جاذبه‌های دوسویه

در هندبال ماچک و رافائل نام‌های آشنای چند سال اخیر هستند و پشت‌سر هر نام اتفاقاتی برای هندبال ایران به‌وجود آمده است، اما در نهایت باز هم ماچک تیم ملی هندبال را در رقابت‌های جهانی که ایران برای نخستین‌بار در آن به میدان می‌رود، هدایت می‌کند.

در بسکتبال مربیانی مانند ترایکوویچ، بوسنیاک، اونیکا، ترومن، ماتیچ و بچیروویچ طی یک دهه پرافتخار بسکتبال ایران سرمربیان تیم ملی بودند. حضور مربیان خارجی را طی این سال‌ها در رده‌های سنی هم دیده‌ایم مانند نبوشا یا پی ایچ در تیم‌های جوانان ایران. پیش از انقلاب نیز مربیان خارجی بسکتبال تاثیر مثبتی در انتقال دانش روز دنیا به مربیان و بازیکنان ایرانی داشتند مانند شیرالیو که بسکتبال ایران را در دهه 50 شمسی زیر و رو کرد.

والیبال مانند بسکتبال از سال‌ها پیش واردکننده مربی خارجی بود. مربیان خوبی در این عرصه فعالیت کردند، اما در دوره جدید این ورزش کار پایه‌ای مرهون زحمات ایوان بوگانیکف ستاره سابق والیبال شوروی است. او بازیکنان مستعدی را پرورش داد و والیبال ایران بعد از رشد پایه‌ای خود در تیم‌های ملی بزرگسال نیز شاهد درخشش کم‌نظیر بود. اوج موفقیت‌های مربیان خارجی والیبال با حضور خولیو ولاسکو و اسلوبودان کواچ در لیگ جهانی و رقابت‌های قهرمانی جهان به نمایش درآمد.

بعد از موفقیت‌های این ورزش به همراه قهرمانی‌های بسکتبال ایران در آسیا از سوی مربیان خارجی، این بحث به میان آمد که آیا دلیل همه موفقیت‌های این ورزش‌ها در سطح بین‌المللی مربیان خارجی هستند؟ مربی خارجی را ما انتخاب می‌کنیم یا مربی خارجی ما را انتخاب می‌کند از جمله مهم‌ترین پرسش‌هایی است که در زمینه استخدام و فرآیند کار مربیان در ایران مطرح می‌شود.

مربیان خارجی مانند ولاسکو که یک دهه قهرمانی با والیبال ایتالیا در سطح جهان دارد، برای ورود به والیبال کشوری مانند ایران حتما پارامترهایی را در نظر می‌گیرد. او به‌خاطر تجربیات بین‌المللی و داشتن دانش روز والیبال، ظرفیت‌های موجود برای درخشش والیبال در عرصه جهانی را بدرستی مطالعه کرد و در مذاکره بر سر هدایت تیم ایران فقط جنبه‌های مالی را ملاک قرار نداد، زیرا می‌توانست با والیبال ایران دوباره در عرصه جهانی هنرنمایی کند. بنابراین انگیزه‌های کار در تیم‌های والیبال یا بسکتبال ایران دوطرفه است. در بسکتبال مربیان داخلی در رده‌های سنی زحمات زیادی کشیدند، اما مربیان خارجی با کمی اصلاحات توانستند افتخارات متعدد این ورزش را با نسلی از بازیکنان مطرح صاحب شوند. بنابراین نباید برای پاسخ مثبت مربیان خارجی به پیشنهاد فدراسیون‌های این ورزش‌ها تعجب کرد، زیرا در این‌سو نیز جاذبه‌هایی برای خارجی‌ها وجود دارد. می‌ماند پرسش از خودمان که برای آوردن مربی خارجی چه هزینه‌ای کنیم و چه نتیجه‌ای بگیریم؟