در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دوران نفت ارزان به سرآمد
با رسیدن بهای نفت خام در بازارهای جهانی به حد بی سابقه 60 دلار در هر بشکه ، موجی از نگرانی در کشورهای مصرف کننده درباره روند صعودی قیمت فرآورده های نفتی به وجود آمده است.
اما با توجه به افزایش ظرفیت تولید اوپک چه دلیلی برای افزایش قیمت نفت وجود دارد، سوالی است که این روزها بسیاری از کارشناسان و محققان صنعت نفت در صدد یافتن پاسخی برای آن هستند.
در همین حال قدرت های بزرگ سرمایه داری افزایش بی سابقه قیمت جهانی نفت را به ضرر رشد اقتصاد جهانی دانسته و براین باورند که تلاشهای اخیر کشورهای تولیدکننده نفت می تواند تاثیرات مثبتی بر بازار جهانی انرژی داشته باشد.
دکتر آرمان ، تحلیلگر و کارشناس مسائل اقتصادی در این زمینه علت افزایش قیمت را نبود سرمایه گذاری مناسب در زمینه پالایش نفت می داند.
وی با اشاره به این مطلب می گوید: تحلیلگران بر این باورند که در شرایط فعلی ، افزایش تولید اوپک بیشتر از 500 هزار بشکه نبوده است و به دلیل وجود برخی دلایل فنی ، کشورهایی مثل ایران قادر نیستند حتی در حد سهمیه خودشان تولید کنند.
وی می افزاید: با توجه به این که دوران نفت ارزان به سر آمده و منابع نفتی محدود به منطقه خاورمیانه است ، باید سرمایه گذاری های جدیدی برای افزایش ظرفیت تولید انجام شود و به همین دلیل ، شرکتهای بزرگ نفتی ، برای سودآوری بیشتر به سرمایه گذاری و در نهایت افزایش تولید اقدام می کنند.
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این سوال که بسیاری از کارشناسان معتقدند افزایش ظرفیت تولید اعضای اوپک به حدی است که این عملکرد این ارگان به معنای رسمی کردن تخلفات سازمان است ، با توجه به این موضوع که تولید بیشتر از 28 میلیون بشکه تخلف محسوب می شود، گفت : همه کشورهای عضو اوپک قادر به تولید بیشتر از سهمیه خودشان نیستند، مثل عراق و ایران.
اما عربستان می تواند تا این حد افزایش تولید داشته باشد. باور من این است که وضعیت فعلی ، می تواند عربستان را متاثر کند و بعید به نظر می رسد ایران قادر به تولید اضافه باشد.
وی درخصوص این تصمیم اعضای اوپک که با ادامه روند افزایش قیمت نفت ، 500هزار بشکه به تولیدات خود اضافه می کنند و آیا ادامه این روند افزایشی کمکی به کاهش بهای نفت خواهد کرد؛
گفت : قیمت گذاری نفت مقوله پیچیده ای است که از قانون عرضه و تقاضا پیروی نمی کند و تحت تاثیر عوامل دیگری افزایش یا کاهش می یابد. دکتر آرمان پیش بینی می کند برای مدتها قیمت نفت در همین حد باقی می ماند.
درباره وضعیت ایران هم باید گفت : در سالهای گذشته ، سرمایه گذاری کافی برای افزایش تولید انجام نشده است و ایران بسختی می تواند افزایش تولید داشته باشد و یا در حد سهمیه خود تولید کند.
بنابراین برای پایداری در محافل اوپک ، ایران باید سهمیه تولیدش را افزایش دهد که با توجه به منابع محدود مالی دولت ، نیاز به سرمایه گذاری خارجی احساس می شود. وی تصریح کرد: بدون شک برای ایران هم افزایش درآمد پیش بینی می شود و پیش بینی می کنم ، درآمد ایران تا پایان سال میلادی به حد 36میلیارد دلار برسد.
در حالی که کشورهای مصرف کننده نسبت به تاثیر افزایش بهای نفت خام بر قیمت فرآورده های نفتی ابراز نگرانی کرده اند، برخی کارشناسان و اعضای اوپک مشکلات پالایشگاهی در این کشورها را عامل گرانی نفت معرفی کرده اند و ابراز نگرانی کرده اند که ممکن است این مشکلات باعث شود و تا عرضه کنندگان سوخت قادر به برآوردن تقاضا در فصل زمستان امسال نباشند.
کارشناسان همچنین از نگرش دلالان نفتی به عنوان یکی از عوامل افزایش بهای نفت خام سخن می گویند و عامل دیگر که به رشد سریع قیمت نفت کمک کرده است ، نگرانی در مورد امنیت عرضه نفت خام بوده است.
نرسی قربان ، کارشناس مسائل نفت و انرژی نیز در این باره ضمن این که بهای نفت را متصل به عوامل مختلفی می داند، می گوید: قیمت نفت متاثر از عوامل مختلف است و علاوه بر تولید اوپک ، میزان تقاضای نفت در بازار جهانی ، بورس ، تنگناهای پالایشگاهی که گاهی به کمبود یک فرآورده منجر می شود، نیز می توانند در افزایش بهای نفت تاثیر گذار باشند.
این کارشناس مسائل نفت و انرژی در ادامه افزود: تا زمانی که مسائل مربوط به کمبود پالایشگاه های مورد نیاز برای تولید فرآورده های نفتی وجود داشته باشد و تا زمانی که امکان افزایش ظرفیت تولید برای کشورهای تولیدکننده نفت وجود نداشته باشد، امکان بالا رفتن قیمت نفت بالاخص در شرایطی که تقاضا در بازار برای یک نوع نفت بیش از تولید آن باشد، وجود دارد.
وی اظهار کرد: به طور کلی در زمانی که قیمتها صعود می کند و بازار با کمبود فرآورده های نفتی روبه رو است ، کشورهای عضو اوپک بیش از ظرفیت تعهد در آن سازمان تولید می کنند.
نرسی قربان تصریح کرد: ایران باید سعی کند، سهم خود را در اوپک تولید کند و تا جایی که ممکن است در این سطح نگه دارد و برای این کار مجبور است ظرفیت تولید نفت را افزایش دهد.
وی افزود: دلیلی ندارد دولت برای افزایش تولید سرمایه گذاری زیادی کند، شرکتهای خارجی حاضر هستند این کار را انجام دهند و با جلب سرمایه گذاری خارجی در زمینه نفت و گاز می توان در بهبود وضعیت این صنعت کوشید. جمشید پژویان، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی نیز معتقد است روند افزایش قیمت نفت مدت زیادی طول نمی کشد و اگر از این فرصت استفاده نکنیم ، فرصتش را مثل گذشته از دست می دهیم.
حکیمی پور، کارشناس اقتصادی نیز در این زمینه افزایش قیمت نفت را یک فرصت می داند و می گوید: مردم باید اثر افزایش درآمدهای نفتی را در سفرهای خود و در وضع معیشتی خود مشاهده کنند.
از طرفی ، رئیس بانک مرکزی ژاپن نیز گفته است ، افزایش بی سابقه قیمت جهانی نفت به ضرر رشد اقتصاد جهانی است ؛ و تلاشهای اخیر کشورهای تولیدکننده می تواند تاثیرات مثبتی بر بازار جهانی نفت داشته باشد. این در حالی است که کشورهای عضو اوپک نیز اعلام کرده اند تولید خود را به حد ظرفیت کامل رسانده اند و افزایش قابل ملاحظه تولید در کوتاه مدت وجود ندارد.
اوپک وضعیت بازار نفت را به مشکلات پالایشگاهی نسبت می دهد و می گوید این سازمان تنها می تواند نفت خام در بازار عرضه کند و کشورهای مصرف کننده خود باید در مورد افزایش عرضه فرآورده های نفتی و مقابله با روند افزایش قیمت آنها مقابله کنند.
علاوه بر این ، تعطیلات تابستانی در ایالات متحده و مصرف بیشتر بنزین در آن کشور در کنار ادامه روند افزایش تقاضا برای سوخت صنعتی چین از جمله عوامل موثر در فشار تقاضا برای نفت خام است.
مریم باران چشمه 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
