پل یخ روی آبشار نیاگارا

پل‌های یخی تاریخی

به گفته دکتر رزبیکی، کارشناس پیش‌بینی و تفسیر نمودارهای اقلیمی، این آبشار هنوز آنقدر آب دارد که نمی‌تواند به طور کامل دچار پدیده یخزدگی شود. پس این پرسش مطرح می‌شود پدیده کنونی حاصل چه فرآیندی است؟ واقعیت این است که در چنین مواردی بیشتر ظن دانشمندان متوجه ساختارهای طبیعی خاصی به نام پل‌های یخی می‌شود. پل یخی اصطلاح خاصی است که اغلب برای ساختارهای طبیعی و یخی که سطح دریاها، خلیج‌ها، رودخانه‌ها و دریاچه‌ها را می‌پوشاند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ساختارها امروزه بیشتر تنها رفت و آمد گونه‌های مختلف جانوری را تسهیل می‌کند در حالی که در گذشته که انسان‌ها شرایط بدوی‌تری داشتند، عملا نقش آنها در جابه‌جایی‌ها و مهاجرت‌های انسانی بیشتر بود. یکی از مشهورترین این پل‌های یخی حدود 9000 سال پیش از میلاد مسیح تشکیل شد و جزیره اولاند را که دومین جزیره بزرگ کشور امروزی سوئد در دریای بالتیک است به مرز خاکی کنونی سوئیس متصل کرد. شهرت این پل‌یخی تاریخی به این دلیل است که برای نخستین بار امکان مهاجرت انسان‌ها به جزیره اولاند را میسر ساخت در حالی که پیش از آن این جزیره عملا خالی از سکنه بود، اما درباره پل‌های یخی آبشار نیاگارا روایت‌های دیگری وجود دارد.

پل‌های مرگ نیاگارا

پل‌های یخی در نیاگارا بیشتر به شکل صفحات یخی در بخش‌های بالادست رودخانه شکل گرفته و سپس دامنه خود را گسترده‌تر می‌کنند تا این که سرانجام همچون صفحه‌ای کل مجموعه را از بالا تا پایین می‌پوشانند. چنانچه می‌دانید آبشار نیاگارا در مرز آمریکا و کانادا واقع است، در زمان تشکیل پل‌های یخی پهنه صفحات آنقدر وسیع می‌‌شود که هر دو طرف مرز خشکی را در بر می‌گیرد . امروز دیگر شاید هیچ کس جرات نداشته باشد از این صفحات یخی برای عبور و مرور استفاده کند، اما این صفحات همیشه تا این حد خطرناک نبوده‌است. چنانچه در گذشته بسیاری از گردشگران ترجیح می‌دادند با گذر از روی این صفحات خود را به قسمت‌های فرادست برسانند و غروب خورشید را در آنجا به نظاره بنشینند، اما اکنون این کار قدغن اعلام شده و دلیل آن هم فاجعه‌ای است که زمستان 102 سال پیش در نیاگارا رقم خورد. در آن سانحه بناگاه لایه یخ ضخیم روی رودخانه شکسته شد و سه نفر جان خود را از دست دادند. مساله‌ای که تعداد تلفات را کاهش داد، صرفا هشیاری یکی از ناظران در محل بود. این فرد که صدای فاجعه را پیش از دیگران شنید، موفق شد 20 نفر دیگر را نجات دهد، اما از آن پس تردد روی این صفحات یخی کاملا ممنوع اعلام شد.

پل‌های یخی یا سیکلون‌های قطبی

شکل‌گیری پل‌های یخی پدیده‌ای نادر است. بنا به گفته دکتر رزبیکی، با توجه به این که در هفته گذشته نیاگارا شاهد سیکلون‌های قطبی نیز بوده، پس نمی‌توان با قطعیت اظهار کرد که دلیل یخ‌زدگی سطحی نیاگارا تنها پل‌های یخی است. به گفته متخصصان در شکل‌گیری این پدیده منحصربه‌فرد می‌توان براحتی ردپای یک آشنای دیگر را نیز پیدا کرد و آن چیزی نیست مگر سیکلون‌های قطبی، اما سیکلون‌های قطبی چیست؟ در حواشی قطب معمولا منطقه کم‌فشار پایداری با مقیاس بزرگ تشکیل می‌شود که چرخش هوا در اطراف آن با گردش زمین یکی است. این مناطق کم‌فشار هسته مرکزی سردی دارد و در طول زمستان قوت گرفته و در تابستان‌ها رفته‌رفته از قدرتشان کاسته می‌شود. دلیل این مساله نیز وابستگی این پدیده به تغییرات درجه حرارت بین قطب و استواست. چشم‌انداز خارق‌العاده‌ای که اکنون در یکی از سه آبشار زیرمجموعه نیاگارا موسوم به آبشار آمریکایی قابل رویت است نیز دقیقا حاصل عملکرد یکی از همین سیکلون‌های قطبی است. به گفته دانشمندان، این سیکلون خبرساز قطبی که چهار روز تمام سایه دهشتناک خود را بر کشور آمریکا گسترد، نه‌تنها درجه حرارت را در این کشور تا منفی 37 درجه سلسیوس کاهش داد، بلکه موفق شد جلوه‌ای بی‌نظیر را در نیاگارا به نمایش بگذارد. دلیل این پدیده هر چه باشد، باز هم از ارزش دیداری آن چیزی کم نمی‌کند.

فرناز حیدری / جام‌جم