منادیان کارهای زینبی

یکی از نمادهای مبارزه و مجاهدت میان زنان مسلمان «سمیه» است. زنی که به جرم اسلام آوردن تازیانه‌های فراوانی خورد و پس از آن که حاضر نشد به پیامبر کافر شود پای او را به دو شتر بستند و شترها را از دو طرف رم دادند تا از دنیا رفت و به شهادت رسید.

صفیه، دختر عبدالمطلب یکی از این زنان است. او خواهر حضرت حمزه(ع) و عمه پیامبر اکرم(ص) و مادر سائب، یکی از شهدای صدر اسلام در جنگ یمامه و نیز مادر زبیر معروف است که یکی از سران گروه مخالف امیرالمومنین علی(ع) در جنگ جمل بود و همان​جا نیز کشته شد. صفیه از چند منظر به‌عنوان یکی از زنان بارز صدر اسلام شناخته می‌شود.

یکی از این موارد، نقل روایت او از پیامبر اکرم و موضوع دیگر توانایی‌اش در سرودن شعر بود اما در صحنه جهاد هم صفیه، شخصیتی ممتاز بود. گفته می‌شود او در بسیاری از جنگ‌ها همراه با رسول اکرم(ص) حضور داشت و در جنگ خندق وقتی یک مرد یهودی قصد تعرض به خانواده‌های مسلمان را داشت؛ صفیه با حمله‌ای او را از پا درآورد. همچنین حضور او در کنار پیکر برادرش حمزه سیدالشهدا(ع) که به شکل فجیعی کشته شده بود؛ نمایی دیگر از شجاعت و صبر این بانوی مسلمان را نشان می‌دهد.

نسیبه ام عماره، از دیگر زنان جنگاور صدر اسلام است که در تاریخ در مورد شجاعت او زیاد گفته شده است. نسیبه، دختر کعب و از انصار مدینه بود که در زمان جنگ احد، چون دو پسرش به نام عماره و عبدالله و شوهرش زید به میدان جنگ رفته بودند او نیز مشک آبی با خود برداشت و به احد آمد تا زخمیان را مداوا کند و اگر آب خواستند به آنها آب بدهد.

در گیرودار جنگ که دشمن بر مسلمانان غلبه یافت ناگاه نسیبه یکی از دو پسر خود را دید که فرار می‏کند، مقابل او ایستاد و به او گفت: پسرم به کجا فرار می‏کنی؟ آیا از خدا و رسول او می‏گریزی؟ پسر که این حرف را شنید بازگشت، ولی به دست یکی از مشرکان کشته شد. نسیبه پس از شهادت فرزندش، شمشیر او را به دست گرفت و پس از کشتن قاتل فرزندش، به دفاع از پیامبر در جنگ پرداخت و با وجود جراحات فراوان از پاسداری از رسول خدا کوتاهی نکرد.

ام حکیم مخزومیه، یکی دیگر از زنان مجاهد صدر اسلام است. او دختر حارث بن هشام مخزومی از روسای قریش و همسر عکرمه‌بن ابی‌جهل بود و از این رو جایگاه بزرگی در میان قریش داشت اما در روز فتح مکه ایمان آورد و پس از آن برای شوهر خویش نیز از پیامبر امان‌نامه گرفت. از مجاهدت‌های او گفته‌اند که در واقعه یرموک حضور داشت و سرسختانه جنگید. یرموک واقعه‌ای است که در آن سپاهیان اسلام با رومیان جنگیدند.

ام وهب، یکی دیگر از زنانی است که نام او در وقایع عاشورا به چشم می‌خورد. روایت است که او پسر خود (و در برخی منابع همسر خود) را به حضور در جبهه نبرد و شهادت طلبی تشجیع می‌کرد. به طور نمادین، ماجرایی را هم در مورد سر وهب، فرزند یا همسر او گفته‌اند که پس از شهادت به سمت اردوگاه امام حسین(ع) پرتاب شد، اما این مادر سر را برداشت و به میدان نبرد انداخت تا بگوید که هدیه‌ای را که تقدیم کرده دیگر پس نخواهد گرفت.

به این اسامی باید افراد دیگری چون ام رمیثه، برکه و حمنه را نیز افزود اما سرسلسله مقاومت زنان در نبردها را باید حضرت زینب(س) دانست که با کاری عظیم در واقعه عاشورا، علاوه بر صبر، مصیبت 72 نفر از یاران و بیش از ده نفر از نزدیکان خویش، به مدیریت کاروان اسرای شام و نیز آگاهی‌بخشی به مردم پرداختند تا واقعه عاشورا برای همیشه زنده بماند.