معجزه کشف دنیای پادتن ها!

چندی پیش ، از موفقیت محققان پژوهشکده ابن سینای جهاددانشگاهی در دستیابی به تکنولوژی تولید و تخلیص بیش از 95درصد آنتی بادی های پلی کلونال اختصاصی و به دنبال آن زمینه سازی برای ورود ایران به بازار بیوتکنولوژی جهان با خبر شویم.

کد خبر: ۶۶۲۷۴

جالب است بدانید، کاربرد این آنتی بادی ها در تستهای تشخیصی آزمایشگاه ها و در تشخیص و درمان بیماری های گوناگون به خصوص سرطان ها است.
در این راستا برای نخستین بار موفق شدیم مواد اولیه کیتهای تشخیصی و طرحهای تحقیقاتی را با کیفیتی مشابه مواد تولیدی خارجی در کشور بسازیم.
بدین ترتیب ، از این پس نه تنها قادر خواهیم بود تا علیه هر آنتی ژنی ، آنتی بادی مونوکلونال بسازیم بلکه در مرحله بعدی و پس از گرفتن مجوزهای لازم تحقیقات خود را در زمینه کاربرد درمانی آنتی بادی ها گسترش خواهیم داد.
آیا می دانید آنتی بادی ها (پادتن ها) چه هستند؛ پادتن ها، پروتئین هایی هستند از نوع ایمونوگلوبین که توسط سلولهای لنفوسیت B در بدن همه مهره داران ساخته می شوند.
این پروتئین ها نقش دفاعی دارند و برای دفع میکروارگانیسم ها، باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها، انگل ها و همچنین خنثی کردن سمها در بدن تولید می شوند. آنتی بادی ها به طور طبیعی در بدن موجودات ساخته می شوند ولی این امکان وجود دارد که ما پروتئین (آنتی بادی) موردنظر خودمان را نیز بسازیم و یکی از مرسوم ترین شیوه ها به این منظور، ساخت واکسن و یا عاملی است که با فعال کردن سیستم ایمنی بدن ، باعث ساختن آنتی بادی ها می شود.

بیوتکنولوژی و آنتی بادی ها

دکتر محمود جدی تهرانی ، رئیس مرکز تحقیقات آنتی بادی مونوکلونال وابسته به پژوهشکده ابن سینا در معرفی انواع آنتی بادی ها می گوید:
آنتی بادی های مونوکلونال از منشائ یک سلول ایجاد می شوند، بنابراین تمام خصوصیات آنها یکسان است ، در حالی که نوع دیگر این آنتی بادی ها یعنی پلی مونوکلونال ها، توسط تعداد زیادی سلول لنفوسیت B ساخته می شوند و حتی اگر بر علیه یک عامل منفرد باشند، خصوصیات تک تک آنها با یکدیگر متفاوت است. در بیوتکنولوژی می توان این آنتی بادی ها را در آزمایشگاه ساخت و خالص کرد.

پادتن هایی که از خرگوش گرفته می شوند

برای جمع آوری و تخلیص آنتی بادی ها، آنتی ژن یا عامل تحریک کننده سیستم ایمنی به حیوانی مثل خرگوش یا گوسفند یا بز و یا دیگر جانداران تزریق می شود و پس از انجام چندین تزریق ، از سرم خون آن حیوان ، آنتی بادی تخلیص می شود.
دکتر تهرانی با تاکید بر اهمیت فناوری تخلیص آنتی بادی ها که برای نخستین بار بدان دست یافته ایم ، می افزاید: اهمیت فرآیند تخلیص سازی زمانی مشخص می شود که بدانیم به طور طبیعی در سرم خون حیوان موردنظر، مقادیر بسیار زیادی آنتی بادی وجود دارد که باید بتوانیم آنتی بادی اختصاصی علیه آنتی ژن تزریق شده را از میان آنها جدا کنیم که هم اکنون تکنولوژی تولید و تخلیص در حد بیش از 95درصد آنتی بادی پلی کلونال اختصاصی در مرکز تحقیقاتی ما وجود دارد.

سلام به بازار بیوتکنولوژی جهانی

مجری طرح تولید و تخلیص آنتی بادی ها پلی کلونال در کشور اظهار می دارد: کاربرد آنتی بادی های پلی کلونال و کونژویه های فلورسانس (آنزیم های متصل به آنها) در تستهای تشخیصی و آزمایشگاه ها و در پروژه های تحقیقاتی دیده می شود.
این در حالی است که با تولید مواد اولیه کیتهای تشخیصی در کشور، آن هم با کیفیتی مشابه نمونه های خارجی ، در صورت بازاریابی در بازارهای جهانی ، توان رقابت در عرصه جهانی بازار بیوتکنولوژی را خواهیم داشت.

یک آنتی بادی علیه یک آنتی ژن!

در حال حاضر می توانیم علیه هر آنتی ژنی ، آنتی بادی مونوکلونال را با میزان موفقیتی نزدیک به صددرصد در مرکز تحقیقات آنتی بادی مونوکلونال بسازیم.
دکتر تهرانی اضافه می کند: برای تولید آنتی بادی ها، آنتی ژن مربوطه باید در چند مرحله و به گونه خاصی از موش (از گونهBALB/C) تزریق شود، سپس طحال یا غدد لنفاوی ناحیه تزریق از آن جدا شود و سلولهای آنها در شرایط استریل ، با یک نوع سلول سرطانی که از همین گونه موش گرفته شده ، ادغام شود؛ از ترکیب سلولهای Bتولیدکننده آنتی بادی اختصاصی علیه آنتی ژن موردنظر و این سلول سرطانی ، یک سلول جدید به نام «هیبریدوم» ایجاد می شود که یافتن و خالص سازی هیپریدوم که در واقع کلید اصلی و بنیادی کل فرآیند است ، نیاز به دقت و مهارت زیادی در کشتهای سلولی دارد.
خوشبختانه محققان پژوهشکده ابن سینا 4سال تحقیقات پیگیرانه موفق شدند به دستیابی و تخلیص این سلول (هیبریدوم) نایل آیند.
در واقع تمام آنتی بادی های تولید شده از منشا این سلول تنها ایجاد می شوند و به همین دلیل نام آنتی بادی مونوکلونال (تک رده ای) به آن داده شده است.

شناسایی سلول های سرطانی

همه آنچه که رفت می تواند ابزار شناسایی آنتی ژن ها و حتی سلولهای مختلف بدن را به دست ما بدهد، ابزاری که می تواند استفاده تشخیصی و حتی درمانی در بیماری های گوناگون و بویژه سرطان داشته باشد.
می دانید چگونه؛! اگر یک سلول سرطانی در سطح خود آنتی ژن خاصی را که مشخصه آن سلول باشد، عرضه کند، می توان با ساختن آنتی بادی مونوکلونال بر علیه آن شاخص ، این نوع سلول سرطانی را از میان سلولهای طبیعی بدن شناسایی کرد و به دنبال آن نوع سرطان فرد را نیز تعیین کرد.
در این راستا مرکز تحقیقاتی آنتی بادی مونوکلونال در حال تولید 2 آنتی بادی مونوکلونال بر علیه آنتی ژن ها است که یکی در گروه عمده ای از سرطان های پستان و دیگری در سرطان تخمدان و برخی دیگر از انواع سرطان عرضه می شود.

تولید آنتی بادی منحصر به فرد در دنیا

براساس طرح مشترکی با مرکز سرطان موسسه کارولینسکای سوئد در درمان ایمونولوژیکی سرطان خون لنفوسیتی مزمن بر علیه یک آنتی ژن جدید، مرکز تحقیقات آنتی بادی مونوکلونال ، آنتی بادی مونوکلونالی ساخته است که می تواند 2نوع پیشرونده و غیرپیشرونده این سرطان را از یکدیگر تمییز دهند.
این آنتی بادی در نوع خود در جهان بی نظیر است و مطمئنا پس از تعیین خصوصیات کامل یکی از فرآورده هایی است که می تواند به بازار جهانی عرضه شود.