تاریخ عقاید اقتصادی

کتاب حاضر در 12 فصل به‌قلم یدالله دادگر، استاد دانشگاه شهید بهشتی تالیف و به همت انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) به بازار نشر عرضه شده است.

سه فصل نخست کتاب به موضوعات «مقدمه عقاید اقتصادی شرق قدیم»، «عقاید اقتصادی غرب قدیم» و «از سقوط روم تا شکل‌گیری اولین مکتب اقتصادی» پرداخته است. در فصل نخست پس از ذکر مقدمه به مطالب اولیه تاریخ عقاید اقتصادی پرداخته شده و سپس عقاید شرق قدیم تبیین شده است. در فصل دوم پایه‌های عقاید اقتصادی یونان باستان معرفی و در فصل سوم تحولات پس از سقوط روم بررسی شده است. «از اولین مکتب اقتصادی تا علم اقتصاد» عنوان فصل چهارم این کتاب است که در آن تحولات پس از قرون وسطی و آغاز رنسانس مطرح شده است. «عقاید کلاسیک‌ها»، «عقاید مکتب تاریخی» و «عقاید سوسیالیست‌ها و مارکسیست‌ها» فصل‌های بعدی این کتاب را تشکیل می‌دهند.

فصل‌های هشتم، نهم و دهم با عنوان‌های «نهایی‌گرایان و نئو‌کلاسیک‌ها»، «مباحث تکمیلی در عقاید اقتصاد خردی» و «کینزی‌ها و عقاید اقتصاد کلان» به موضوعات محوری همچون زمینه‌های انقلاب نهایی‌گرایی، مقدمه‌ای در عقاید اقتصادخرد و مروری بر عقاید مکاتب هفت‌گانه اقتصاد کلان اختصاص دارد. فصل یازدهم کتاب با عنوان‌ «عقاید نهادگرایان و اقتصاد توسعه» به ظهور و نگرش دور کسب و کار حقیقی و کینزی جدید پرداخته و در فصل پایانی با عنوان «عقاید اقتصادی تکمیلی»، عقاید گروهی از صاحب‌نظران توسعه بررسی شده است.

دادگر در این کتاب با بیان این‌که بخشی از بررسی‌های مربوط به تاریخ عقاید اقتصادی، به ریشه‌یابی قوانین و نظریه‌های اقتصادی می‌پردازد، می‌نویسد: «بخشی از بررسی‌های مربوط به تاریخ عقاید اقتصادی، به ریشه‌یابی قوانین و نظریه‌های اقتصادی می‌پردازد و موارد افراط و تفریط آن را شناسایی می‌کند. این مهم به درک دقیق‌تر علم اقتصاد کمک می‌کند. تاریخ اندیشه اقتصادی، در واقع تحلیل سیر تکاملی تفکرات اقتصادی از ابتدای تمدن انسانی تاکنون است.»

وی با اشاره به این موضوع که بخش قابل توجهی از عناصر اندیشه اقتصاد مدرن، ریشه در تفکرات تمدن‌های شرقی دارد، می‌نویسد: مثلا می‌توان گفت که اندیشه دولت محوری سوداگران قرن شانزدهم، در برخی تمدن‌های ماد، پارس و بابل ریشه داشته است. مولف در پایان این فصل از کتاب در قالب یک نتیجه‌گیری درباره نقش اسلام در اقتصاد جهان نوشته: «بخش قابل‌توجهی از عناصر اندیشه اقتصاد مدرن، ‌ریشه در تفکرات تمدن‌های شرقی دارد. مثلا می‌توان گفت که اندیشه دولت‌محوری سوداگرایان قرن شانزدهم، در برخی تمدن‌های ماد، پارس و بابل ریشه داشته است.»

دادگر در بخشی دیگر از کتاب با اشاره به پیشقراولی تمدن مشرق‌زمین در حوزه اقتصاد نوشته: «تدبیر اقتصادی، انضباط مدیریتی، ‌سازمان‌دهی کسب و کار، تنظیم روابط دولت و بخش خصوصی، تنظیم مالیات و استخدام، نظام پولی و بانکی، مساله استقراض و بودجه‌بندی، ‌ساماندهی بازرگانی و روابط تجاری با دیگر کشورها و موارد مشابه در تمدن‌های مشرق زمین، ​ روابط تجاری با دیگر کشورها و موارد مشابه در تمدن‌های مشرق زمین، ‌صدها سال پیش از میلاد مسیح مطرح بوده‌اند.»

کتاب «تاریخ عقاید اقتصادی» با شمارگان 2000 نسخه در 328 صفحه، به همت انتشارات «سمت» منتشر شد.