حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
یک میلیون دانش آموز مردودی
دانش آموزان به مرور از حدود یک دهه قبل به این طرف انگیزه های تحصیلی خود را از دست داده اند و اکنون کار به جایی رسیده است که در یک سال تحصیلی بنا به گفته مسوولان آموزش و پرورش ، یک میلیون دانش آموز دوره متوسطه در سال نخست ورود به این دوره نمی توانند امتحانات مدارس را پشت سر بگذارند و مردود می شوند.
این خبر هفته گذشته به نقل از مسوولان آموزش و پرورش اعلام شد ، اما پیش از آن علی اصغر فانی ، معاون نظری وزارت آموزش و پرورش بر بی انگیزگی دانش آموزان دوره متوسطه صحه گذاشت . مردودی یک میلیون دانش آموز در دوره متوسطه در حالی است که به گفته حسین احمدی ، مدیر کل آموزش و پرورش ابتدایی ، تعداد مردودی های دوره ابتدایی در سال 82-83 نزدیک به 180 هزار بوده که 2.5 درصد از دانش آموزان این دوره را شامل می شود. وی با تاکید بر این که افزایش درصد مردودی ها مربوط به دوره متوسطه است ، می گوید: در سال تحصیلی 70-71 قبولی دانش آموزان ابتدایی حدود 91 درصد بوده که این رقم اکنون به 97.5 درصد رسیده است . احمدی ، بالا رفتن سطح سواد خانواده ها و اهمیت دادن به تحصیل فرزندان و تغییر الگوهای تدریس را از مهمترین عوامل کاهش میزان مردودی در دوره ابتدایی می داند. با وجود افزایش سطح سواد خانواده ها و انگیزه آنها در موفقیت تحصیلی فرزندان در ابتدای ورود به تحصیل ، با افزایش سطح تحصیلات و بالا رفتن مقطع تحصیلی ، نگرش به تحصیل در میان دانش آموزان با توجه به کاهش میزان وابستگی به خانواده و حرف شنوی از معلمان و والدین تغییر یافته و انگیزه تحصیل نیز کاهش می یابد. گرچه اعلام شده آمار یک میلیون مردودی تنها مربوط به سال اول دوره متوسطه است و در سالهای بعد به دلیل وجود نظام ترمی واحدی اصولا مردودی معنا ندارد، اما اگر ضعف نظام آموزش و پرورش در سال اول متوسطه با مردودی خود را نشان می دهد، این ضعف در سالهای بعد و با وجود نبودن واژه ای به نام مردودی ، باز هم خود را در عرصه دیگری به نام کم انگیزگی برای پایان تحصیلات متوسطه و ورود به دانشگاه نشان می دهد. علی اصغر فانی ، معاون نظری وزارت آموزش و پرورش ، عامل بی انگیزگی دانش آموزان را تنها به آموزش و پرورش مربوط نمی داند و معتقد است : بسیاری از عوامل اجتماعی ، اقتصادی و حتی سیاسی در چگونگی تحصیل دانش آموزان موثرند. اما با این حال وزارت آموزش و پرورش با اطلاع از مساله اثبات شده و عملی شده بی رغبتی برای تحصیل ، باید پیش از آن که به عوامل بیرون از وزارتخانه بتازد ، خود با قبول ضعفهای آموزشی در نحوه تدریس ، چگونگی تعامل معلمان با دانش آموزان و موضوع حساس و مهم انگیزه و رغبت معلمان به تحصیل و تدریس مناسب ، گامی جدی برای اصلاح رویه های جاری بردارد. معاون نظری و مهارتی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به برنامه های آموزش و پرورش برای گسترش فعالیت های عملی و آموزه ای تجربی ، می گوید: تا 10 سال آینده با اجرای برنامه اصلاح الگوهای تدریس ، آموزش و پرورش به سمت گسترش آموزش های علمی و آموزش مهارت های زندگی پیش می رود. هدف از اجرای این برنامه یعنی اصلاح الگوهای تدریس ، تلاش برای ایجاد انگیزه در دانش آموزان است . بسیاری از کارشناسان علوم اجتماعی نیز با تاکید بر لزوم بازنگری در نظام ارزیابی سطح معلومات مبتنی بر نمره و تغییر جهت آن به ارزشیابی خلاقیت ها و ایده های دانش آموزان ، راه حل عمده برای کاهش معضل مردودی در آموزش و پرورش را دوری از نمره گرایی می دانند ، اما پیش از ورود به عرصه جدید و ارائه الگوهای آموزشی نوین ، تجهیز مدارس به امکانات مورد نیاز ، تقویت دانش و خلاقیت معلمان و ایجاد رغبت در آنان برای پذیرش ایده های نو و ایجاد بستر مناسب برای تدریس براساس الگوهای جدید ضروری است . با وجود این وزیر آموزش و پرورش معتقد است : عدد مردودی دانش آموزان به رقم ، درشت است اما به لحاظ درصد 6 تا 7 درصد دانش آموزان را شامل می شود و با توجه به شرایط فعلی ، درصد قابل قبولی است . در حالی که بسیاری از کارشناسان و حتی مسوولان آموزشی از کم انگیزگی تحصیلی دانش آموزان و به تبع آن بالا رفتن مردودی ها سخن می گویند ، مرتضی حاجی بر این عقیده است که مردودی دانش آموزان پایه اول متوسطه کاهش یافته است و برای جبران عقب ماندگی در درسها به هزینه اضافی و کلاسهای فوق برنامه نیاز است که یکی از دلایل پول گرفتن از مردم هم همین است .
گفت و گو
