چه کسی پاسخگوست؟

رحمان احمدی، امید ابراهیمی، شجاع خلیل‌زاده، مهدی شریفی، یعقوب کریمی و احسان حاج‌صفی از سپاهان، هاشم بیگ‌زاده، امیرحسین صادقی، آندارنیک تیموریان و خسرو حیدری از استقلال، سوشا مکانی، مهرداد جماعتی و بختیار رحمانی از فولاد خوزستان و حامد لک و کریم انصاری‌فرد از تراکتورسازی تبریز نفراتی بودند که تیم ملی را در سفر به آفریقای جنوبی همراهی نکردند. نرفتن رحمان احمدی، سوشا مکانی و حامد لک باعث شد تیم ملی بدون دروازه‌بان راهی ژوهانسبورگ شود.

غیبت این بازیکنان تا مرز اعزام نشدن تیم ملی به آفریقای جنوبی نیز پیش رفت، اما سرانجام کرش در ساعات پایانی دوشنبه شب تصمیم گرفت اردوی آفریقا کماکان به قوت خود باقی بماند و برگزار شود. به این ترتیب تیم ملی با سیدجلال حسینی، حسین ماهینی، محمدرضا خلعتبری، مهرداد پولادی، رضا حقیقی، پیام صادقیان، محسن مسلمان، احمد آل‌نعمه، رضا نوروزی، قاسم حدادی‌فر و محمدرضا خانزاده صبح دیروز تهران را به مقصد دبی ترک کرد و از آنجا راهی ژوهانسبورگ شد. جواد نکونام و پژمان منتظری هم از کویت و قطر به اردوی تیم ملی ملحق می‌شوند.

مسامحه فدراسیون

اما آیا این اردو که شروعش با بی‌نظمی همراه بوده، می‌تواند به تیم ملی در راه تدارک جام جهانی 2014 کمک کند؟ نمایندگان آسیایی فوتبال ایران چقدر در این بی‌نظمی مقصرند؟ کرش و فدراسیون فوتبال چطور؛ آیا این بی‌برنامگی از آنها نشأت می‌گیرد؟ برای بررسی شرایط فعلی سراغ قاسم پناهگر، یکی از کارشناسان فوتبال رفتیم. این پیشکسوت فوتبال قبل از هر چیز از فدراسیون فوتبال به دلیل فقدان برنامه‌ریزی درست انتقاد کرد: تاریخ رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا از قبل مشخص بود، اما فدراسیون آنقدر مسامحه کرد تا در نهایت تاسف، تیم ملی که متعلق به همه مردم ایران است، به این وضع دچار شود که با 11 بازیکن به آفریقای جنوبی برود. من در این رابطه باشگاه‌ها را مقصر نمی‌دانم؛ چراکه نسبت به منافع و مصالح خود ذی‌نفع هستند. درست است که اولویت با تیم ملی است، اما قوانین فیفا این اجازه را نمی‌دهد که به باشگاه‌ها اجبار کرد بدون ملی‌پوشان خود در رقابت‌های مهمی چون لیگ قهرمانان شرکت کنند.

وی در پاسخ به این پرسش که تعطیل کردن زودهنگام رقابت‌های باشگاهی و برپایی اردوهای طولانی‌مدت برای تیم ملی چقدر می‌تواند موثر باشد، گفت: ما نباید خودمان را با تیم‌های اروپایی مقایسه کنیم. در اروپا زیرساختار کاملا متفاوت است و به دلیل کیفیت بالای مسابقات باشگاهی، تیم‌های بزرگی چون آلمان، ایتالیا و اسپانیا 14 روز قبل از جام جهانی بازیکنان ملی‌پوش خود را در اختیار می‌گیرند و اردوها را تشکیل می‌دهند. آنها با یک آمادگی کامل به تیم ملی می‌آیند، اما اینجا در ایران به دلیل تفاوت‌های موجود، هر مربی که در راس تیم ملی قرار گرفت، با این تیم باشگاهداری می‌کند. یعنی مجبور است خودش جداگانه برای ملی‌پوشان برنامه‌های آماده‌سازی جداگانه در نظر بگیرد تا بتواند تفکراتش را آن طور که می‌خواهد، به بدنه تیم القا کند.

وی با اشاره به تفاوت‌های موجود میان فوتبال حرفه‌ای دنیا و فوتبالی که به اسم حرفه‌ای در ایران پیگیری می‌شود، افزود: بازیکنان تیم‌های آرژانتین، بوسنی و نیجریه بین ده تا 11 کیلومتر می‌دوند. حال کرش با این بازیکنان فوتبال ایران که دوندگی‌شان به پنج کیلومتر هم نمی‌رسد، چه باید بکند. او از ابتدا هم برنامه‌اش این بود که این میزان دوندگی را حداقل به شش کیلومتر برساند، اما وقتی ابرازی در اختیارش نیست، چه باید بکند. کرش در دنیا یک مربی شناخته شده است و خیلی از تیم‌های ملی آرزو دارند چنین مربی در اختیار داشته باشند، اما برخی می‌گویند به درد فوتبال ما نمی‌خورد. اصلا خروجی فوتبال ایران چه بوده که این گونه درباره کرش حرف می‌زنیم. کرش نه مرتاض است و نه جادوگر. او علم روز دنیا را دارد. از تجربه بالایی هم در مربیگری برخوردار است، اما ابزاری در اختیار ندارد که بتواند به تیم ملی کمک کند. نگاه کنید، ما خرداد 92 به جام جهانی صعود کرده‌ایم و خرداد 93 قرار است در جام جهانی بازی کنیم. در این مدت چند بازی تدارکاتی انجام داده‌ایم؟ کدام تیم با این شرایط به جام جهانی می‌رود؛ ژاپن، کره جنوبی یا استرالیا؟ هیچ کدام. ما همه کاستی‌ها را رها کرده‌ایم و فقط از کرش ایراد می‌گیریم. فراموش کرده‌ایم چطور در جام جهانی قبلی با وجود استفاده از سه مربی ایرانی از صعود به جام جهانی بازماندیم. پناهگر افزود: من نمی‌خواهم از کرش دفاع کنم، اما باید فوتبالمان را از رده‌های پایه درست کنیم. پول‌های میلیاردی به بازیکنان می‌دهیم، اما آماتور تمرین می‌کنیم. این فوتبال مثل یک درخت کرم‌خورده و آفت‌زده است که باید در زیرساخت‌هایش بازنگری اساسی شود.

مشکل برنامه‌ریزی

حرف‌های پناهگر در حالی بود که دیروز مجید جلالی در انتقاد از سرمربی پرتغالی تیم ملی عنوان کرد: کرش چیزی به فوتبال ایران اضافه نکرد. او با بیان این‌که مدیریت و برنامه‌ریزی ما در فدراسیون اشکال دارد، گفت: غیر از این باشد این اتفاق نباید بیفتد که تیم ملی با 11 بازیکن به اردوی آفریقای جنوبی برود. در شرایطی که فوتبال ایران به یک برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد، متاسفانه هرکس حرف خودش را می‌زند. کسی دلش برای این فوتبال نمی‌سوزد. این کارشناس فوتبال ایران که با مهر صحبت می‌کرد، درباره کرش هم گفت: او کارش را بلد است و کاملا متخصص بوده، ولی نوع بازی ما تغییری نکرده؛ زیرا چیزی به فوتبال ما اضافه نشده است. کرش از ظرفیت‌های ما استفاده کرده و کمبودهای ما را خیلی خوب می‌داند. اگر ما بتوانیم او را نگه داریم و یک کار بابرنامه بخواهیم، باید تغییر سبک و تغییر نسل را از او بخواهیم که به نظر من، او این قابلیت را دارد.

نبود تعامل میان فدراسیون و باشگاه‌ها

بیژن ذوالفقارنسب، دیگر کارشناس فوتبال ایران هم در گفت‌وگو با فارس در مورد مشکلاتی که در اردوی تیم ملی فوتبال ایران در آفریقای جنوبی به وجود آمد و تیم ملی مجبور شد با 11 بازیکن و بدون حضور دروازه‌بان سفر کند، عنوان کرد: مطمئنا شرایط خوبی برای تیم ملی وجود ندارد. هیچ‌کس اعلام نمی‌کند دلیل این بی‌نظمی و ناهماهنگی بین فدراسیون فوتبال و باشگاه‌ها چیست. برنامه‌ریزی لیگ قهرمانان آسیا از ماه‌ها و حتی سال‌ها قبل اعلام شده و دلیل این ناهماهنگی بی‌شک نبود همکاری مناسب بین باشگاه‌ها و فدراسیون است. وی افزود: شاید می‌شد تیم ملی سه روز دیرتر به اردوی آفریقا برود یا تصمیم دیگری گرفت، اما در این شرایط به دلیل مشکلاتی که به وجود آمده، باید یک علامت سوال بزرگ مقابل برنامه‌ریزی فوتبال ایران بگذاریم.

ذوالفقارنسب در مورد این‌که با این شرایط چه آینده‌ای برای تیم ملی متصور است نیز گفت: واقعا در این شرایط نمی‌دانیم چه اتفاقی در آینده رقم می‌خورد، فقط امیدوارم تمامی مسائل باعث شود که تیم ملی به شرایط خوبی برسد.

قاسم پناهگر هم در مورد شانس صعود ایران از مرحله گروهی جام جهانی گفت: اگر تیم ملی از گروهش صعود کند، اتفاقی خلاف عرف رخ داده است. ما با این کیفیت و نداشتن امکاناتی که دیگران در اختیار داشتند، نباید از صعود حرف بزنیم. من فکر می‌کنم اگر تیم ملی از مرحله گروهی صعود کند، در در حد قهرمان شدن در جام جهانی ارزش خواهد داشت.

در عین حال مجید جلالی هم بصراحت عنوان کرد تیم ملی با این شرایط از گروهش صعود نمی‌کند. تیم ملی قرار است در اردوی آفریقای جنوبی در کنار دیدار با سه تیم باشگاهی، یک دیدار تدارکاتی هم با تیم ملی موزامبیک برگزار کند که زمان آن روز هفدهم اردیبهشت است که تا آن زمان دیگر نفرات دعوت شده به جمع ملی‌پوشان اضافه خواهند شد.

رضا پورعالی / گروه ورزش