به زمین خیانت نکنیم

رادیو تهران از شبکه‌هایی است که با تدارک ویژه برنامه «تهران من» سعی در بالا بردن سطح دانش و آگاهی شهروندان و ایجاد بسترهای فرهنگی و اجتماعی مناسب و مورد نیاز در جامعه شهری دارد تا از طریق آموزش و اطلاع‌رسانی، گام‌هایی برای حفظ و احیای طبیعت بردارد. آنونس آغازین برنامه با این جمله معروف که در بنرها و بیلبوردهای سطح شهر نیز نصب شده «هر زباله‌ای که ریخته می‌شود، قامتی را خم می‌کند» و صدای مردمی شروع می‌شود.

طلای سیاه

مهدی رادفر، تهیه‌کننده برنامه با تاکید بر این که مهم‌ترین هدف این برنامه فرهنگسازی تفکیک زباله از مبدا، پسماند و بازیافت است، می‌گوید: سالانه هزینه‌های هنگفتی صرف تولید کاغذ، پلاستیک و قوطی‌های فلزی می‌شود که با یک‌بار مصرف آنها به زباله تبدیل و دور ریخته می‌شوند و هزینه زیادی نیز صرف جمع آوری و از بین بردن آنها می‌شود. مصرف درست می‌تواند تا حد زیادی هزینه‌های خانواده و مصرف آب و انرژی را پایین بیاورد و از تولید بیش از اندازه زباله جلوگیری و از همه مهم‌تر این که به کاهش آلودگی و حفظ محیط‌زیست ما کمک کند. برای جلب مشارکت مردم در زمینه همکاری پیرامون تفکیک پسماند خشک و‌ تر و جلوگیری از رهایی زباله‌های خشک در طبیعت باید سطح اطلاعات و آگاهی مردم در زمینه بازیافت افزایش یابد. در برنامه تهران من در بخشی با عنوان «خلاقیت از اقلام دور ریختنی، مصرف بهینه می‌شود» کودکان در بخش‌های نمایشی آموزش می‌بینند که چه کارکنند و چه کار نکنند و از دورریختنی‌ها بهترین‌ها را بسازند. هدف از ایجاد این بخش، آموزش خلق آثار هنری از دورریزها، کاهش تولید پسماند و حفظ منابع ملی، تقویت باورها و ارزش‌های دینی از جمله قناعت و صرفه جویی و احساس مسئولیت در قبال محیطی است که در آن زندگی می‌کنیم.

از بخش‌های جذاب این برنامه، نمایش‌های رادیویی است که هر روز یک موضوع مرتبط با زباله و محیط‌زیست، دستمایه روایت داستان می‌شود.

شهروندان مسئول

در بخشی با عنوان «شهروند مسئول» دکتر حسن کریمیان، مدیر عامل سازمان پسماند شهرداری تهران مهمان برنامه است و با شهروندان درباره شیرابه‌های ناشی از زباله‌های سطح شهر صحبت می‌کند.

در بخش دیگری از این برنامه که با خود شهروندان مصاحبه می‌شود، این خود مردم هستند که برای کاهش پسماند در خانه و ادارات یا هنگام خرید، پیشنهادها و راه‌هایی را مطرح می‌کنند.

یکی از شهروندان معتقد است، اولین قدم در مدیریت زباله‌های منزل، آن است که دورریزها را کم کنیم و از مواد و کالاها درست استفاده کنیم.

خانمی نیز پیشنهاد می‌دهد تا راه‌های استفاده مجدد را یاد بگیریم و در نهایت زباله‌های منزل را تفکیک کنیم یعنی زباله‌های خشک مانند کاغذ، مقوا، پارچه، شیشه، پلاستیک و چوب را از زباله های‌تر مانند پسماند میوه‌ها، سبزیجات و مواد غذایی و تفاله چای جدا کنیم و در دو کیسه جداگانه مخصوص بریزیم. برخی شهروندان هم نکاتی جذاب و شنیدنی را مطرح می‌کنند.

یکی از مصاحبه شونده‌ها متذکر می‌شود که سیر بازگشت برخی زباله‌ها به طبیعت، صد‌ها و برخی هزاران سال طول می‌کشد‌ و د‌فن یا رها کرد‌ن آنها صد‌مات غیرقابل جبرانی به طبیعت وارد‌ می‌کند‌، اما از طریق بازیافت، این مسیر تغییر می‌کند‌ و علاوه بر پاکیزه شد‌ن طبیعت، از اتلاف منابع و ثروت ملی جلوگیری می‌شود‌.

آموزش‌های شهروندی

«دوباره نگاه کن» قسمت دیگری از برنامه است که باز به پیشنهاد خود شهروندان است و آنها آموزش می‌دهند که چگونه از مواد دور ریز استفاده بهینه شود تا دوباره مورد استفاده قرار گیرند.

هر کدام از مردم که با آنها مصاحبه می‌شود، خودشان در این زمینه خلاق هستند یا علاقه‌مندند آموزش ببینند که چگونه می‌توان زباله را در خانه یا محیط کار مدیریت کرد. در این برنامه درباره رفتارهای مردم در مقابل زباله، ارزشمندی زایدات خشک، اهمیت بازیافت در چرخه اقتصادی کشور، مضرات رهایی زباله‌های خشک در طبیعت و تأثیر بازیافت در کاهش آلودگی‌های زیست محیطی صحبت می‌شود و این موارد مورد بررسی قرار می‌گیرد.

این برنامه با مشارکت سازمان پسماند شهرداری تهران، شنبه تا پنجشنبه ساعت 8 و 5 دقیقه از شبکه رادیویی تهران موج اف. ام ردیف 94 مگاهرتز تقدیم شنوندگان می‌شود.

مهدی رادفر تهیه‌کننده، اکبر یاری و قربانپور گزارشگر و نگین خواجه‌نصیر بازیگر بخش نمایشی سایر عواملی هستند که با این برنامه همکاری می‌کنند.

مریم کریمی