تحقق آرزوی پرواز

البته فراموش نکنید با گواهینامه خلبانی هواپیماهای شخصی یا فوق‌سبک به هیچ عنوان یک خلبان حرفه‌ای محسوب نمی‌شوید و اجازه هدایت هواپیمای مسافربری را ندارید؛ زیرا خلبان حرفه‌ای شدن ویژگی‌هایی نیاز دارد که هر کسی از عهده آن برنمی‌آید. براساس ماده ۵ «دستورالعمل اجرایی انجام فعالیت‌های وسایل پرنده فوق‌سبک غیرنظامی»، گواهینامه خلبانی شخصی فوق‌سبک مدرکی است که از سوی دفتر مهندسی و قابلیت پرواز برای خلبانان وسایل پرنده فوق‌سبک در رده‌های مختلف صادر می‌شود و دارندگان آن مجاز به پرواز با وسایل پرنده فوق‌سبک هستند منوط به آن که هدف از پرواز کسب درآمد و حمل بار یا مسافر نباشد.

از آنجا که مسئولیت فراگیری آموزش علمی و مهارت فنی پرواز با هواپیمای فوق‌سبک و آزمایش نهایی به عهده موسسه آموزشی مجاز است، آموزشگاه‌های مختلفی برای دریافت این گواهینامه دوره‌های آموزشی برگزار می‌کنند. قبل از هر چیز باید شرایط لازم را برای شرکت در این دوره‌ها و دریافت گواهینامه مربوط داشته باشید. در بند یک ماده ۶۴ این دستورالعمل که از سوی سازمان هواپیمایی کشوری تهیه شده، شرایط کسانی که قصد دارند گواهینامه خلبانی شخصی هواپیمای فوق‌سبک را دریافت کنند، ذکر شده است. این شرایط شامل حداقل ۱۸ سال سن، حداقل دیپلم متوسطه، صلاحیت پزشکی در رده Special، گذراندن دوره آموزش تئوری، حداقل تجربه پرواز، مهارت پروازی موردنیاز و تائیدیه حراست می‌شود. همچنین صلاحیت پزشکی افراد دارنده گواهینامه خلبانی هواپیماهای فوق‌سبک هر پنج سال بررسی و در صورت نداشتن مشکل، تمدید می‌شود.

کلاس‌های علمی و عملی

در دوره آموزشی پرواز با هواپیمای فوق‌سبک، متقاضی باید حدود ۶۰ ساعت در کلاس زمینی شرکت کند تا با بحث تئوری خلبانی آشنا شود. پس از آن برای دریافت گواهینامه به حداقل نمره آزمون تئوری یعنی ۷۰ درصد نیاز دارد. علاوه بر کلاس‌های تئوری، متقاضی باید حدود ۴۰ ساعت پرواز با هواپیما را تجربه کند که حداقل ۲۵ ساعت آن پرواز دوفرمانه محلی (Dual Local) و حداقل ۱۵ ساعت نیز پرواز مستقل محلی (Solo Local) خواهد بود. علیرضا مبشری، فعال در آموزش هوانوردی فوق‌سبک در گفت‌وگو با جام‌جم درباره هزینه این کلاس‌ها گفت: هزینه کلاس‌های تئوری برای ۶۰ ساعت آموزش حدود ۲۰۰ هزار تومان است و هزینه کلاس‌های عملی بسته به هواپیما و شرایط پرواز از ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان در هر ساعت است. بنابراین گذراندن دوره آموزشی حدود ۱۰ تا ۱۵میلیون تومان هزینه خواهد داشت.

همچنین اگر دارنده گواهینامه قصد داشته باشد بدون اخذ بها با همراه تفریحی خود پرواز کند، باید حداقل مجموع ساعات پرواز او در همان فرودگاه به ۸۰ ساعت رسیده باشد که پنج ساعت از کل مجموع پروازها باید آموزش حمل همراه با معلم باشد.

گواهینامه CPL

شرایط ذکر شده مختص کسانی است که علاقه‌مندند گواهینامه خلبانی شخصی هواپیمای فوق‌سبک (PPL) را دریافت کنند. پس از خاتمه دوره PPL دانشجویانی کــه موفــق بـه قبــولی در امتحانات کتبی و عملی استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی کشوری می‌شوند، می‌توانند در دوره تکمیلی پروازی CPL شرکت کنند. در این دوره، دانشجویان ابتدا ملـزم به گذرانـدن دوره زمینی به مدت حداقل ۶۰ ساعت هستند که عناوین دروس طبق اطلاعیه سازمان هواپیمایی کشور تعیین می‌شود. متقاضیان در صورت موفقیت در امتحانات عملی و تئوری، گواهینامه خلبانی حمل همراه تفریحی با هواپیمای فوق‌سبک (CPL) را دریافت می‌کنند. این کلاس‌ها از سوی آموزشگاه‌هایی مانند افق، بلندپرواز، سبا، سیروس، هوما، آسمان غرب، افلاک آسیا، ایرسا، هوانوردی پرسان، شعاع، آریا سبک بال و... که از سازمان هواپیمایی کشور مجوز دارند، برگزار می‌شود.

عمده کلاس‌های عملی پرواز برای متقاضیان تهرانی در فرودگاه آزادی واقع در آبیک برگزار می‌شود. فرودگاه خصوصی گلبهار در مشهد و فرودگاه‌های شیراز، نوشهر، رامسر، نمک‌آبرود، زنجان و اصفهان نیز میزبان هواپیماهای فوق‌سبک هستند که بیشتر آنها تفریحی به شمار می‌روند.

مدت زمان دوره‌های آموزشی

علیرضا مبشری درباره مدت زمان مورد نیاز برای گذراندن این دوره‌های آموزشی گفت: مدت زمان این دوره‌ها به این بستگی دارد که فرد چقدر وقت آزاد داشته باشد، چقدر هزینه را بموقع پرداخت کند و شرایط جوی چگونه باشد؛ زیرا شرایط محیطی بسیار تاثیرگذار است. به ‌طور کلی معمولا بین شش ماه تا یک سال می‌توان این دوره‌های آموزشی را به اتمام رساند.

ممکن است بسیاری از افرادی که قصد گرفتن گواهینامه خلبانی هواپیماهای فوق‌سبک را دارند، به دلیل مشغله فراوان نتوانند دوره آموزشی خود را طی یک سال تمام کنند. مبشری در این باره نیز توضیح داد: «مهم این است که این مقدار زمان مشخص برای کلاس‌های تئوری و عملی پرواز اختصاص داده شود. طبیعتا اگر پرواز نکردن کسی از یک دوره‌ای طولانی‌تر شود، در پرواز بعدی باید همراه با استاد خلبان پرواز کند و عملکردش بررسی شود تا صلاحیت پروازشان در نشست و برخاست‌های آموزشی تائید شود.

شرایط پرواز

به گفته علیرضا مبشری، کارشناس هوانوردی فوق‌سبک، هر کسی که بتواند گواهینامه صلاحیت پزشکی را دریافت کند و از ضریب هوشی معمولی برخوردار باشد، می‌تواند پرواز با هواپیمای فوق‌سبک را یاد بگیرد؛ درست مانند رانندگی با خودروی شخصی که یک فن مهارتی است.

هرچند گفته می‌شود در این پروازها خلبان چندان به زبان انگلیسی نیازی ندارد، اما مبشری معتقد است آشنایی با زبان انگلیسی از اهمیت بالایی برخوردار است: «درست است که به زبان فارسی به افراد آموزش‌ داده می‌شود، اما به ‌صورت کلی در صنعت هوانوردی، زبان اصلی انگلیسی است؛ یعنی کتاب​های اصلی و مرجع به زبان انگلیسی نوشته می‌شود، همچنین همه مکالمات خلبان‌ها در فرکانس‌های مشخص شده فرودگاه باید در وهله اول به زبان انگلیسی باشد. هواپیماهای فوق‌سبک نیز تابع قوانین هوانوردی کشور هستند و در قوانین هوانوردی کشور ذکر شده که زبان اول هوانوردی انگلیسی است و اگر خلبان به هر دلیل نتواند پیام را دریافت کند، می‌توان از زبان فارسی برای پشتیبانی استفاده کرد.»