بررسی سلامت کودکان

فراموش نکنید که خونگیری برای کودک، پروسه استرس‌زایی است و جمع‌آوری نمونه ادرار، بویژه در دختربچه‌ها بسیار دشوار است و احتمال آلودگی ادراری را افزایش می‌دهد. بر این اساس آزمایش‌های درخواستی فقط براساس نیاز و به تشخیص پزشک انجام می‌شود.

در شیرخواران یک تا دو ساله در صورت وجود شواهدی مبنی بر بروز اختلال در رشد، آزمایش‌هایی درخواست می‌شود. مهم‌ترین شاخص برای تشخیص رشد مطلوب شیرخوار اندازه‌گیری قد، وزن، دور سر و قرار گرفتن در جاده سلامت است. البته مهم‌ترین علت در رشد نامناسب شیرخوار، کم‌خونی است و طبق آخرین دستورالعمل کشوری وزارت بهداشت، شیرخواران از شش ماهگی تا دو سالگی باید قطره آهن خوراکی را دریافت کنند، اما متأسفانه مادران به علت باور غلطی مبنی بر این‌که قطره آهن سبب پوسیدگی دندان یا سیاه شدن رنگ دندان می‌شود از دادن قطره آهن خودداری می‌کنند که این مساله به کم‌خونی شیرخوار منجر می‌شود.

کم‌خونی از علل رشد کم شیرخوار است، از این رو در صورتی که شاخص‌های رشد (رشد قدی، وزن‌گیری و اندازه دور سر) مناسب نباشد آزمایش‌های خون برای اندازه‌گیری هموگلوبین و هماتوکریت (درصد گویچه‌ها در خون) انجام می‌شود. هموگلوبین طبیعی، بالای 9 و هماتوکریت طبیعی بین 27 تا 38 است.

نگذارید کودک به کمبود ویتامین D مبتلا شود

مصرف نکردن قطره A + D از دیگر اختلالات رشد در شیرخوار است، چون شیرخوار کمتر در معرض نور خورشید قرار دارد و پوشش آن مانع جذب اشعه می‌شود. همچنین شیرخواران، کمتر از میوه و سبزیجات تازه استفاده می‌کنند. بنابراین در معرض کمبود ویتامین D3 قرار می‌گیرند. از این‌رو مادر باید این قطره را تا یک سالگی به شیرخوارش بدهد. فراموش نکنیدکمبود D3 سبب تأخیر در رشد قدی کودک و بروز که نرمی استخوان می‌شود.

عفونت‌های ادراری را کم اهمیت ندانید

عفونت‌های ادراری در کودکان، بدون علامت واضح از قبیل تب، ادرار بدبو و سوزش ادرار است، اما همین عفونت ادراری رشد کودک را به تأخیر می‌اندازد، بنابراین در صورت مشکوک بودن به عفونت ادراری آزمایش آنالیز و کشت ادرار درخواست می‌شود. عفونت ادرار در سنین یک تا پنج سالگی شایع است. البته در جوامعی با بهداشت نامناسب احتمال بروز دردهای شکمی در کودکان به دلیل عفونت‌های انگلی روده‌ای بویژه آسکاریس و کرمک وجود دارد. در این صورت برای تشخیص نوع انگل و درمان مناسب، انجام آزمایش مدفوع در سه نوبت برای دیدن انگل یا تخم آن درخواست می‌شود.

بررسی علل چاقی کودک

چاقی از دیگر اختلالات رشد است که از سه سالگی به بعد بیشتر دیده می‌شود. کم‌کاری غده تیروئید، مصرف فراوان فست فودها و افراط در مصرف چربی‌ها از علل آن است، از این‌رو در کودکان چاق، اندازه‌گیری هورمون‌های تیروئیدی، کلسترول و تری‌گلیسیرید، بویژه در کودکانی با سابقه چربی خون بالا در خانواده، اندازه‌گیری تری‌گلیسیرید و کلسترول الزامی است.

دکتر رامین مظفری / متخصص کودکان و نوزادان