پایان دراماتیک یک شگفتی ساز

عجب اظهارنظر مسخره‌ای! این تیم به عقیده خبرنگار مطرح آمریکای لاتین در بهترین حالت تنها سرنوشت صدرنشین گروه مرگ را تعیین می‌کرد. یک ماه بعد، آنها جدا از چهار تیم انتهایی جام (برزیل، آلمان، آرژانتین و هلند) آخرین تیمی بودند که با برزیل وداع کردند. خوسه لوئیس پینتو، سرمربی موفق و عملگرای کاستاریکا با یک تیم واکنشی بهترین نتایج تاریخ فوتبال این کشور را کسب کرد.

سرنوشت «واکنشی»ترین تیم جام به دست یکی دیگر از تیم‌های واکنشی مشخص شد. مجموعه لوئیس پینتو در بازی برابر هلند در حالی که علاقه‌ای به تملک توپ نداشت تنها در انتظار پاسکاری‌های متوالی اورانیه بود. بهتر است بگوییم که این استراتژی اصلی این تیم در جام بود. علاوه بر کاستاریکا باید به شیلی و مکزیک که با چنین استراتژی بهترین نتایج را کسب کردند اشاره کنیم.

نکته اینجاست که هلند با لوئیس فان‌خال با شکستن سنت فوتبال فولکلور این کشور توانست تیمش را به جمع چهار تیم پایانی برساند. اما لوئیس پینتو، سرمربی با دیسیپلین کاستاریکا با بهترین عملکرد دفاع تیمیاش توانست تاریخ‌ساز شود. سنگربان آنها کلیور ناواس با ٢٧ سال سن قبل از شروع جام نیز به‌عنوان ناجی فوتبال این کشور معرفی می‌شد، اما هیچ کس در کاستاریکا گمان نمی‌کرد که در برزیل او چنان بدرخشد که تبدل به بهترین سنگربان جام شود. نمایش او در تمام دیدار‌های این تیم خارق‌‌العاده بود. بخصوص در برابر هلند که رسوخ‌ناپذیر به نظر می‌آمد. آندره‌آ سامورا، خبرنگار نشریه فوتبال این کشور در خصوص این تیم می‌گوید: «حماسه این کشور در برزیل تنها با روحیه و تعصب به دست آمد.»

اما هر چقدر کاستاریکا از عامل روانی برای موفقیت بهره می‌برد، ولی نمی‌توان از بازی تاکتیکی مجموعه پینتو در طول این تورنمنت غافل شد. سرمربی سابق کلمبیا با اتخاذ سیستم ٢ ـ ٣ ـ ٥ و استفاده از دو هافبک دفاعی تخصصی ـ ته‌ختا و بورخس ـ با حوصله زیاد در انتظار لغزش حریفانی بود که در برابر آنها رو به بازی مالکیت ـ محور می‌آوردند. حتی این تیم در دیدار برابر یونان که مربی‌اش ـ فرناندو سانتوش ـ چندان علاقه‌ای به فوتبال مالکانه ندارد، مالکیت توپ،٦٠ به ٤٠ به نفع یونان بود.

در برابر هلند نیز مالکیت تیم فان‌خال ٦٨ درصد بود؛ هلندی که در این دوره به دلیل داشتن بازیکنان متوسط در خطوط دفاع و میانی با شکستن سنت‌اش ـ که همان فوتبال مالکانه است ـ یکی از واکنشی‌ترین تیم‌های جام است. در این بازی بیش از ٦٠ درصد پاس‌های رد و بدل شده بازیکنان پینتو در خط دفاعی رد و بدل می‌شد. یعنی ساختن مثلث در خط دفاعی که کیلور ناواس در کنار جانکارلو گونسالس ـ که یکی از بهترین مدافعان جام بود ـ و جانی آکوستا اضلاع آن هستند. این به معنی انتظار برای لغزش حریف است.

با این حال پرونده یکی از به یاد ماندنی‌ترین اتفاقات جام‌جهانی برزیل بسته شد. سرمربی تیم تا قبل از شروع جام یک شخصیت محبوب در جامعه کاستاریکا تلقی می‌شد و همواره از طریق وبلاگ شخصی‌اش رابطه نزدیکی با مردم داشت. بعد از این شاهکار در برزیل بی‌تردید او تبدل به قهرمان ملی خواهد شد. نام این مربی موفق که هرگز فوتبالیست حرفه‌ای نیز نبوده، بیش از گذشته به گوش خواهد رسید. کاستاریکا یک تیم بزرگ با بازیکنانی معمولی بود. طعنه‌آمیز اینجاست که تنها ضربات پنالتی مانع از حضور دراماتیک آنها در جمع چهار تیم پایانی شد.