زلزله با طبس چه کرد

خسارت‌های عمده این زلزله در شعاع ۳۰ کیلومتری طبس بود اما شدت زلزله به حدی بود که در تهران به فاصله مستقیم ۵۴۰ کیلومتر و در مشهد به فاصله مستقیم ۳۸۰ کیلومتر احساس شد. این زلزله حاصل فعالیت گسل «نایبند» است که پای رشته کوه موسوم به شتری در این شهر قرار دارد.

درباره تلفات این زلزله سخنان زیادی گفته شده است. در آن زمان سخن از 20 هزار کشته بود، اما دکتر مهدی زارع، معاون پژوهشی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله، رقم 14 هزار و 800 کشته را در یادداشت سال گذشته خود اعلام کرده و در یک سایت محلی طبس آمده که آمار رسمی اعلامی در مهر ۵۷ از طرف مرکز آمار ایران نشان داد ۶۳۶۳ نفر کشته شدند که ۳۶۶۲ نفر در طبس و ۲۷۰۱ نفر در آبادی‌های اطراف آن بوده است. نقل قول‌های شفاهی شهروندان طبسی نیز بیشتر حول عدد 9000 می‌گردد.

این زمین‌لرزه در آن روزها به یکی از سیاسی‌ترین موضوعات روز تبدیل شده بود. یک هفته از زمان کشتار خونین 17 شهریور می‌گذشت و از لحظه انتشار خبر زمین‌لرزه، حواشی سیاسی و مبارزاتی اهمیتی بیش از خود متن پیدا کرد. مثلا شایعه‌ای درباره رابطه این زمین‌لرزه با یک آزمایش اتمی به گوش رسید. پس از آن اعلام شد که محمدرضا شاه و فرح پهلوی برای بازدید از مناطق زلزله‌زده به این شهر خواهند رفت اما در آن شور انقلابی، این انقلابیون و بخصوص روحانیون خراسانی بودند که به کمک مردم طبس شتافتند.

رهبر معظم انقلاب، آیت‌الله واعظ‌طبسی، شهید هاشمی‌نژاد و سردار فیروزآبادی جزو افرادی بودند که آن زمان به طبس رفتند و با استفاده از نیروهای مردمی، امدادرسانی به مردم را آغاز کردند. پیام انقلابی امام خمینی(ره) هم یکی دیگر از موضوعات سیاسی پیرامون این زلزله بود. جالب است بدانید که حتی در مورد سقوط یک هواپیمای ارتشی که در کار امداد رسانی طبس نقش داشت و در فرودگاه دوشان‌تپه تهران سقوط کرد هم شایعات سیاسی به گوش می‌رسید. به هر حال، زمین لرزه طبس که از لحاظ قدرت بزرگ‌ترین زلزله ثبت شده تاریخ ایران بود؛ اگرچه شهری آباد با آثار تاریخی فراوان را ویران کرد اما به عنوان خشتی از دیوار بلند انقلاب اسلامی به حساب می‌آید.