jamejamnashriyat
نشریات قاب کوچک کد خبر: ۷۷۰۴۱۳ ۲۵ بهمن ۱۳۹۳  |  ۱۹:۰۰

تحلیل اخبار از کارکردهای مهم رادیو در زمان برگزاری جشنواره‌هاست

نقد رادیو و رادیوی نقاد

روزهای برگزاری جشنواره چه جشنواره فیلم، چه موسیقی و چه تئاتر یکی از رسانه‌هایی که حضور فعال در اطلاع‌رسانی و انعکاس اخبار و گزارش‌های جشنواره‌ای دارد، رادیوست. سرعت عمل رادیو در انتقال اخبار و حوادث به عنوان مهم‌ترین ویژگی این رسانه موجب شده تا این رسانه صوتی نقش مهمی در انعکاس و پوشش خبری جشنواره داشته باشد و بسیاری از علاقه‌مندان جدی این جشنواره‌ها اخبار و گزارش‌های مربوط به جشنواره‌ها را از طریق رادیو پی می‌گیرند. رادیو می‌تواند لحظه به لحظه اتفاقات جشنواره‌ای را مخابره کند.

به همین دلیل است که همیشه در جشنواره‌های فرهنگی ـ هنری واحدهای سیار شبکه‌های رادیویی در محل جشنواره حاضر شده و به تهیه گزارش و ارسال اخبار اختصاصی می‌پردازند. اما رادیو صرفا ابزاری برای انتقال پیام نیست، بلکه تحلیل و نقد پیام نیز از کارکردهای مهم رادیوست که در زمان برگزاری جشنواره‌ها نقش و اهمیت آن بر همگان آشکارتر می‌شود. رادیو با برگزاری برنامه‌های گفت‌وگومحور و نشست‌های تخصصی، این امکان را برای کارشناسان و متخصصان هر حوزه فراهم می‌کند تا بتوانند به نقادی رخدادهای حوزه‌های مرتبط با خود بپردازند، بنابراین رادیو نه‌فقط امکان نقادی را فراهم می‌کند بلکه فرهنگ نقادی و نقدپذیری را نیز در جامعه نهادینه کرده و آموزش می‌دهد.

نسبت بین نقد و رادیو را از زاویه دیگر نیز می‌توان مورد بررسی قرار داد به این معنی که خود رادیو، برنامه‌ها و تاثیرات رسانه‌ای ـ اجتماعی آن نیز می‌تواند و باید مورد نقد و بررسی کارشناسان و متخصصان ارتباطات و جامعه‌شناسی و روزنامه‌نگاران حوزه رسانه قرار بگیرد. واقعیت این است که یکی از کارکردهای نقادی در هر حوزه‌ای فارغ از آسیب‌شناسی و بازخوانی نقاط ضعف و قوت، تبیین و تبلیغ موضوعاتی است که در ذات نقد و لایه‌های درونی‌تر آن پنهان است حتی نقد منفی و سراپا معترضانه نیز در درون خود واجد توجه به موضوعی است که دستمایه نقادی قرار گرفته و در این میان نقد رسانه‌ها به واسطه حضور و چند ساحتی بودن آنها کارکردها و قلمروهای کاربردی متعددی پیدا می‌کند. نقد صرفا به سینما و تلویزیون ختم نمی‌شود و هر نوع رسانه مکتوب و غیرمکتوب را دربر می‌گیرد. رادیو نیز از جمله رسانه‌های پرمخاطبی است که واجد درجات بالایی از تاثیر‌گذاری بر مخاطب و ابزاری مهم در شکل‌گیری و هدایت افکار عمومی است. بدیهی است هر آنچه بر جامعه تاثیر می‌گذارد یا از آن تاثیر می‌پذیرد باید در معرض نقد و بررسی قرار گرفته تا سره از ناسره‌اش بازشناسی شود.

تعدد شبکه‌های رادیویی و تاسیس شبکه‌های جدید در این رسانه بهانه و فضای بیشتری برای این نقادی ایجاد کرده و دامنه نفوذ و طیف مخاطبان این رسانه گرم، در شرایطی قرار گرفته که بیش از گذشته نیازمند نقد و نقادی است. رادیو به‌واسطه متکی بودن بر صدا و ماهیت صوتی که دارد، گرچه از تیررس نقدهای بصری و ساختارهای تصویری خارج می‌شود، اما صورت‌بندی برنامه‌های آن و ریخت‌شناسی ماهوی برنامه‌هایش و حجم بزرگ‌تر برنامه‌های فرهنگی ـ علمی، یک نوع نخبه‌گرایی و فرهیختگی خاصی به برنامه‌سازی‌ها در رادیو داده است؛ همین نقش یعنی یک رسانه فعال و پرسرعت در انتقال اخبار و اطلاعات و تفسیر و نیز تحلیل‌های آن کمترین دلیل بر احتیاج این رسانه به نقد از بیرون است.

منتقدان رادیویی هم مثل منتقدان سینما و تلویزیون البته با شناخت و آگاهی بیشتر از ساختار و عملکرد رادیو می‌توانند به نقد و بررسی فرم و محتوای این رسانه پرداخته و برنامه‌سازان این رسانه را در پیشبرد اهدافشان یاری کنند. متاسفانه سلطه و جذابیت بصری تلویزیون موجب شده تا رادیو کمی مورد بی‌مهری قرار گرفته و مهجور شود و صدا در سیطره و پشت نقاب تصویر قرار بگیرد؛ این در حالی است که بیشتر رادیودوستان و شنوندگان پروپاقرصش که اهل تماشای تلویزیون هم هستند معتقدند برنامه‌های رادیویی هم تنوع بیشتری دارد و هم از کیفیت بالاتری در برنامه‌سازی برخوردار است، اما رسانه‌های مکتوب و سایت‌های خبری کمتر به سراغ معرفی و نقد و تحلیل رادیو و برنامه‌هایش رفته و کمتر به آن گوش می‌سپارند، این یک حقیقت تلخ است که اکنون جای نقد رادیویی در مطبوعات و خبرگزاری‌ها خالی است و کمتر شاهد نقد و یادداشت درباره برنامه‌های رادیویی هستیم؛ این در حالی است که شبکه‌های رادیویی روزبه‌روز در حال افزایش و توسعه کمی بوده و قطعا با نقد می‌توان کیفیت را با کمیت همراه کرد. 24 ساعته بودن برنامه‌های رادیویی و نقشی که این رسانه در تبیین سیاست‌های کلان‌ کشور در حوزه‌های مختلف سیاسی ـ اجتماعی دارد، ایجاب می‌کند تا اهتمام بیشتری به نقد رادیویی شود.

اصلا قرار نیست که توجه به رادیو و برنامه‌هایش صرفا از طریق نقد و بررسی آن صورت بگیرد، هرچند که همین نقد و بررسی هم به نوعی در درون خود یک خاصیت تبلیغی داشته و به معرفی و تبلیغ برنامه‌های رادیو نیز می‌پردازد، اما همین معرفی برنامه‌ها و آشنایی مخاطب با محتوا و موضوع و مجری و کارشناس آن هم خود می‌تواند در جلب توجه بیشتر مخاطبان تصویرزده به رادیو موثر باشد. با این حال در نسبت بین نقد و رادیو توجه به این دو سویه مهم یعنی تهیه برنامه‌های نقد محور جذاب در حوزه‌های مختلف در رادیو از یک سو و نقادی برنامه‌های رادیویی ازسوی منتقدان و کارشناسی در مطبوعات و رسانه‌های مجازی از سوی دیگر درنهایت به بسط و تعمیق بهره‌وری بیشتر از رادیو در جامعه ما کمک کرده و قطعا می‌تواند در جهت تلطیف و تعامل بیشتر روابط انسانی و ارتقای فرهنگ عمومی جامعه موثر باشد. تجربه هم نشان داده است که بسیاری از برنامه‌های رادیویی که گل کرده‌اند و مثلا در حد یک برنامه جذاب تلویزیونی معروف شده‌اند، برنامه‌هایی بودند که محور و ماهیت آنها نقد بوده است. نقد رادیو و رادیویی نقاد بهترین تمهید در جهت پالایش و ارتقای این رسانه بین مردم است.

سیدرضا صائمی

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
ما چرا هنوز زنده‌ایم؟

ما چرا هنوز زنده‌ایم؟

عصر پنجشنبه است. بخار سوپ شلغم، فضای خانه را پر کرده است. جعبه ابزار وسط است. سه‌چهارتا کار کوچک خرده ریزه در خانه باید انجام بدهم. رگلاژ کردن در کابینت‌ها.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

پیشخوان

بیشتر