پیشنهاد روز
«دسیکا» در شبکه نمایش
سینما مردان طلایی زیادی به خود دیده است. از بزرگانی که سینمای تجاری را رونق میبخشند مانند اسپیلبرگ که هر فیلمی که نام او را یدک بکشد، بهطور قطع و یقین فروش خواهد داشت و چه سینماگرانی که آثار آنها در کلکسیون هنری قرار میگیرد و باید برای وجه هنری آنها کلاه از سر برداشت.
سینمای اروپا در دهههای 30، 40 و 50 میلادی وجوهی از خود را به نمایش گذاشت که مصداق کامل سینمای هنری بود. سینمایی دردمند با نگاهی به جوامع روز دنیا که حرفهای خود را به بهترین نحو بیان میکرد. شاید «رزمناو پوتمکین» اثر سرگئی آیزنشتاین را بتوان یکی از فیلمهای خوب نامید که در وجه اول یک فیلم تبلیغاتی نظامی است؛ ولی نمیتوان وجوه هنری آن را نادیده گرفت که در عین سادگی تمامیت سینما را بیان میکند.
اینها مقدمهای بود بر یک خبر. خبر پخش فیلمهای «ویتوریو دسیکا» از شبکه نمایش که هر شب ساعت یک بامداد در قالب سینمای کلاسیک پخش میشود.
دسیکا از پدیدآورندگان سینمای نئورئالیسم محسوب میشود و همزمان با روبرتو روسیلینی به عنوان برجستهترین کارگردان این جنبش، فعالیت خود در این عرصه را
آغاز کرد.
ساخت فیلمهای سینمایی واکسی، دزدان دوچرخه، معجزه در میلان و اومبرتو دی، گلهای ارغوانی، ترزای جمعه، سرباز گاریبالدی در صومعه، ایستگاه آخر و چند فیلم دیگر در زمره ساختههای این کارگردان بزرگ است که هر کدام فصلی نو در معماری سینمای نوآر دنیا محسوب میشود.
دسیکا بیش از هر چیز برآمده از یک جامعه سنتی ایتالیایی است که به سمت مدرنیته گام برمیدارد. دسیکا، در فیلم دزدان دوچرخه زندگی آنتونیو ریچی کارگر ساده ایتالیایی را به تصویر میکشد که پس از مدتها بیکاری، به شغل آگهی چسباندن به دیوارهای شهر روی میآورد، اما بهخاطر دزدیده شدن دوچرخهاش از سوی یک جوان مستاصل میشود و همراه پسربچه خود تمام شهر را برای پیدا کردن دوچرخه زیر و رو میکند و...
دسیکا در فیلم واکسی زندگی دو پسر واکسی را روایت میکند که به خاطر خرید یک اسب با تمام مشکلات و دردسرهایی که یک پلیس برای آنها ایجاد میکند، کنار میآیند. دسیکا در فیلمهایش زندگی واقعی مردم ایتالیا را به تصویر میکشد، او آغازگر جنبشی سینمایی بود که پس از پایان جنگ جهانی دوم در ایتالیا پدید آمد و تا میانه دهه 50 ادامه داشت.
او سعی کرد در فیلمهایش واقعیت را از دریچه اخلاق روایت کند. اخلاقی که در ایتالیای درگیر فقر، تورم و بیکاری روز به روز کمرنگتر میشد. اکثر فیلمهای دسیکا با محوریت طبقات ضعیف جامعه یعنی کارگران و دهقانان یا پارتیزانهایی که در مقابل فاشیسم، حکومت موسیلینی یا اشغالگران نازی میجنگیدند، ساخته شد. هر چند با ظهور هالیوود و سینمای مصرفگرای آمریکایی و ترویج بیاخلاقی در سینما، جنبشی که دسیکا برای آن زحمت زیادی کشیده بود به مرور زمان روبه افول گذاشت و در میانه سالهای دهه 50، کمکم از میان رفت، اما تاثیرات گستردهای بر سینمای جهان گذاشت.
به هر حال علاقهمندان به سینمای دسیکایی این شبها با دیدن برنامه سینمای کلاسیک شبکه نمایش میتوانند دورانی از سینما را شاهد باشند که اخلاق و هنر محور فیلمهای سینمایی بود.
مجید احمدی / گروه رادیو و تلویزیون
گفت و گو
