مزد ساخت و هنری که قیمت ندارد

مزد ساخت در واقع براساس میزان وقت و هزینه‌ای که صرف ساخت مصنوع طلا شده، تعیین می‌شود و از سوی بنکدار یا عمده‌فروش به سازنده سپس از سوی فروشنده به بنکدار پرداخت شده و در نهایت توسط فروشنده روی قیمت نهایی طلا کشیده و از خریدار دریافت می‌شود. براساس قیمت‌هایی که هم اکنون در بازار طلاسازی وجود دارد حداقل مزد ساخت دریافتی برای هر گرم طلا یا جواهر کمتر از 2500 تومان نیست و سقف آن را نیز می‌توان به 30 هزار تومان محدود کرد.

مزد ساختی که البته فروشنده نهایی طلاجات به مردم موظف است عین رقمی را که به بنکدار پرداخته از مشتری دریافت کند و دریافت رقم اضافه تخلف بوده و اتحادیه به آن رسیدگی جدی خواهدکرد.

با این حال همان گونه که گفته شد برای کارهای خاص و سفارشی، گاه مزد ساخت آنچنان بالا می‌رود که از قیمت خود طلا نیز بیشتر می‌شود. مثلا اگر کسی انگشتری سفارش بدهد و بخواهد روی آن قلم‌زنی یا حکاکی انجام و نگین خاصی هم روی آن سوار شود، دستمزد پیاده کردن هر یک از این هنرها جداگانه روی مزد ساخت اضافه می‌شود. اکنون نیز ما بعضا شاهد کارهای خاص سفارشی و منحصربه‌فرد روی طلا هستیم، اما جنس سفارشات فرق کرده است.

مثلا پیش از انقلاب و در چارچوب ریخت و پاش‌های بی‌ضابطه دربار، سفارش‌های خاصی به منظور ساخت طلا و جواهر برای استفاده خانوده سلطنتی یا هدیه به سلاطین و روسای دیگر کشورها به جواهرسازان هنرمندی داده می‌شد که اکنون اکثرشان فوت کرده‌اند.

بانک مرکزی نیز دیگر سفارش‌دهنده طلاجات و جواهر‌های خاص بود که بیشتر برای استفاده در موزه جواهرات انجام می‌شد، اما پس از انقلاب جنس سفارشات به سوی کارهای مذهبی و دینی تغییر یافت. مثلا در یک مورد خاص که یادم هست، شخصی قرآنی را سفارش داد که جلد آن از جواهرات و سنگ‌های قیمتی بخصوص یاقوت کبود پوشیده شده بود که اکنون قرآن دیگری مشابه آن نیز در حال تکمیل است.

ضریح‌های ساخته شده برای امامان(ع) نیز از دیگر کارهای انجام شده خاص در این خصوص است.

محمد کشتی آرای / رئیس اتحادیه طلا و جواهر