سرنخ‌های طبیعت

یکی از راه​های شناسایی جانوران ، تعقیب ردپای آنها در مسیرهای طولانی، یافتن مدت زمانی که ردپا در محل وجود دارد یا بررسی نحوه حرکت جانور در منطقه بدون این‌که آن را دیده باشیم، است.

شناسایی ردپای جانوران نه فقط در دانش ما از الگوهای ردپا، مسیرهای تردد جانوران و نشانه‌های آنها کاربرد دارد بلکه در شناسایی تاریخ طبیعی غنی زمین، آناتومی جانوران و طبقه بندی رفتاری جانوران نیز اهمیت دارد. دنبال کردن ردپای جانوران می‌تواند دنیای ناشناخته اطراف را به ما نشان بدهد و ما را وارد زندگی جانوران خجالتی و فراری از انسان کند. به این صورت می‌توانیم بفهمیم چه جانورانی از منطقه ما عبور می‌کنند، چه کارهایی انجام می‌دهند، کجا می‌روند و...

برای شناسایی ردپای گونه‌های جانوری در طبیعت اگر از اطلاعات خاصی برخوردار باشیم و دنبال سرنخ‌های مشخص بگردیم، می‌توانیم براحتی آنها را شناسایی کنیم. البته این نشانه‌ها در همه ردپاها مشخص نیست. شاید در یکی از صد ردپای موجود بتوان همه جزئیات را مشاهده کرد؛ مثل انگشت یا ناخن. الگوی ردپای جانور و اندازه آن، از راه‌های مفید شناسایی جانوران است. با این دو مشخصه می‌توانید تفاوت دو گونه شبیه هم را تشخیص دهید.

اگر کنجکاو هستید ردپاهای جانوری را که در منطقه شما زندگی می‌کند و آن را نمی‌شناسید شناسایی کنید، به این ابزارها نیاز دارید:

1. یک کتاب شناسایی قابل اعتماد. کتاب‌هایی وجود دارند در اندازه جیبی که به شما اطلاعات مفیدی از پستانداران، پرندگان و پروانه‌ها می‌دهند. بعضی از این کتاب‌ها ممکن است با محتوای منطقه‌ای چاپ شده باشند و به این ترتیب، شما می‌توانید کتاب راهنمای جانوری استان خود را تهیه کنید. همین طور بروشورهایی را که فقط برای شناسایی ردپا و نشانه جانوران چاپ شده‌اند و تصاویر خوبی دارند، اگر از نظر وزنی قابلیت حمل آن را دارید، با خود همراه ببرید.

2. وسیله اندازه‌گیری. وسیله اندازه‌گیری ترجیحا باید سبک و کوچک باشد. این وسیله برای اندازه‌گیری ردپا و فاصله قدم‌ها از یکدیگر کاربرد دارد.

3. نشانه‌ای برای مشخص کردن ردپا. این نشانه به شما کمک می‌کند یک اثر از ردپاهای قبلی به جای بگذارید و اگر یافتن ردپاهای جدید برای شما مشکل است از الگوی نشانه‌گذاری خود استفاده کنید و قابلیت خود را برای دیدن ردپاهای جدید افزایش دهید.

4. آماده رویارویی با هر هوایی باشید و لباس مناسب فصل را بپوشید تا در هر شرایطی بتوانید به مسیرتان ادامه دهید.

5. دوربین عکاسی همراه داشته باشید و از ردپاها عکس تهیه کنید. در صورتی که موفق به تشخیص جانوری که به دنبال ردپای آن بودید نشدید می‌توانید عکس‌های تهیه‌شده را به یک کارشناس نشان دهید.

با این راهنمای ساده به طبیعت بروید و در زمانی مناسب به دنبال شگفتی‌های رمزآلود و پنهان آن بگردید.

شادی توکلی‌مهر
کارشناس ارشد آموزش محیط زیست