حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
بزرگترین تراژدی جهان
ایجاد رعب و وحشت همراه با کشتار و خسارات مالی ، وسیله ای برای رسیدن به هدف گروهها و سازمان های تروریستی است.تروریست کودک نمی شناسد، زن یا مرد بودن برایش مطرح نیست.چشمهایش نمی بیند و گوش او ناشنواست.
تروریست ها تاکنون موفق شده اند انسان های بی گناه زیادی را از پای درآورند.
اگرچه علل اصلی به وجود آمدن و گسترش تروریسم مدرن به سابقه و عملکرد دولتهای غربی برمی گردد اما این دولتها موفق نشده اند تروریسم مدرن را درک و راهبردی اصولی برای مقابله با آن تولید کنند. خشونتی با انگیزه سیاسی که در نهاد تروریست ها نهفته است با هیچ منطقی توجیه نمی شود.
جامعه جهانی با وجود چند دهه تلاش در مهار تروریسم ، تکاپویش با بحران کارآمدی روبه رو شده است.
نگاه دوگانه برخی دولتهای قدرتمند جهانی به تروریسم و تفاوت غیرمنطقی که برای انواع ترور قایل هستند، امروز موجب شده تا جامعه جهانی در حالت کاملا منفعل به مبارزه با تروریسم بپردازد.
تقریبا در اولین سالهای دهه 70بود که به صورت گسترده تری پژوهشگران به مطالعات علمی در زمینه تروریسم روی آورند.
تا قبل دهه 70به صورت پراکنده مطالعاتی درباره روان شناسی تروریسم انجام شد که بازتاب نتایج آن چندان گسترده نبود.
امروزه تروریسم مدرن که تهدیدکننده ای جدی برای نظم نوین جهان است دیگر محققان و پژوهشگران را به میدان فراخوانده تا راهکارهای علمی و منطقی تری برای مقابله ، پیشگیری و درمان این درد فراگیر ارائه کنند.
مبارزه با تروریسم مدرن مبارزه ساده ای نیست ؛ بکارگیری روشهای موثر در 2حوزه سخت افزاری (نظامی و امنیتی ) و نرم افزاری (سیاسی ، فرهنگی و رسانه ای ) بدون نگاهی دوگانه ، موفقیت در نبرد با تروریسم مدرن را آسان تر می سازد.
امروزه در عمده محافل سیاسی غربی درک درستی از تروریسم مدرن نیست و آنچه به آن توجه شده شکلهای سازمان یافته ( القاعده ای و...) است که در تحولات بعد از جنگ افغانستان و سپس عراق متحول شده است.
در 4سال گذشته و بعد از حوادث مبهم 11سپتامبر و طرح ابتکاری نئومحافظه کاران (حملات پیشگیرانه بدون مجوز سازمان ملل ) بر خلاف تصوراین طیف ، فضا را برای فعالیت های پراکنده سازمان های تروریستی مساعد کرده است.
اصولا تروریسم در بستری رشد می کند که عدالت محوری نقض شده باشد و عدم رعایت حقوق بشر و تبعیض تشدید کننده رشد این پدیده است.تروریسم مدرن آگاه و کور از کوچکترین روزنه تنفس می کند تا زنده بماند و آرام آرام رشد می کند تا از حداقل خود حداکثر تاثیرگذاری را تولید کند.
عراق ، بهشتی برای تروریست ها
شکست سخت امریکا در عراق بسیار نگران کننده است ؛ زیرا زیان آن متوجه جامعه جهانی است.نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر در عراق که متولی آن ایالات متحده است آینده عراق و منطقه را در هاله ای از ابهام فرو برده است.
امروز اگرچه ایالات متحده به دنبال برون رفت از بحران فزاینده عراق است اما آثار شکست نظامی ، امنیتی و سیاسی واشنگتن در عراق منطقه را با تهدیدات بسیار جدی روبه رو ساخته است.
در ایالات متحده همه واقف شده اند که دیگر پیروزی درکار نیست.تلاش یک سال گذشته واشنگتن بر این مبنا بوده که به شکلی فشارهای داخلی و بین المللی را کاهش دهد.
برای مقامات واشنگتن واماندگی از آنجا سرچشمه می گیرد که آنها نه راه پیش دارند و نه راه برگشت ؛ زیرا با حضورشان در عراق باید هزینه ها و تاوان سخت آن را پرداخت کنند که این کار هم تنها تا ماههای آینده امکان پذیر است.
آن روزهای رویایی برای دولتمردان حاکم کاخ سفید گذشت که افکار عمومی جهان تصور می کردند قدرت سخت افزاری و نرم افزاری ایالات متحده امریکا به اندازه ای نامحدود است که می تواند تمامی راهبردهای نظری خود را در جای جای جهان عملی سازد.
امروز مردم جهان وضعیت امریکایی ها را از لحاظ امنیتی ، سیاسی و نظامی در عراق می بینند تا اردهای تکراری جورج بوش را بهتر تجزیه و تحلیل کنند.
هیچ شخصی باور نمی کرد دولت امریکا (به دلیل توجه زیاد به مسائل بین المللی بخصوص مساله عراق ) به اندازه ای ضعیف شده باشد که در فاجعه طوفان کاترینا از یاری دادن به مردم مصیبت زده وفقیر شهر نئواورلئان این چنین عاجز بماند.
ارتشی که می خواهد با تروریسم مدرن مبارزه کند این روزها در عراق برای تامین امنیت جان سربازان خود ناتوان است.
قطعا اگر این سربازان در وطن خود بودند در فاجعه کاترینا بسیار کارآمد بودند. فشارهای مرگبار داخلی و بین المللی از یک سو، تلفات و هزینه هایی که رقم واقعی آن تاکنون بیش از 300 میلیارد دلار رسیده نئومحافظه کاران را به بن بست بی سابقه رانده است.
برخی از تحلیلگران مسائل عراق تعجب می کنند که چرا برخی شکست در جنگ عراق را با شکست در ویتنام مقایسه می کنند.
اصولا جنگ عراق را نمی توان با جنگهای دیگر مقایسه کرد؛ زیرا اندازه کار و هزینه های شکست صدها بار بیش از آن است که در جنگهایی مانند ویتنام بوده است.
اگرچه تحلیلگران و حتی محافل سیاسی و... هنوز با محافظه کاری به آینده عراق نگاه می کنند اما چاره ای نیست و باید اعتراف کرد که دیگر هیچ امیدی به پیشرفت روند موجود نیست و هر کس به آینده این وضعیت دل خوش کند در نهایت بازنده ماجرا خواهد بود.
تدوین قانون اساسی و بهانه های همانند آن ، جز خریدن زمان برای این که واشنگتن چند ماهی دیرتر اعلام شکست رسمی کند، چیزی دیگری نیست.
چاره کار پذیرفتن واقعیات تلخ عراق است اگرچه خوشایند بسیاری از دولتهای جهان بخصوص امریکا نیست ، اما چه باید کرد؛ واقعیت آن است که می شود برای آینده عراق هر وضعیت قرمزی را پیش بینی کرد جز پیروزی واشنگتن و زیرمجموعه های محلی آن که در 3سال گذشته اسیر بازیهایی شده اند که ایالات متحده تدارکچی آن بوده است.
امریکایی ها به دلیل ضعف در سیاستگذاری و اعمال تاکتیک های نادرست یکپارچگی قسمتهای مختلف این سرزمین به همراه وحدت میان اقوام عراقی مورد تهدید جدی قرار داده اند که اگر بزودی مسیر درستی برای عراق انتخاب نشود، جامعه بین الملل شاهد هر وضعیت در عراق خواهد بود.
تروریسم مدرن گسترده می شود؛
سازمان القاعده و اسامی ای از این قبیل ، امروز فقط اسامی سمبولیکی هستند که مانند درختی تنومند می مانند که هر لحظه بر شاخ و برگهایشان به صورت کاملا خودجوش افزوده می شود و سایه اش را بر جای جای دهکده جهانی می گسترانند.
این درخت تنومند باید با روشهای اساسی خشکیده شود وگرنه با چیدن برگهایش توفیقی حاصل نمی شود.
اگر به آمار و ارقام حملات تروریستی و انتحاری در سطح جهان با دقت نگاه کنیم ، درمی یابیم بعد از اشغال عراق ، تروریسم مدرن جان دوباره می گیرد و گروههای تروریستی از منظر کمی و کیفی ، عملیات های غیرکلاسیک خود را بهتر از گذشته انجام می دهند.
عدم شناسایی ریشه های شکل گیری تروریسم ، اقدام نادرست برای از میان بردن آن ، تجاوز به استقلال سیاسی و حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها، تبعیض و دوگانگی در تعریف واحدی از تروریسم ، سلطه و اشغال سرزمین ها و... همه و همه عواملی هستند که امروزه تروریسم مدرن را گسترش می دهد.
ایالات متحده با عبور از سازمان های بین المللی در حمله به عراق این سازمان ها را در مبارزه با تروریسم ناکارآمد کرده به طوری که اعضای این سازمان در فقدان تعامل سازنده و مشارکت فعال در مبارزه با تروریسم منفعل شده اند و فقط تماشاچی گسترش تروریسم مدرن هستند.
یکی دیگر از عوامل گسترش تروریسم معضلات تاریخی خاورمیانه است که از نوع حاکمیت ها در منطقه نشات می گیرد.
در قضاوتی کارشناسی باید به این نکته اشاره کرد که دردهای کشورهای خاورمیانه تنها وجود غرب و سیستم های استکباری و استعماری آنها نیست بلکه امروز اکثریتی از کشورهای خاورمیانه با گره زدن بخت خویش با غرب بخصوص امریکا، با سپردن امور امنیت ملی خود، استفاده از سیستم های حکومتی تمامیت خواه و توتالیتر، در اختیار قرار دادن پایگاه های نظامی به امریکا، باور شانتاژهای خبری ایالات متحده در مورد ایران و سوریه ، دادن امتیازهای فراوان در بخش انرژی و... عملا خود را به ابزاری تبدیل کرده اند که به صورت خودکار در جهت منافع ایالات متحده حرکت می کنند.
ناگفته نماند که موضوعات فوق موجب ناراضی شدن لایه های زیادی از جوامع خاورمیانه شده و به سازمان های مبارزه (به تعبیر امروزی تروریستی ) انگیزه ای بالا بخشیده است تا بهتر به عضوگیری و توجیه افراد بپردازند.
خطای استراتژیک
آنچه امروز در دنیا به «تروریسم اسلامی » یاد می شود اصطلاح معقولی به نظر نمی رسد.
واژه اسلامی که بعد از تروریسم آمده هیچ گونه سازگاری با دین مبین اسلام ندارد.
ازاین رو اصطلاحی که از سوی غربیها اطلاق می شود اصطلاح توهین آمیزی است که در شان و منزلت مسلمانان نیست.
اعمال چنین سیاست هایی که از طرف برخی از محافل سیاسی و... غرب صورت می گیرد امروزه موجی از نارضایتی در میان مسلمانان سراسر جهان به وجود آورده است.
تاکنون مسلمانان جهان تلاشهای فراوانی کرده اند تا اتهامات را از خود دور کنند چرا که اقدام گروهها و افراد تروریستی جامعه مسلمان جهان را با چالش روبه رو ساخته است.
برخی از فرصت طلبان بین المللی بعد از حوادث 11سپتامبر تلاش خود را صدچندان کرده اند تا برخورد (جنگ ) تمدنها را به صورت یک داستان واقعی برای مردم جهان تعریف کنند.
تروریسم در هر شکل و مقیاس ، پدیده ای ناپسند است که هیچ دین و مذهب الهی آن را نمی پسندد، از این رو باید با ریشه یابی ، در نظر گرفتن واقعیت های این معضل جهانی و عوامل تاثیرگذار در راه رفع و نابودی آن جوامع بین المللی کوشا باشند.
این مهم تا زمانی که دولتهای بزرگ حد و حدودها را رعایت نکنند، محقق نمی شود.
رهبری مبارزه با تروریسم از سوی سازمان ملل
دولت امریکا باید با تجزیه و تحلیل علل شکست خود در مبارزه با تروریسم مدرن جهان ، به سازمان های بین المللی کمک کند تا آنها با شیوه علمی ، کارشناسانه و منطقی به جنگ نرم افزاری و سخت افزاری تروریسم بروند.
اگر جهانیان این جمله را باور نکنند، آینده نظم نوین و امنیت جهان با تحولات منفی روبه رو می شود؛ ارتش غیررسمی تروریسم ارتش با سازمان نیمه کلاسیک که قادر است در جنگهای غیرحرفه ای امنیت جهان را با چالش مواجه سازد.
از این رو سازمان ملل می تواند با استفاده از روشها و تاکتیک های موثر، از گسترش تروریسم مدرن جلوگیری کند.تروریست ها در عملیات های بزرگ تروریستی ( 11سپتامبر، 11مارس اسپانیا و حوادث متروهای لندن ) که موجب حیرت جهانیان شد، نشان دادند که می توان کم بود اما جهان را به وحشت انداخت.
پژوهشگران و محققان جوامع جهانی باید بدانند تروریسم چه می خواهد و چرا تروریست ها در پاره ای از مواقع حاضر می شوند خود را نابود کنند تا به هدف خود برسند؛ آنها همه را هدف می دانند کما این که در عراق حاضر می شوند هم کیشان خود را از بین ببرند.
دولتهای غربی بعد از این که به درستی پی به استراتژی تروریسم بردند باید مسائل فراوانی را رعایت کنند زیرا گسترش تروریسم ارتباط مستقیمی با تاکتیک های سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و... غلط غرب نسبت به جوامع در حال توسعه دارد.
اگر روزی دولتهای جهان به درستی تصمیم بگیرند و واقعا بخواهند تروریسم مدرن را مهار کنند باید به رعایت این نکات بپردازند:
1.درک واقعیات موجود در منطقه خاورمیانه
2.رعایت عدالت در مسائل فلسطین و اسرائیل
3.دعوت از جهان اسلام برای مبارزه مستمر با تروریسم مدرن
4.عدم اشغالگری و سلطه بر ابعاد مختلف منطقه خاورمیانه
5.عدم مداخله در امور داخلی کشورهای جهان
6.اصرار بر دوستی و گفتگوی تمدنهای جهان
7.حذف تروریسم دولتی از صحنه جهانی
8.رعایت حقوق بشر و موازین سازمان های بین المللی از طرف دولتهای جهان
9.احترام به حق تعیین سرنوشت ملتهای جهان
10.ارائه تعریف واحدی از تروریسم مدرن بدون رفتارهای چندگانه دولتهای قدرتمند
11.اعتقاد به اصول عدالت بین المللی
12.به کار نگرفتن سیاستهای یکجانبه گرایی واشنگتن
13.تلاش برای رفع شکاف بین شمال و جنوب
14.تلاش برای رفع بیکاری و نابودی فقر در مناطق تروریست پرور
15.از بین بردن منابع اقتصادی تروریسم مدرن
16.اتخاذ سیاست های فرهنگی درست در مقابل کشورهای در حال توسعه
17.حفظ کرامت انسانی و رعایت مسائل حقوقی انسان ها
18.احترام به ادیان الهی .
فرشاد فرخ زاد
گفت و گو
