بورس در مسیر اصلاحات

مجلس شورای اسلامی پس از 3 روز کاری و با دقتی قابل توجه ، لایحه 60 ماده ای بازار اوراق بهادار را از تصویب گذراند.

کد خبر: ۷۷۷۷۷

این لایحه ، قانون قدیمی و 40 ساله بورس در ایران را زیر و رو کرد و کاستی های فراوانی را که قانون قبلی در برخورد با مردم ، سهامداران ، کارگزاران و شرکتهای بورسی داشت ، برطرف کرد. شاید بتوان گفت لایحه یاد شده درخشان ترین عملکرد اقتصادی مجلس هفتم است که از حیث دقت و همچنین بار کارشناسی ، بر سایر لوایح برتری دارد. در تصویب این لایحه تقریبا از همه ظرفیت های کارشناسی کشور در دانشگاه های تهران ،الزهرائ، شهید بهشتی ، امام صادق (ع) و... استفاده شد و نقدهای مرکز پژوهش های مجلس و نظرهای خبره ترین کارشناسان مستقل نیز بر آن افزوده شد. اکنون لایحه جدید آماده است تا پس از تایید شورای نگهبان اثربخشی خود را در درون تشکیلات بورس به گونه ای بنیادی ، ریشه ای و گسترده آغاز کند. محورهایی از این لایحه ، که بورس را متحول خواهد کرد ، به شرح زیر است :
1- لایحه جدید بازار سرمایه جلوی بسیاری از تخلفات بورس را خواهد گرفت. قانون قبلی بورس اصولا ابزار نظارتی و قهری چندانی برای برخورد با تخلفات در اختیار ریاست بورس قرار نداده بود. متاسفانه امروز ما در بورس شاهد تخلفات زیادی هستیم . ابهام در انتشار اطلاعات نهانی و احتمالا خلاف واقع شرکتها به عنوان نمونه در بحث بازدهی سهام که پس از اعلام اولیه در کمتر از یک ماه چند بار تغییر می کند احتمال ارائه مستندات جعلی به سازمان بورس و... مسائلی است که هم اکنون خلائ قانونی شدیدی برای مقابله با آن وجود دارد، که این لایحه آن را برطرف می کند.
2- لایحه جدید از حقوق مردم و سهامداران جزء به طور جدی دفاع خواهد کرد. هم اکنون شاهد هستیم که شرکتهای سرمایه گذاری متعددی مردم را به خرید سهام فرا می خوانند اما هیچ مرجع و سازمانی بر نحوه این خرید و فروش ها نظارت ندارد و در صورت بروز تخلف ، از حقوق سهامدار دفاع نمی کند. اما این لایحه برای نخستین بار پذیره نویسی اولیه سهام را تحت نظارت خود در می آورد و از حقوق مردم دفاع می کند. همچنین عرضه های اولیه قانونمند می شود و نظارت مستمر بر عملکرد فروشنده سهام اعمال خواهد شد.
3- ساختار فعلی بورس به عنوان بازار ثانویه اصلاح می شود و نظارت از اجرا جدا خواهد شد. قانون قبلی ، اجرا و نظارت را یکجا به دبیر کل بورس واگذار کرده بود؛ دبیر کلی که از سوی کارگزاران انتخاب می شد و باید بر انتخاب کنندگان خود نظارت می کرد! اما در قانون جدید نظارت از اجرا جدا شده و نظارت با آخرین روش های دنیا اعمال می شود. ضمن این که فرآیند انتخاب دبیر کل هم مستقل از عوامل بازار می شود.
4- در قانون جدید ، بورسهای تخصصی مانند بورس فلزات و کشاورزی ، به شرکت تبدیل شده و تحت نظارت سازمان جدید بورس اوراق بهادار قرار می گیرد. بدین ترتیب مدیریت بورس یکپارچه می شود و اقتدار آن افزایش می یابد. همچنین از پراکندگی فعلی موجود در بازار سرمایه جلوگیری می شود.
5- و سرانجام این که مفاهیم پایه بازار سرمایه از نظر حقوقی شفاف شده و امکان تکامل قوانین در طول زمان وجود خواهد داشت. برداشت بنده به عنوان کسی که شاهد مراحل آغازین تدوین این لایحه در سه سال پیش بوده ، این است که تصویب لایحه بازار سرمایه از سوی مجلس علامت روشنی برای حمایت مجموعه نظام از بورس است و تایید مجلس بر تهیه فوری تمامی آیین نامه های اجرایی فقط در طول چهارماه ، دلیلی دیگر بر این مدعاست.