راه بازگشت را نبندیم

همه‌مان قبول داریم و بلکه ایمان داریم که انسان جایزالخطاست، باوری که باعث شده هیچ وقت در گذشته نمانیم و درهای جبران را باز بگذاریم و به صرف یک خطا، مهر باطل شد را بر پیشانی خطاکار نزنیم. با وجود این سال‌های نه‌چندان دور چنین ذهنیتی نسبت به کسانی که در گرداب مصرف مواد مخدر گرفتار بودند وجود داشت و عملا فرهنگ غالب جامعه نه تنها طنابی برای فرد گرفتار شده در گرداب نمی‌انداخت که حتی اگر آن فرد خود رهایی می‌یافت کمتر کسی می‌پذیرفتش، چرا؟ چون مهر باطل شد بر پیشانی او نقش بسته بود. اما بتدریج و بدرستی با فرهنگ سازی لازم و جا انداختن این واقعیت که اعتیاد یک بیماری است، درهای بازگشت به گرفتاران در مواد مخدر باز شد و اوضاع برای آنها خیلی خیلی بهتر از گذشته شده است. اصولا درهای بازگشت همیشه باز است و مگر آنکه فردی بنا به هر دلیل خودش نخواهد یا حیاتش به رضایت و چشم پوشی فرد دیگری از جرمش، منوط باشد. این درها در ورزش هم گرچه رسما روی هیچ ورزشکار دوپینگی بسته نشده و او حتی می‌تواند به بالاترین مدارج اجتماعی نیز برسد، اما در عمل فضا به‌گونه‌ای برای او سنگین است که گاه نمی‌تواند از زیربار سنگینی این فضا، نیش و کنایه‌ها و... قد علم کرده و به ناکجا آباد برود. این‌که دوپینگ تا این حد قبیح جا افتاده و همین قبح به‌عنوان یک عامل بازدارنده می‌تواند جلوی افزایش شمار ورزشکاران دوپینگی را بگیرد خیلی خوب است، اما در کنار آموزش‌ها و فرهنگ سازی لازم برای مبارزه با این پدیده شوم با اسلحه محرومیت، به نظر می‌رسد جای یک مرحله سوم یعنی فرهنگ سازی برای فراهم کردن فضای امکان بازگشت ورزشکار به ورزش یا حتی زندگی معمولی ضروری است. امری که اکنون وجود ندارد و مواردی به خاطر چنین فضایی به دربسته خورده‌اند. بنابراین همچنان که آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ(وادا) در اجلاس اخیر خود با وضع هرگونه مجازات کیفری برای ورزشکاران دوپینگی مخالفت کرد به نظر می‌رسد ما هم باید یاد بگیریم به‌گونه‌ای رفتار نکنیم که تمامی عرصه‌ها و درهای زندگی برای یک ورزشکار دوپینگی بسته شده و دودستی او را به سمت ناکجا آباد هل بدهیم. زیرا واقعیت این ورزشکار چیزی جز یک تخلف به نام دوپینگ نیست که چوب تخلف خود را نیز با محروم شدن خورده است. البته خود ورزشکار نیز باید بداند هرچقدر هم فضا برای او تیره و تار شود باز هم کسی قدرت اراده را از او سلب نکرده و چنان تحمل مرارت‌های تمرین، باید یاد بگیرد در چنین مواقعی نیز مقاوم باشد و تسلیم شرایط نشود.

امید توفیقی ‌/ ‌گروه ورزش