چگونه به نظر می‌رسم؟

تحقیقات نشان داده است در دنیای مدرن امروزی یکی از عواملی که موجب رضایت یا ناخشنودی فرد نسبت به ظاهرش می‌شود وزن اوست. امروز مردم  بیشتر از دهه‌های گذشته از بدن‌های خود انتقاد می‌کنند. در واقع این احساس همه‌گیر شده و کل جوامع را دربرگرفته است.

 توجه به ظاهر از دوران گذشته وجود داشته است. مثلا  پاهای زنان چین باستان را از کودکی می‌بستند تا با معیارهای زیبایی آن دوران تطبیق داشته باشد. یا زن‌های غربی، لباس‌های بشدت تنگ می‌پوشیدند تا جذاب‌تر به نظر آیند. اما آنها هرگز به صدماتی که به خود می‌زدند توجهی نداشتند. پاهای ناتوان زنان چین باستان برایشان معضلی بوده و از طرفی لباس‌های تنگ جلوی تنفس صحیح را می‌گرفته و گاه موجب بیماری می‌شده است.

در دنیای مدرن ما، هیچ صنعتی به اندازه رسانه‌های گروهی همچون فیلم، تلویزیون و مجله روی احساس مردم نسبت به ظاهرشان تاثیرگذار نبوده است. آنها با به تصویر کشیدن زنان و مردان زیبا و خوش پوش، که بیشتر مواقع با گریم و گاهی حقه‌های دوربین این‌گونه به نظر می‌رسند، موجب شده‌اند مخاطبان نسبت به ظاهر خود احساس ناامیدی کنند و نقایص بدن خود را بزرگ‌تر از آنچه هست ببینند.

از طرفی در این دوران تمایل به تساوی‌گرایی و از میان برداشتن سلسله مراتبی اجتماعی افزایش یافته و افراد جامعه می‌خواهند در هر زمینه از مساوات برخوردار باشند و از آنجا که انسان ذاتا به قضاوت، ارزیابی و مقایسه خود با دیگران گرایش دارد، گرفتار توجه وسواس گونه به ظاهر خود شده است.

متاسفانه در جامعه امروزی به داشتن قیافه‌خوب و تناسب‌اندام بیش از داشتن رفتاری مناسب و عملکرد صحیح توجه می‌شود. در واقع چنین به نظر می‌رسد که هرقدر اندام متناسب و زیبایی داشته باشید، روش زندگی بهتری به کار برده‌اید. این تصور غلط باعث شده ارزش‌های انسانی با ظاهر سنجیده شود.

در این میان صنایع محصولات زیبایی برای رونق بازار خود با تبلیغات گسترده،  به مردم نوید می‌دهند که آنها می‌توانند به این معیارها دست پیدا کنند و جامعه را تشویق به مصرف محصولات لاغری، رژیم‌های غذایی متفاوت و گاه مضر می‌کنند. افراد جامعه نیز تصور می‌کنند می‌توانند با صرف هزینه‌هایی گاه گزاف به بدنی کامل و بدون نقص دست یابند.

همچنین جنبشی به نام «جنبش تناسب‌اندام» به راه افتاده که معتقد است جسم و  روان سالم در افرادی دیده می‌شود که بدنی متناسب دارند. در واقع روحیه و رفتار خوب فقط در افرادی دیده می‌شود که چنین بدنی دارند و اندام خوب جای خود را به اخلاق خوب داده است. این روزها ما بیشتر نگران مقدار مصرف کالری و ورزش خود هستیم تا داشتن رفتاری مناسب با دیگران. درضمن نگرانی ما نسبت به آشوب موجود در این دوران باعث می‌شود احساس کنیم نمی‌توانیم مهار زندگی‌مان را به دست بگیریم، در عوض با رژیم غذایی و برنامه‌های منظم ورزشی  به بدن‌مان دستور می‌دهیم آنچه را می‌خواهیم انجام دهد.

عوارض نگرانی‌های بیش از حد نسبت به ظاهر

محدودیت‌های بدن

بدن آن‌گونه که تبلیغ کننده‌های محصولات زیبایی می‌گویند انعطاف‌پذیر نیست. فیزیولوژی هرکس منحصر به خود اوست و نقش بسیاری در وزن او دارد. اکثر ما درمورد تعیین میزان و سرعت وزن کم‌کردن و رژیم غذایی در معرض یکسری اطلاعات نادرست هستیم. ژن نقش مهمی روی مقدار سوخت و ساز بدن و شکل و اندازه آن دارد و حتی تصمیم می‌گیرد چقدر چربی بسوزانیم و چقدر ذخیره کنیم و این چربی در کدام بخش از بدن‌مان توزیع شود. توقع داشتن یک بدن عالی درست مانند جنگی پرهزینه است که احساس، جسم و دارایی‌مان را دربرمی‌گیرد. بیشتر مواقع  افراد را دچار سرخوردگی کرده  و خوشبینی‌شان نسبت به زندگی را ازبین می‌برد.

رفتارهای غلط

وقتی معیارهای زیبایی یک جامعه به سوی داشتن بدنی لاغر و ظاهری متناسب پیش رود  تحمل‌مان کم شده و نسبت به افرادی که فاقد این استانداردها هستند، بویژه کسانی که اضافه‌وزن دارند، نامناسب رفتار می‌کنیم. از آنجا که از همان دوران کودکی چاقی را بد و خجالت‌آور می‌دانیم رفتارمناسبی با افراد چاق نخواهیم داشت.

اعتماد به نفس

توجه به معایب بدن تاثیر بسیار منفی روی عزت نفس فرد می‌گذارد و باعث می‌شود خود را بدتر از همیشه تصور کند و ممکن است حتی اگر مشکلی هم نداشته باشد خود را زشت بداند. ممکن است لاغر باشد، اما باز  فکر کند چاق است و با معیارهای فعلی جامعه از نظر زیبایی فرسنگ‌ها فاصله دارد یا حتی اگر چاق باشد خود را بی‌ارزش بداند، چراکه نمی‌تواند خود را با آنچه جامعه از او توقع دارد، تطبیق دهد.  جامعه مدرن، افراد، بویژه زن‌ها را تشویق کرده است که درخصوص ظاهرشان کمال‌طلب باشند.

رهایی از این دام

تشخیص مشکل، اولین گام برای رهایی از آن است. مردم وقتی درباره بدن، رژیم غذایی و ورزش‌شان در معرض قضاوت‌های دیگران قرار نگیرند، کمتر نسبت به ظاهرخود نگران می‌شوند. وقتی به بدن خود احترام بگذارید دیگر گرفتار افکار ناراحت‌کننده درباره ظاهر خود نخواهید شد. چیزی که بدن نیاز دارد ورزش متعادل، غذای سالم، لذت جسمانی و آرامش است. اگر این موارد را برایش فراهم کنید، نتیجه خوبش را خواهید دید.

در حقیقت وقتی فردی نگران بدن و ظاهر خود است، او گرفتار بحران هویت شده است. ارتباطی عمیق بین این دو مقوله وجود دارد. با مهار بدبینی نسبت به شخصیت خود می‌توانید از نگرانی نسبت به ظاهر خود بکاهید. شما باید مهرورزی به خود و خودباوری را تمرین کنید. همچنین از خود بپرسید که واقعا از زندگی چه می‌خواهید و هدف اصلی‌تان چیست. با متمرکزشدن روی اهداف والای زندگی می‌توانید خود را از نگرانی نسبت به ظاهرتان نجات دهید.

همچنین از آنجا که ممکن است بدنتان انعطاف لازم برای رسیدن به کمال مطلوب را نداشته باشد، بهتر است لذت‌های دیگری را به زندگی‌تان وارد کنید و از آنها بهره‌مند شوید. با این روش
به افسردگی اجازه بروز نخواهید داد. مسلما نمی‌توان یکشبه از شر افکار منفی نسبت به ظاهر خود خلاص شد، اما می‌توان روش‌های خوبی به‌کار گرفت. مثلا هربار که نگران ظاهرتان شدید، کاغذی برداشته و موارد مثبت خود و هرکار خوبی را که در زندگی کرده‌اید، یادداشت کنید. با این کار می‌توانید ذهن‌تان را از تمرکز بر ظاهر خود منحرف کنید.

‌psychologytoday / مترجم: نادیا زکالوند‌