یادی از فرهنگ گذشته پاپ

برنامه اول بهار یکی از برنامه های ترکیبی نمایشی بود که در ایام نوروز هر شب از شبکه یک سیما پخش شد. این برنامه سعی داشت هنرهای ایرانی و گوشه ای از فرهنگ عامه این آب و خاک را به نمایش بگذارد.

کد خبر: ۶۳۲۵۶

اگرچه پخش این گونه برنامه ها از سیما تازگی ندارد؛ اما اول بهار جزو آن دسته از برنامه هایی بود که سعی داشت ضمن متفاوت بودن ، فرهنگ عامه و میراث گذشتگان را در زندگی امروز ما مورد مداقه و بررسی قرار دهد.
حمیدرضا اردلان تهیه کننده این برنامه درخصوص اهداف برنامه اول بهار می گوید: «قصد ما از تولید برنامه اول بهار این بود تا نگذاریم مطلبی فراموش شود و آن مطلب چیزی جز میراث گذشته مردم ایران نیست».
وی در ادامه می افزاید: «البته در این زمینه صرفا نمی خواستیم میراث گذشته را به نمایش بگذاریم یا درخصوص آن صحبت کنیم. بلکه قصد ما این بود تا ماهیت این میراث را در زندگی امروز خود بررسی کنیم و پاسخ به این پرسش که این میراث ها چه کمکی به ما می کند تا زندگی آینده خود را بسازیم».
تهیه کننده اول بهار ایرانی بودن و اسلامی بودن را 2 مساله مهم در این برنامه می داند و می گوید: «2 عامل ایرانی بودن و اسلامی بودن امروز به دلیلی تبدیل شده است تا درخصوص آن دایم حرف بزنیم و سخنرانی کنیم اما در عمل اصل این دلیل وجود خارجی ندارد یا بسیار کمرنگ است. به عنوان مثال در برنامه های تلویزیونی چندان غنا و ایرانی بودن دیده نمی شود. در حالی که تلویزیون به عنوان یک رسانه عمومی موظف است به این مسائل بی اعتنا نباشد».
حمیدرضا اردلان بیان میراث گذشته از طریق غیرمستقیم را بهترین شکل بیان برمی شمرد و می افزاید: «ما باید در برنامه های خود ، مخاطب را به صورت غیرمستقیم با جنبه های ایرانی بودنش آشنا کنیم به همین خاطر سعی کردیم در برنامه اول بهار به دور از تفاسیر سیاسی و سطحی کردن این میراث ها ، آنها را به صورت زلال و ناب به عنوان یک باطن از گذشته به مخاطب ارائه کنیم».

آنچه هنرپاپ گذشته را از هنرپاپ امروز متفاوت می سازد وجود حکمت اندیشه درهنرمندان پاپ گذشته است

این تهیه کننده ، هنرهایی چون نقالی ، پرده خوانی ، تکم ، نیم اسب ، خیمه شب بازی ، جیجی ویجی و موسیقی مقامی را هنر پاپ و مردمی سالهای گذشته ایران برمی شمارد و می گوید: «در اول بهار ما هنر پاپ و مردمی گذشته را با هنر پاپ امروز در کنار هم قرار دادیم تا با مقایسه این دو ضمن بیان تفاوت ها و شباهت ها ، در نزدیک کردن این دو گام برداریم».
اردلان وجود حکمت اندیشه در پرده خوانان ، نقالان و دیگر هنرمندان گذشته را نقطه بارز هنر گذشتگان می داند و می افزاید: «آنچه هنر پاپ گذشته را از هنر پاپ امروز متفاوت می سازد ، وجود حکمت اندیشه در هنرمندان پاپ گذشته است. به همین علت در برنامه اول بهاره سعی کردیم حکمت هنر مردمی و پاپ ایران را با هنر پاپ امروز خود گره بزنیم».
وی سرگرم کردن مردم و یادآوری این هنرها را از دیگر اهداف برنامه اول بهاره معرفی می کند و می گوید: «جدا از اهداف محتوایی برنامه قصد ما این بود تا مخاطب را با بهره گیری از هنر گذشته سرگرم کنیم و فکر می کنم این نوع سرگرم کردن مخاطب یکی از پسندیده ترین راه هاست» حمیدرضا اردلان که سالهای گذشته نیز برنامه های «مقام بهار» و «اینک بهار» را با همین موضوع تهیه کرده است در خصوص تجربه های سال گذشته معتقد است: «بی شک تولید برنامه های سالهای گذشته ما را در رسیدن به ساختار کنونی کمک زیادی کرده است.مردمی تر کردن و قابل فهم تر شدن برنامه از جمله مسائلی است که به وسیله تجربیات گذشته نصیب برنامه امسال شد تا بتوانیم با بهره گیری از این تجربیات برنامه را به نحوی تهیه کنیم که طیف وسیع تری از مخاطب را جذب کنیم».
وی در ارتباط با تداوم برنامه های اینچنینی در شبکه یک سیما می گوید: «چند عامل کمک کرده است تا برنامه های ما تداوم داشته باشد که مهمترین آن سیاست های شبکه یک سیما به عنوان رسانه ملی در اهمیت دادن به آیینها و فرهنگ های گذشته بوده است». وی در ادامه با اشاره به این مساله که این گونه برنامه ها باید از یک خط مشی و سیاست ملی و فراملی نشات گرفته باشد در خصوص تداوم این برنامه در آینده خبر می دهد: «در حال مذاکراتی هستیم تا اگر برنامه قابلیت داشته باشد آن را به صورت یک برنامه هفتگی در طول سال نیز پخش کنیم که در این صورت احتمال می رود موضوعات آن کلی تر شده و زمان هر قسمت آن نیز کمتر شود تا هم مخاطب را جذب کند و هم بتوانیم فرهنگ های گذشته را بهتر پوشش دهیم».
این محقق و پژوهشگر فرهنگی که بجز تولید برنامه های اینک بهار، مقام بهار و اول بهار تحقیقات گسترده ای در زمینه موسیقی مقامی و آیینهای گذشته انجام داده است در پایان گفت: «آرزو می کنم مسوولان فرهنگی کشور از این حقیقت غافل نشوند که نباید حقیقت فرهنگ گذشته را با مسائل سیاسی در هم آمیزند.
سیاست از صفات و ریزه خوار فرهنگ است ، بنابراین نمی تواند بر فرهنگ تاثیر بگذارد ، چرا که سیاست یک امر ذاتی نیست بلکه صفتی است که موجودیتش را از فرهنگ ، علم و امور ذاتی دیگر می گیرد. پس نباید به فرهنگ را با مسائل سیاسی بررسی کرد و سیاست را مقدم بر فرهنگ قرار دهیم».