خودکشی و بودجه 10 میلیاردی

اما به دلایلی از جمله مختصر بودن این خبر، فقدان اطلاعات کافی در زمینه بیماری‌های روانی و از جمله خودکشی و ناآگاهی درباره بار مالی و اجتماعی این پدیده شوم، این اختصاص بودجه در ذهن تعدادی از هموطنان و از جمله اصحاب رسانه سوال برانگیز شد و حتی عده‌ای این خبر را دستمایه فکاهه قرار دادند و پرسیدند: «آیا قرار است این پول به کسانی که خودکشی می‌کنند داده شود تا دیگر خودکشی نکنند؟»

خودکشی مانند تعدادی از موضوعات سلامت همچون مرگ و میر مادران و نوزادان، شیوع بیماری‌های واگیر و تعداد زایمان‌های طبیعی و سزارین و میانگین سن ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی از جمله اولویت‌های بسیار مهم نظام سلامت در سراسر جهان به‌شمار می‌رود و همواره مورد توجه سازمان بهداشت جهانی بوده است؛ چرا که این پدیده بار روانی، اجتماعی و حتی مالی جدی را بر جوامع بشری تحمیل می‌کند. خودکشی ضمن این که پایان دردناک زندگی یک انسان است، بر خانواده متوفی نیز تاثیری پایدار و ناتوان‌کننده خواهد گذاشت.

خوشبختانه آمار خودکشی در کشور ما به‌واسطه دلایلی از جمله اعتقاد راسخ دینی هموطنان، نسبت به آمار جهانی بسیار پایین تر است و تنها شش نفر از هر صد هزار نفر در سال است، در حالی که به‌طور مثال در کشور آمریکا این عدد 20 است. اما همین عدد نیز با پیشگیری قابل کاهش است. براساس علم روانپزشکی، خودکشی همواره به علت یک بیماری است که در صدر آنها افسردگی اساسی قرار دارد که طبق مطالعات 4 تا 5 درصد هموطنان ما از آن رنج می‌برند. البته بیماری‌های دیگری چون اختلال دوقطبی، وابستگی به انواع مواد مخدر و محرک، انواع اختلال شخصیت و اسکیزوفرنیا و اختلالات اضطرابی نیز می‌توانند بویژه در صورت شدت یافتن، به ایجاد افکار و اعمال خودکشی در فرد منجر شوند.

یکی از راه‌های قابل توجه برای کاهش این پدیده شوم، ‌شناسایی و درمان زود هنگام بیماران است؛ چرا که متاسفانه بسیاری از قربانیان خودکشی هرگز به‌طور جدی و مستمر تحت درمان روانپزشکی اعم از درمان‌های دارویی و غیردارویی قرار نگرفته‌اند. در حالی که اگر درمان می‌شدند، احتمالا می‌توانستند سال‌ها کنار خانواده و دوستان خود به زندگی ادامه دهند. در سیستم سلامت کشور ما هنوز بسیاری از داروهای روانپزشکی و تمام خدمات غیر دارویی اعم از مشاوره و روان درمانی از دایره تعهدات بیمه خارج هستند و بیشتر بیماران به دلیل ناتوانی مالی در تهیه دارو یا پیگیری دیگر درمان‌ها، درمان را قطع می‌کنند و در نهایت به دام خودکشی می‌افتند.

از سوی دیگر در سراسر کشور تعداد تخت بخش‌های روانپزشکی بسیار معدود است و به همین دلیل اغلب بیمارانی که نیازمند درمان به صورت بستری هستند، ترخیص می‌شوند. به همه اینها اضافه کنید کمبود اطلاعات درباره بیماری‌های روانپزشکی و نحوه درمان آنها در سطح جامعه را تا دریابید این عدد نه تنها بی دلیل وارد بودجه نشده بلکه بهتر است سال‌های آینده بیشتر هم شود.

دکتر محمدرضا شالبافان / دستیار اعصاب و روان