌تواند جان فرد را نجات دهد.

توجه داشته باشید که همیشه وجود خونریزی به معنی شدت آسیب مغزی نیست، گاهی بدون خونریزی، بافت مغز آسیب بسیار بیشتری می‌بیند و سلول‌های ظریف مغزی از دست می‌روند. در چنین مواردی معمولا بیمار هوشیار نیست یا در کماست و لازم است مدت طولانی در آی سی یو تحت درمان دارویی باشد تا بتدریج، مغز آسیب‌دیده خود را بازسازی کند و فرد هوشیاری خود را به دست آورد.

در ضربه‌های مغزی، آنچه به بیمار بیشترین کمک را می‌کند، صبر و همراهی نزدیکان وی است چراکه گاهی لازم است بیمار ماه‌ها در منزل تحت مراقبت باشد تا بتدریج بتواند نیاز‌های اولیه خود را برآورده کند. فراموش نکنید در بسیاری موارد وقتی آسیبی جدی به مغز وارد می‌شود، مغز نمی‌تواند به طور کامل خود را بازسازی کند و درجاتی از اختلالات روانی، اختلال در حرکت اندام‌ها، مشکل در تکلم و بلع باقی خواهد ماند. البته با پیشگیری از بروز ضربات مغزی می‌توان از ایجاد آسیب‌های برگشت‌ناپذیر به این عضو حساس جلوگیری کرد.

دکترعلیرضا طبیب‌خویی‌ / ‌ جراح مغز و اعصاب