دنباله‌دار جواهرساز

جواهرات زردرنگ صحرای لیبی می‌تواند در اثر برخورد یک دنباله‌دار با زمین به وجود آمده باشد.

کد خبر: ۶۰۹۹۹۱

برای اولین بار یک گروه علمی بین‌المللی با تجزیه ترکیبات سنگ کوچک سیاه رنگی که سال‌ها پیش طی تحقیقات زمین‌شناسی در مصر پیدا شده بود، یقین پیدا کردند که این ماده معدنی یک سنگ معمولی نیست و در واقع تکه‌ای از یک دنباله‌دار است که 28 میلیون سال پیش به زمین برخورد کرده است.

طبق گفته‌های ویتوریا پیشدا، یکی از محققان گروه، 28 میلیون سال پیش این دنباله‌دار وارد فضای زمین شده و در آسمان مصر کنونی منفجر شده است. هنگام برخورد این دنباله‌دار با زمین تکه‌هایی که بر اثر انفجار پراکنده می‌شوند شن و ماسه را با دمایی حدود 2000 درجه سانتیگراد داغ می‌کنند. چنین کشفی نمی‌تواند بی‌اهمیت باشد، چرا که این سنگ کوچک- Hypatia - اولین بازمانده دنباله‌داری است که به زمین برخورد کرده و هرگز کشف نشده است. پیشدا اینگونه ادامه می‌دهد که تاکنون هیچ تکه‌ای از دنباله‌دارها توسط محققان کشف نشده است. در واقع، بدیهی است که تکه‌هایی از دنباله‌دار‌ها ‌روی زمین وجود داشته باشد که هنوز کشف نشده‌اند، زیرا هیچ گروه تحقیقاتی تاکنون از چنین منابع فنی و انسانی که در تجزیه این سنگ استفاده شده، بهره‌مند نبوده‌اند.

چه عاملی باعث شد تا دانشمندان این پروژه فکر کنند که Hypatia تکه‌ای از یک ستاره دنباله‌دار است؟ طبق گفته محققان و زمین شناسان، پس از تجزیه این سنگ کوچک مشخصه‌هایی در ترکیب آن یافت شد که به هیچ وجه در مواد معدنی زمینی یافت نشده است.

در این سنگ مقادیر غیر طبیعی از نسبت کربن‌ 12 ـ کربن 13 و گازهای زمینی و فرازمینی مانند کریپتون و زنون به چشم می‌خورد. به یقین این عناصر نشان می‌دهند که منشاء Hypatia فرازمینی است. یکی دیگر از مشخصه‌های شگفت‌انگیز Hypatia نسبت دو ایزوتوپ گاز آرگون ـ آرگون 36 و 40ـ در آن است (گاز آرگون یکی از اجزای مهم تشکیل دهنده جو زمین است). در واقع، نسبت این دو ایزوتوپ در این نمونه با نسبتی که به طور معمول در مواد معدنی زمینی دیده می‌شود، متفاوت است. این نشان می‌دهد که آرگون موجود در Hypatia ترکیبی از آرگون زمینی و فرازمینی است.

داستان هنوز به پایان نرسیده است. در محل برخورد ستاره دنباله‌دار که سنگ Hypatia از آن به جای مانده، مکان مرموزی وجود دارد که طی یک قرن گذشته برای کاشفان و محققان جذاب بوده است: صحرای لیبیک دریای بزرگ شن و ماسه یا صحرای شیشه لیبی نیز نامیده می‌شود. این بیابان به مساحت 6500 کیلومتر مربع واقع در شرق مصر، به دلیل وجود مقدار زیادی تکه شیشه‌های زرد رنگ در سراسر آن معروف است. تاکنون شواهدی مبنی بر این‌که منشا این شیشه‌ها از برخورد یک سنگ آسمانی است ارائه نشده، اما با کشف Hypatia بالاخره معمای شیشه لیبیک روشن شد.

در واقع، به دلیل نزدیکی صحرای لیبیک و مکان کشف Hypatia این فرضیه وجود دارد که این تکه شیشه‌های زرد، هنگام برخورد این دنباله‌دار به زمین به‌وجود آمده‌اند. در این مواقع مواد معدنی زمینی تحت شرایط دما و فشار زیاد تغییر می‌کنند و این پدیده به شکل‌گیری مواد غیرمنتظره‌ای منجر می‌شود. نمونه‌ای از این شیشه‌های زرد رنگ در سنجاق سینه توتان خامون فرعون پیدا شده که به احتمال زیاد یکی از سنگ‌های موجود در این صحراست. به عبارت دیگر قطعه‌ای از این جواهر از برخورد این دنباله‌دار به وجود آمده است.