دیدنی های مازندران

گردشگری تاریخی ـ خانه نیما یوشیج

خانه علی اسفندیاری ملقب به نیما یوشیج، شاعر نوآور عصر حاضر در روستای یوش واقع شده است. این خانه که سال 1207 هجری‌قمری و براساس معماری قاجاری ساخته شده است، با آجرکاری و گچ‌کاری‌های ظریف و زیبا تزیین شده است و به سبب نوع معماری، وسعت و گستردگی نقشه بنا و تزیینات خاص آن یکی از جاذبه‌های مازندران محسوب می‌شود. این بنا سال 1375 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نیما یوشیج در این خانه چشم به جهان گشود و 34 سال پس از مرگش، پیکر وی را طبق وصیتش در همین خانه به خاک سپردند.

گردشگری هنر‌ ـ صنایع دستی مازندران

نخستین صنعت دستی که با شنیدن نام مازندران در ذهن بسیاری نقش می‌بندد، صنایع چوبی است. سال‌های درازی است که مازندران یکی از اصلی‌ترین تولیدکنندگان صنایع دستی چوبی است.

از میان این صنایع چوبی، حصیربافی و سبدبافی شاید مهم‌ترین و پررونق‌ترین باشد، اما صنایع دستی مازندران به اینها محدود نمی‌شود؛ سفالگری و سرامیک، نمدمالی، پارچه‌بافی، موج‌بافی، گلیم و جاجیم‌بافی، دستبافت پشمی، معرق‌کاری و نقاشی مینیاتور از دیگر صنایع دستی مازندران است‌ که متاسفانه هنوز نتوانسته‌ در اقتصاد این استان جایگاه خاصی یافته و از رونق برخوردار شود. از دیگر ویژگی‌های صنایع دستی مازندران، منحصر به فرد بودن برخی از آنان است؛ برای مثال می‌توان به «چنته لفور» اشاره کرد که نوعی کیف دسته‌دار است. چنته لفور در روستای لفور از توابع سوادکوه تولید می‌شود.

گردشگری تفریحی ـ تفرجگاه عباس‌آباد بهشهر

باغ تاریخی عباس‌آباد بهشهر در 9 کیلومتری جاده بهشهر، در میان جنگل‌های البرز، در منطقه التپه قرار گرفته است. این تفرجگاه را باید اوج شکوفایی باغ‌سازی در ایران دانست. این مجموعه سال 1020 هجری قمری به دستور شاه‌عباس اول صفوی ساخته شد و عنوان مهم ترین باغ غیرکویری ایران را به دست آورد. تفریحگاه عباس‌آباد علاوه بر آن که باغی ‌پلکانی است و عمارت، حمام، آسیاب و برج‌های آجری خاصی دارد و در مجموعه بزرگ‌تری به همین نام قرار می‌گیرد. مجموعه عباس‌آباد همچنین شامل همایون‌تپه، مجموعه باغ‌های فرح‌آباد، گلوگاه و مجموعه گردشگری ساحلی می‌شود. این باغ تاریخی و محوطه پیرامون آن با وسعتی معادل 500 هکتار، روزانه پذیرای گردشگران بی‌شماری است.

طبیعت‌گردی ـ دشت لار

دشت لار از شمال به کوه‌های شهرستان نور مازندران، از جنوب به آبعلی، از غرب به خاتون بارگاه و گرمابدر لواسان کوچک، از جنوب غربی به لواسان بزرگ، از شرق و شمال شرقی به کوه دماوند و از جنوب شرقی به پلور مازندران می‌رسد. بر این اساس در تقسیمات کشوری، بخشی از دشت لار که به نوعی در کوهپایه دماوند واقع شده، جزو بخش لاریجان شهرستان آمل استان مازندران محسوب شده‌ و بخشی دیگر در لواسانات شهرستان شمیران استان تهران قرار گرفته است. وسعت دشت لار حدود 73هزارو‌500 هکتار است. این دشت‌ سال 54 به پارک ملی تبدیل و سال 61 براساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام شد. به دلیل مشکلات زیست محیطی پیش آمده در دشت لار از سال 70 برخی مناطق این دشت به عنوان مکان‌های شکار و تیراندازی ممنوع اعلام شد. از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری دشت لار می‌توان به رود لار و دریاچه لار که در پشت سد لار پدید آمده اشاره کرد. این دریاچه 20 کیلومتری، سالانه گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌کند.

ترین‌ها ـ بلندترین طاق طبیعی جهان

غار اسپهبد خورشید (دژ افسانه‌ای)، بر سینه کوه لردکمر، در راه تهران به فیروزکوه در ناحیه دوآب شهرستان سوادکوه قرار گرفته است. این غار به شکل تالاری ساده و دایره‌ای شکل است که طولی 75‌/‌19 متری، عرضی 35‌/‌14 متری و ارتفاعی 15 متری دارد. با چنین مختصاتی، دهانه غار اسپهبد خورشید، بلندترین طاق طبیعی جهان محسوب می‌شود. این طاق در سال 1335 خورشیدی توسط غارشناسان کشف شد. طول قوس طاق طبیعی و عظیم غار 40 متر و درون غار به صورت تالاری بیضی شکل به طول ۷۵ و عرض ۲۵ متر است. غار اسپهبد خورشیدی از سابقه تاریخی طولانی برخوردار است چراکه این غار از زمان ساسانیان به عنوان دژی طبیعی مورد استفاده قرار می‌گرفته و به دلیل وجود آب آشامیدنی در درون غار، امکان مقاومت طولانی را فراهم می‌کرده است.

گردشگری ورزشی ـ کشتی لوچو

کشتی لوچو یکی از ورزش‌های محلی مازندرانی‌هاست. رقابت‌های لوچو در گذشته در بیشتر مراسم عروسی، اعیاد ملی و مذهبی و در زمان‌های فراغت پس از دروی شالی برگزار می‌شده است. این رقابت پرهیجان همچنان در تابستان‌ها برگزار می‌شود و مردم محلی و گردشگران را سرگرم می‌کند. برگزاری کشتی لوچو آداب و رسوم خاصی دارد. معمولا پیشکسوتان این رشته ورزشی به همراه ریش‌سفیدان و پهلوانان قدیمی، زمان و مکان مسابقه را تعیین می‌کنند. سپس به محلات مختلف و پهلوانان خبر می‌دهند. هزینه این رقابت‌ها از طریق یک یا چند روستای برگزارکننده تامین و جایزه برنده مسابقه نیز تعیین و تهیه می‌شود. برگزاری رقابت لوچو از 5 تا 14 روز طول می‌کشد. طی مسابقات یک تا سه پیشکسوت مسئولیت داوری را به عهده می‌گیرند. در آغاز هر مسابقه ساز و دهل نواخته شده و هر کشتی‌گیر اقدام به رجزخوانی، حریف خواهی و مبارزه‌طلبی می‌کند. در این کشتی هر گونه ضربه زدن به بدن یا سر حریف، گرفتن انگشت دست، ضربه زدن به کتف و گرفتن گوش، خطا محسوب می‌شود. کشتی‌گیری که در این دو هفته تمامی حریفان را شکست دهد، برنده مسابقه است و می‌تواند جایزه‌ای که به چوب لوچو بسته شده را به همراه این چوب به خانه برد.

گردشگری فرهنگی ـ مراسم برف‌چال

مراسم برف‌چال قدمتی ششصد ساله دارد. هر ساله در فصل بهار در روزی از پیش تعیین شده مردان روستاهای اسک، نیاک و دیگر روستاهای مجاور این دو روستا براساس رسمی که شخصی به نام سیدحسن ولی بنیاد نهاده، به کوهستان رفته و بقایای برف‌های باقیمانده را در یخچال دفن می‌کنند. این مراسم علاوه بر این که سبب افزایش تعاون و همیاری میان مردان روستا می‌شود، کدورت‌هایی را که در طول سال به وجود آمده، برطرف می‌کند. در حین برگزاری مراسم برف‌چال، زنان نیز مراسم ویژه خود را دارند. زنان روستا روز قبل از مراسم در محوطه آرامگاه سیدحسن ولی (واقع در روستای نیاک) دور هم جمع شده و نان می‌پزند. زنان جوان و نوعروسان نیز وظیفه پخت چند نوع خوراک و شیرینی را برعهده می‌گیرند. در شب قبل از مراسم خوراک‌ها را بین مردان تقسیم می‌کنند. در روز اجرای مراسم برف‌چال تمامی مردان بجز سالخوردگان و بیماران از روستاها خارج می‌شوند و زنان روستا به جشن و انجام بازی‌های مفرح می‌پردازند و تمام روز را به شادمانی می‌گذرانند. مردان نیز سعی می‌کنند تا قبل از ظهر تمامی برف‌ها را چال کرده و پس از آن به تفریح و استراحت در طبیعت مشغول می‌شوند.

گردشگر غذا ـ خوراک‌های سنتی مازندرانی‌ها

خوراک‌های محلی مازندرانی‌ها همچون تمامی خوراک‌های محلی برگرفته از اقلیم و شرایط زیستیشان است. بر این اساس بیشتر خوراک‌های مازندرانی‌ها گیاهی و وابسته به مواد طبیعی و سالم هستند. خوراک‌های معروف این خطه کم نیستند و بسیاری از گردشگرانی که به شمال سفر می‌کنند، با رغبت از آنها استقبال می‌کنند. باقالاقاتوق را می‌توان در صدر این خوراک‌های مشهور گذاشت. این خورش گیاهی که از باقالای سبز شمال به همراه تخم‌مرغ و شوید خشک تهیه می‌شود، به دلیل داشتن طرفداران بسیار در منوی بسیاری از رستوران‌های پایتخت نیز دیده می‌شود. از دیگر خوراک‌های سنتی مازندرانی‌ها می‌توان به ترشه تره، ترشه کباب، کدو بره، اسپنامرجی، کهی انار، خورش آلو و آش ترش اشاره کرد.

گردشگری سلامت ـ آب‌های معدنی رامسر

آب‌های معدنی رامسر به دو گروه آب‌های معدنی گوگردی و آب‌های معدنی گازدار تقسیم می‌شود. آب‌های معدنی گوگردی برای تسکین و درمان امراض پوستی، ضعف اعصاب، بیماری‌های مفصلی و استخوان درد مفید است. این آب‌های گوگردی که در اطراف هتل رامسر و منطقه سادات‌شهر قرار گرفته‌ است، قابل شرب نیست. آب‌های معدنی گازدار برای بیماران کلیوی بسیار مفید است. این چشمه‌های معدنی گازدار که در دو منطقه ییلاق لپاسر (آب سیاه) و روستای جواهرده قرار گرفته‌ است، هر دو قابل شرب است. گردشگران با سفر به رامسر علاوه بر بهره‌گیری از این آب‌های معدنی شفابخش می‌توانند با حضور در مناطق ییلاقی و استراحت در مکان‌های طبیعی به بهبود شرایط بدنی و روحی خود کمک کنند. ییلاق گرسباسر، رستم سر، تله بن، راه کنار، دزکول و فولاد چشمه از مهم‌ترین این ییلاقات به حساب می‌آید.

گردشگری روستایی ـ روستای فیلبند

روستای فیلبند در جنوب بابل، بخش بندپی غربی قرار گرفته است. فیلبند را سرزمین ابرها می‌نامند. علت این نامگذاری ارتفاع 2700 متری این روستا از سطح دریاست. به دلیل کوهستانی بودن، این روستا در زمستان تقریبا خالی از سکنه می‌شود. ولی در فصل گرما به یکی از مهم‌ترین ییلاقات مازندران تبدیل می‌شود که گردشگران و کوهنوردان بسیاری را به خود جلب می‌کند. چشمه‌های آب معدنی فلئوری این روستا سبب تنومندی و قوی‌هیکلی ساکنان فیلبند شده است. چشم‌اندازهای طبیعی روستا بی‌نظیر و شگفت‌آور است؛ تا جایی که برخی روستای فیلبند را بهشت عکاسان قلمداد می‌کنند. اگر در فصل پاییز یا بهار به این روستا وارد شوید امکان مشاهده تمامی پدیده‌های جوی از قبیل آفتاب، ابر و مه، باران و برف، تگرگ و رگبار و حتی رنگین کمان را در یک روز خواهید داشت.

آیسا اسدی