دراوج یا در​آستانه سراشیبی

فکر می‌کند عمری را پشت سر گذاشته است. اگر بنا باشد 80 سال عمر کند 40 سال روبه اوج را پشت سر گذاشته و از این به بعد همه چیز سخت‌تر می‌شود.

به خود نگاه می‌کند و با خود می‌گوید: هرگز به خواسته‌ها و ایده‌آل‌هایم نرسیدم و دیگر وقتی برایم باقی نمانده است.

باخود فکر می‌کند برای دور کردن این حس ناخوشایند، باید خط سالیان را از چهره‌ا‌ش بزداید. مجله‌ای را که روی میز است بر می‌دارد و به یکی از کلینیک‌های زیبایی زنگ می‌زند و وقت می‌گیرد.

بحران نیمه‌عمر

همه ما در مورد دوران چلچلی و بحران میانسالی و حال و هوای خاص میانسالان شنیده‌ایم.

خانم‌ها وقتی سن همسرشان به 40 می‌رسد با وسواس بیشتری او را کنترل می‌کنند زیرا فکر می‌کنند ممکن است هوای تجدید فراش برش دارد.

برخی آقایان نیز معتقدند همسرشان در آستانه میانسالی در روابط سرد می‌شود و باید بیشتر به ظاهر خودش برسد و جوانی از سر گیرند و برخی دیگر فکر می‌کنند آنها مطابق سن و سالشان رفتار نمی‌کنند.

زنان و خانه بی‌هیاهو

در بانوان بعد از شروع علائم یائسگی، تغییرات هورمونی و کاهش میل جنسی که معمولا با ازدواج و رفتن فرزندان از خانه مصادف است، حالتی را در آنان به وجود می‌آورد که به آن در اصطلاح سندرم «آشیان خالی» می‌گویند.

سمیه شقاقی روان‌شناس و مشاور می‌گوید: زن وقتی در آستانه تخریب ظاهری قرار می‌گیرد اگر بتواند به گنجینه‌های مادی، معنوی و اجتماعی خود افتخار کند کمتر این بحران را تجربه می‌کند اما آنان که حس می‌کنند فرصت‌ها را از دست داده‌اند، بیشتر دچار این بحران می‌شوند و امروزه دختران مجردی که از 40 سال می‌گذرند و بانوانی که هرگز صاحب فرزند نشده‌اند و موفقیت‌های اجتماعی زیادی نیز کسب نکرده‌اند بیشتر در معرض این بحران قرار دارند.

وی می‌افزاید: افکار منفی زنانه در میانسالان با کم شدن زیبایی و ظرافت زنانگی که زمانی شخص را گل سر سبد جمع می‌کرد بیش از همیشه بروز می‌کند. او از یک سو برای همسرش در موضع معشوق زیبا قرار ندارد و از سوی دیگر از حمایت خانواده نیز برخوردار نیست و خود حامی والدین و فرزندان شده است.

پذیرش این تغییر نقش‌ها در کنار نگرانی از پیدا شدن رقیبی در زندگی زناشویی که با رسیدن همسر به میانسالی قوت می‌گیرد، زن میانسال را آشفته‌تر می‌کند.

مردان و میانسالی

اگر از دست دادن زیبایی و قدرت باروری بیش از هر چیز زنان را آشفته می‌سازد، مردان در این سال‌ها با تهدید از دست دادن شغل به علت بازنشستگی و سرد شدن میل جنسی به دلیل تغییرات هورمونی آسیب‌پذیرتر
می‌نمایند.

سمیه شقاقی روان‌شناس می‌گوید: برخی از زنان با افکاری که گفتم درگیر هستند و گاه از مهرورزی با همسرشان غافل می‌شوند و فکر می‌کنند این کارها زیبنده جوانان است. آنان که زمان طولانی با توجه به فرزندان و رجحان دادن آنان در زندگی عادت عاشقانه زیستن با همسر را کنار گذاشته‌اند حالا تجدید یک رابطه عاطفی و گرم برایشان مشکل می‌نماید.

و این گونه می‌شود که می‌گویند: ۴۰سالگی شروع چلچلی مرد است!

این روان‌شناس می‌افزاید: در چنین شرایطی است که گاه مرد برای اثبات محبوبیت و مردانگی خود به جای بازسازی آشیانه، دست به تجدید فراش و دل سپردن به عشق‌های جوان‌تر می‌زند تا هم به خود ثابت کند هنوز توانا و محبوب است و هم کمبود نوازش و توجه را جبران کند. چنین مردانی اغلب همسرانشان از نقش معشوق بودن به نقش مادری و حمایت از همسر کاملا تغییر کرده‌اند و مرد دیگر چهره دوست‌داشتنی که اول ازدواج با او وصلت کرده است را نمی‌یابد و دوباره به سمت معشوق جلب می‌شود.

همیشه 14 ساله

گرچه در ظاهر شوخی به نظر می‌رسد اما واقعیت این است که برخی بانوان نسبت به گفتن سن خود وسواس خاصی دارند و وقتی به دهه چهارم زندگی می‌رسند سانسور کردن سن واقعی شروع می‌شود.

این بازگشت به سن جوانی با حساسیت‌های غیرمتعارف راجع به سن، لباس‌های نامتناسب و حرکات و سکنات جوان‌مابانه بروز می‌کند. تمایل به جراحی‌های زیبایی گوناگون و مداخلات پزشکی برای جوان‌تر و زیباتر شدن افراطی در این سنین نشانه همین نبود پذیرش گذر از جوانی است.

شروع دوران طلایی

میانسالی برای همه زوج‌ها نیز با بحران شروع نمی‌شود. حسین و لعیا نمونه‌ای از این زوج‌ها هستند. این زوج مثال‌زدنی که بیش از20 سال است با هم زندگی می‌کنند چهل و پنج و چهل ساله هستند و بتازگی تنها دختر خود را به خانه بخت فرستاده‌اند و دوباره در خانه تنها شده‌اند. لعیا می‌گوید: برای چنین روزی لحظه‌شماری می‌کردم. خوشحال هستم که زود ازدواج کرده‌ام و بموقع بچه‌دار شده‌ام و اکنون که در میانسالی قرار دارم و هنوز شور و نشاط و بنیه جوانی باقی است می‌توانم با همسرم دوران نامزدی دوم را شروع کنم.

وی می‌افزاید: ما از مدت‌ها پیش برای دوران میانسالی و تنهایی خود برنامه‌ریزی کردیم و با پس‌انداز‌های اندک اکنون حسابی داریم که مخصوص میانسالی و سالمندی است و از سود آن با هم به سفر می‌رویم و مراقب سلامت خود هستیم.

حسین چهل و پنج ساله نیز می‌گوید: اگر بخواهم واقعیت را بگویم اکنون نسبت به اول ازدواج نسبت به همسرم محبت عمیق‌تری حس می‌کنم و به دلیل همه کارهایی که کرده و آنچه که هست او را می‌ستایم و از هر لحظه با او بودن شکرگزارم.

او که 5 سال آینده بازنشسته می‌شود می‌گوید: برنامه داریم. اگر خدا بخواهد بعد از بازنشستگی سفرهای خارج از کشور خود را با تشرف به خانه خدا شروع کنیم و هر سال به یک کشور سفر کنیم تا دوران خوشی را باهم داشته باشیم.

وی می‌افزاید: پیاده روی دو نفره، سفر، ورزش و کلاس‌های آموزشی برنامه‌هایی است که ما برای خودمان در نظر گرفته‌ایم.

روان‌شناسان معتقدند: برقراری یک زندگی توام با عشق و عاطفه وهمراه با حمایت‌های عاطفی در کل سالیان زندگی سبب می‌شود که در دوران میانسالی با اتکا به خاطرات و تجربه‌های مثبت از ادامه زندگی مشترک لذت بیشتری ببریم.

زیرا در این سال‌ها زوجین فرصت بیشتری برای با هم بودن دارند اما اگر در خانواده جو خشونت و قدرت طلبی حاکم بوده باشد، در دوران سالمندی زن تجربه‌های خشم و نفرت خود را با آزار و اذیت طرف مقابل جبران خواهد کرد. این ارتباطات در خانواده‌های مسن بوضوح قابل مشاهده است.

حفظ تعادل در رفتار و کردار و همدلی و محبت به صورت پیوسته در خانواده سبب می‌شود بحران‌های تغییر سن را بهتر پشت سر بگذاریم.

ماندانا ملاعلی