شاید بعضیها این تصور را داشته باشند که پیشنهاد دادن، کار بسیار سادهای است، اما اینطور نیست چراکه هنر پیشنهاد دادن این است که شما با استفاده از کلمات مناسب و سنجیده، در نظر گرفتن موقعیت مناسب و زمان درست طرف مقابل را وادار کنید که به شما پاسخ مثبت بدهد. میتوان گفت ارائه یک پیشنهاد تا اندازهای شبیه پریدن با چتر نجات است. وقتی از هواپیما خارج میشوید دیگر نمیتوانید به سمت آن برگردید، همچنین وقتی پیشنهادی را مطرح میکنید، دیگر نمیتوانید به آسانی آن را پس بگیرید، بنابراین درست همانطور که همیشه قبل از پریدن از هواپیما حتما باید هم با دقت چتر نجات را بررسی کنید و هم جهت باد را پیدا کنید، بدون اقدامات اولیه نیز ممکن نیست بتوانید پیشنهادی را مطرح کنید. پیشنهاد مناسب باید دارای مشخصات زیر باشد:
ـ شانس بالایی داشته باشد و حداقل در صورت رد شدن، باعث خدشهدار شدن روابط شما و طرف مقابل نگردد. همیشه باید با ذهنی پویا آماده ارائه پیشنهادات جدید باشید، چون ممکن است پیشنهاد اول شما مورد قبول واقع نگردد همچنین دقت داشته باشید طوری به طرف مقابل پیشنهاد بدهید که در صورت رد آن روابط قبلیتان حفظ شود و با احترام متقابل تداوم داشته باشد.
- پیشنهادتان را طوری مطرح کنید که به نظر بیاید ایده واقعا خوبی دارید و از طرف مقابل دعوت میکنید که آن را بپذیرد. اگر پیشنهاد شما ویژگیهای متقاعدکنندهای داشته باشد، طرف مقابل مطمئن میشود قصد تحمیل عقیدهای را ندارید. در زمان پیشنهاد دادن شما ایدهتان را میفروشید، فروختن ایدهای که به خودی خود ویژگیهای توجیهکنندهای دارد به این معناست که طرف مقابلتان بسختی میتواند فکر کند شما میخواهید به او بگویید چه کند.
پیشنهادتان را در یک قالب مثبت بیان کنید، به گونهای که در راستای آنچه میخواهید باشد نه آنچه نمیخواهید. بهعنوان مثال وقتی به دوستتان پیشنهاد میدهید که «بهتر است به سینما برویم، اما ممکن است شلوغ باشد»، گفتن قسمت دوم یعنی شلوغ بودن سینما بهعنوان بخشی از یک پیشنهاد تاثیر نامطلوبی خواهد داشت، چون افراد همیشه منتظر شنیدن پیشنهادات مثبت هستند نه منفی.
- آنچه را میخواهید طرف مقابل درباره آن تصمیم بگیرد مشخص کنید. اغلب افراد این توانایی را ندارند که ذهن شما را بخوانند پس اگر در پیشنهادتان خواهان این هستید که تصمیمگیری با در نظر گرفتن عامل دیگر صورت گیرد، باید مطلب را به روشنی و واضح بیان نمایید. برای مثال یک کارفرما هنگام استخدام میتواند پیشنهاد خود را چنین بیان کند: «این پیشنهاد من است، لطفا راجع به آن فکر کنید باید بدانم این شغل را قبول میکنید؟ چه حقوقی مد نظرتان است؟ و از چه زمانی میتوانید کار را شروع کنید؟» اگر هنگام پیشنهاد کردن با این وضوح صحبت نکند، ممکن است پیشنهادی که میتواند براحتی مورد قبول واقع شود، پذیرفته نشود.
- پاسخ به یک پیشنهاد نیز به اندازه ارائه آن دشوار است. تصور کنید یک نفر بدون مقدمه و بدون در نظر گرفتن برخی اصول، پیشنهادی به شما بدهد، چه جوابی میدهید؟ بهتر است هنگام جواب دادن و قبل از رد یک پیشنهاد به موارد ذیل توجه کنید:
ـ اگر مجبورید پیشنهادی را رد کنید، سعی کنید ضمن اینکه از فرد مقابل میخواهید مساله را از زاویه دید شما ببیند، علت را برایش توضیح دهید. به این فکر کنید که چطور میتوانید یک پیشنهاد را مودبانه رد کنید؟ برای شروع باید این احساس را به او القا کنید که اگر جای شما بود، او هم این پیشنهاد را رد میکرد و دلایل قانعکنندهای برایش بیاورید.
ـ وقتی پیشنهادی را رد میکنید به فرد مقابل بگویید دقیقا چه تغییراتی در این پیشنهاد میتواند آن را قابل قبول کند. همچنان که اولین پیشنهاد را قبول نمیکنید، آن را هم از دست ندهید چون به هر حال ممکن است نکته مفیدی در آن نهفته باشد. سعی کنید خوشبینی خود را حتی هنگام رد یک پیشنهاد هم حفظ کنید.
ـ حتی اگر پیشنهاد ارائه شده بسیار نامناسب است، خونسردیتان را حفظ کنید و به فکر تعدیل آن باشید. به جای ایراد گرفتن از طرف مقابل از فرصت پیش آمده استفاده کنید و برایش توضیح دهید که چرا نمیتوانید آن را قبول کنید و دلایل مشخص خود را برای نپذیرفتن پیشنهادش شرح دهید. بهتر است به جای اینکه فورا آن را رد کنید با جملاتی مثل «ایده جالبی است. میتوانی کمی بیشتر درباره آن توضیح بدهی؟» به او پاسخ دهید و بعد در حین اینکه او بیشتر راجع به ایده خود صحبت میکند، شما به دنبال راهی خواهید بود که پیشنهاد او را به نفع هر دو تعدیل کنید.