حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
امپریالیسم سایبر
کتاب امپریالیسم سایبر نوشته بوسا ابو است که توسط پرویز علوی را به فارسی ترجمه شده و انتشارات ثانیه آن را منتشر کرده است.
این کتاب 8 فصل و 470 صفحه حجم دارد. در این اثر روابط جهانی در عصر جدید الکترونیک مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نویسنده در این کتاب میکوشد برخی پرسشهای انتقادی در مورد اینترنت را مطرح کند و بگوید با وجود اینترنت چه مفاهیم و برداشتهای جدیدی درباره هویت ملی پدیدخواهد آمد؟
اینترنت ابزاری مفید است یا مضر؟ آیا اینترنت مفاهیم مدرن و جاافتادهای چون «دولت ـ ملت» را به مخاطره خواهد افکند و تعریف جدیدی از این مفهوم را اقتضا میکند؟ آیا اینترنت تفاوت ماهوی و بنیادینی را با سایر رسانهها دارد؟ آیا این تکنولوژی با فراهمکردن فرصت مشارکت در طیف وسیعی از فعالیتهای منطقهای و جهانی برای مردم سراسر جهان یک جهانگرایی واقعی ایجاد خواهد کرد؟ آیا تمام ملتها در ایجاد ابر بزرگراه اطلاعاتی فعالانه شرکت خواهند داشت یا اینترنت تنها به تکثیر و تشدید نابرابریهای مزمن تکنولوژیک جهانی خواهد پرداخت؟ آیا همکاریهای جهانی سایبر شیوههای بهتری برای اداره و شریک شدن در منابع درون ملتها و میان ملتها ارائه خواهد داد؟
به ادعای نویسنده کتاب با ادامه رشد و تحول تکنولوژی اینترنت، شاهد مشخصات و ویژگیهایی طبیعی هستیم که با برداشت کلاسیک از مفهوم امپریالیسم فرهنگی مطابقت دارد. ممکن است شاهد تکنولوژیهای دیگری باشیم که توسط شرکتهای فراملی غربی برای مهار و سرکوب فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی بومی ملتهای ضعیفتر به کار برود. در این صورت این فرآیند را میتوان امپریالیسم اطلاعاتی یا سایبر نامید.
با این حال، اینترنت امکاناتی امید بخش برای جهانی شدن فراگیر و جهانشمول فراهم میکند. اینترنت به دلیل ارزانتر بودن از سایر انواع ارتباط از راه دور، بهترین مسیر اتصال به اقتصاد جهانی را به کشورهای در حال توسعه نشان میدهد. ساکنان کشورهای توسعهنیافته میتوانند از اینترنت ارزان در جهت برقرار کردن پیوند میان منابع خود با منابع سرشار تجارت جهانی استفاده کنند. سرمایهگذاران کوچک جهان سوم میتوانند از منابع اقتصادی و بازارهای کشورهای توسعهیافته بهرهمند شوند. گروههای فعال اجتماعی قادر خواهند شد، از اتصال الکترونیک برای توسعه همکاریها و ائتلافهای بینالمللی بهره گیرند و برای رسیدگی به مشکلات اجتماعی در افکار و ایدههای یکدیگر شریک شوند. مربیان و آموزشگران کشورهای در حال توسعه میتوانند به پایگاهها و بایگانیهای اطلاعات حرفهای کشورهای در حال توسعه دسترسی سریع و آسان پیدا کنند.
کتاب امپریالیسم سایبر میکوشد برخی از پرسشهای انتقادی در مورد اینترنت را مطرح کند و به این پرسش پاسخ دهد به دلیل وجود اینترنت، چه مفاهیم و برداشتهای جدیدی درباره هویت ملی پدید خواهد آمد؟
عناوین فصول و برخی از بخشهای این کتاب عبارتند از:
مسائل نظری جهانیشدن سایبر، سه چهره امپریالیسم اطلاعاتی، از امپریالیسم تا جهانی محلی شدن، اینترنت و مساله مشروعیت، استعمارگری سایبر، سیاست در دهکده جهانی الکترونیک، مسائل اقتصادی جهانی در فضای سایبر، آینده کشورهای کوچک در عصر اینترنت، رسانههای ضدسرکردگی و ضدهژمونی، انقلاب اطلاعات، روابط فراملی و توسعه پایدار در جنوب جهانی، زیرساخت جهانی اطلاعات در کشورهای شرقی و جنوب شرقی آسیا، هویتهای ملی و جنبشهای توده مردم در فضای سایبر، هویت فرهنگی و امپریالیسم سایبر، از اجتماع محلی تا شهروند شبکهای، پیامدهای انقلاب اطلاعات برای آفریقا، چانهزنی بر سر هویت ملی و جنبش اجتماعی در فضای سایبر.
مترجم این کتاب دارای درجه دکترای علوم سیاسی است و پیش از این کتابهای ارتباطات سیاسی، مقدمهای بر روش تحقیق، تاریخ و اصول روابط بینالملل و... را تالیف کرده بود.
گفت و گو
