اسنودن و اسنادش

روز پانزدهم خرداد بود که روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی فاش کرد آژانس امنیت ملی آمریکا با شنود تلفنی و جمع‌آوری اطلاعات شخصی کاربران اپراتور وریزون، از تاریخ، محل و شماره تماس‌های داخلی و بین‌المللی مشتریان این شرکت باخبر بوده است. پس از آن نیز روزنامه واشنگتن‌پست اعلام کرد، اف‌.بی‌.آی و آژانس امنیت ملی آمریکا به سرورهای 9 اپراتور بزرگ اینترنتی از جمله شرکت‌های گوگل، فیس‌بوک، یاهو و اپل دسترسی پیدا کرده‌اند.

این رسوایی به حدی شدید بود که مقامات کاخ سفید سریع واکنش نشان داده و گفتند این کارها با هدف مقابله با حملات احتمالی تروریستی انجام گرفته است. در ابتدا مشخص نبود چه فرد یا افرادی پشت این افشاگری‌ها قرار دارند، اما چند روز بعد مشخص شد جوانی بیست و نه ساله به نام ادوارد اسنودن پشت این ماجراست. وی که پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی آمریکا بود، در زمان افشای این اسناد به تایوان گریخته بود. از آن پس مقامات آمریکایی از یک‌سو به‌دنبال دستگیری و بازگرداندن اسنودن بودند و از سوی دیگر به توضیح این افشاگری‌ها می‌پرداختند.

البته اسنودن همچنان به افشاگری‌های خود ادامه داد. اسناد بعدی او نشان داد نه تنها میلیون‌ها نفر از مردم آمریکا، بلکه رهبران و شخصیت‌های سرشناش جهان از جمله آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان نیز قربانی این شنود‌های تلفنی شده‌ا‌ند. حال مقامات واشنگتن می‌بایست علاوه بر مردم، پاسخگوی بسیاری از همپیمانان خود نیز باشند. در این میان اسنودن با کمک مقامات چینی به سمت مسکو پرواز کرد. تلاش آمریکایی‌ها در اینجا نیز برای بازگرداندن او بی‌نتیجه ماند و مقامات مسکو چند ماه بعد اعلام کردند، به اسنودن پناهندگی موقت داده‌اند. افشای این اسناد علاوه بر خسارت‌های مالی و اطلاعاتی فراوان، از یک‌سو باعث به‌وجود آمدن فضای بی‌اعتمادی بین آمریکا و همپیمانانش شد و از سوی دیگر مقامات کاخ سفید را مجبور کرد در سیاست‌های خود در زمینه جمع‌آوری اطلاعات بازنگری کنند.