یبوست و رهایی ازآن

یبوست مشکل دردناکی است که افراد زیادی از جامعه در مقاطع مختلف به آن دچار می شوند یبوست در اصطلاح به احساس مداوم دفع و دفع دشوار ، ناقص و با دفعات کم اطلاق می گردد که با شناخت صحیح می توان از ایجاد آن براحتی پیشگیری کرد.
کد خبر: ۶۰۶۶۷

در جریان هضم غذا مواد مفید و مورد نیاز بدن در قسمتهای مختلف روده کوچک جذب می شوند و قسمت ناچیزی از آنها که قابل جذب نیستند وارد روده بزرگ می شوند که این بخش عموما موادفیبری است (پلی ساکاریدهای موجود در سلولهای گیاهی) که بیشتر از دانه غلات و حبوبات بدست می آیند، در روده بزرگ عمدتا آب و املاح مورد نیاز بدن جذب می گردد و در نهایت مواد دفعی در یک فرد سالم به طور متوسط 200 400 گرم در روز تشکیل می شوند که حدود سه چهارم وزن آنها را آب تشکیل داده است که مواد جامد موجود در آن بقایای میکرب ها و سلولهای سطح روده بزرگ و مواد غذایی غیرقابل جذب می باشد ، بنابراین وزن و قوام مدفوع انسان به میزان آب موجود در آن و حجم مواد فیبری بستگی دارد. میزان فیبر بستگی به نوع رژیم غذایی دارد و میزان آب به حرکات دودی روده بزرگ و ماندگاری مواد در آن بستگی دارد، یعنی هرچه بیشتر بمانند آب بیشتری از دست می دهند. بنابراین کسانی که فیبر زیاد می خورند مانند (نان گندم ، جو سبوس دار ، حبوبات ، میوه ها و...) و حرکات روده بزرگ طبیعی نیز دارند حجم مدفوع در 24 ساعت آنها ممکن است به 400 گرم نیز برسد.


تعریف یبوست



حدود نیمی از افرادی که با مشکل یبوست مراجعه می کنند ، طبق تعریف پزشکی یبوست ندارند. طبق تعریف میزان اجابت مزاج طبیعی در افراد مختلف متفاوت است و از 3 بار در روز تا 3 بار در هفته نرمال به حساب می آید. بنابراین کسی که یکبار در روز اجابت مزاج دارد یبوست ندارد و مشکل او احتمالا به خاطر نحوه دفع و میزان آن است که ارتباط مستقیم با رژیم غذایی دارد و در صورت اصلاح آن می تواند این مشکل را برطرف کند.


علایم



در بعضی از بیماران همراه یبوست علایمی وجود دارد شامل:
- احساس پری در مقعد
- احساس نفخ و گاز
- احساس نیاز به دفع فوری مدفوع اما عدم توانایی در دفع کامل
- درد شکم ، تهوع و گرفتگی عضلات شکم


علل ایجاد یبوست



از مهمترین دلایل ایجاد یبوست می توان به مصرف غذای کم فیبر و کم آب اشاره کرد که بیشتر در مسافرت ها که رژیم غذایی فرد عوض می شود دچار آن می گردد.
خانمها در حاملگی اغلب یبوست پیدا می کنند. مصرف داروهای خاص مانند ضددرد ، مدرها و آنتی هیستامین ها یا عدم اختصاص وقت کافی برای عمل دفع هم می توانند یبوست ایجاد کنند.
کم کاری تیروئید ، اختلالات روانپزشکی ، بیماری های منتشر عضلانی مانند انکلرودی ، بیماری های نورولوژیک مانند M.S و پارکینسون نیز می تواند یبوست بدهند.
در بیشتر اوقات علت یبوست یک مساله جدی نمی باشد ، اما در موارد نادر یبوست مزمن می تواند علامت انسداد یا ناهنجاری های روده بزرگ باشد و یا این که یبوست با شروع اخیر می تواند نشانه ای از یک تومور یا تنگی باشد که احتمال آن بسیار کم می باشد. ولی در اکثرموارد یبوست ناشی از نوع رژیم غذایی می باشد.


به پزشک خود چه بگوییم



از داروهای مصرفی خود که اخیرا مصرف کردید توضیح کامل بدهید ، مدت زمانی که علایم یبوست را دارید ، چه نوع غذایی میل می کنید ، فعالیت معمول شما چقدر است آیا مشکلات دیگری نیز دارید آیا از داروهای مسهل استفاده می کنید و آیا همراه یبوست دفع مدفوع با درد و خونریزی هم دارید یا نه؛


آزمایش های لازم



برای کنار گذاشتن علل جدی یبوست معاینات خاصی لازم است.
معمولا نمونه مدفوع و خون جهت آزمایش گرفته می شود. در صورت وجود کاهش وزن ، خونریزی و یا کم خونی بررسی روده بزرگ با سگیوئیدسکوپی انجام می شود که پزشک درون روده شما را می بیند و گاهی عکسبرداری با اشعه X در حال تنقیه باریم که باریم انما نامیده می شود انجام می شود و در نهایت ارزیابی سطح کلسیم خون و TSH برای رد علل متابولیک نیز استفاده می شود.


درمان



در حدود 90 درصد برای یبوست علل زمینه ای وجود ندارد و یبوست با مصرف زیاد مایعات ، ورزش و اضافه کردن فیبر به رژیم غذایی و یا قطع داروهای غیرضروری درمان می گردد.
بهترین درمان شما مصرف غذاهای با فیبر زیاد است. بهترین منبع فیبر، غلات (جو، گندم) و بعد حبوبات است. سبزیجات نیز دارای فیبر قابل توجهی هستند.
مواد فیبردار حجم مدفوع را زیاد و دفع آن را از روده بزرگ تسریع می کنند. نوشیدن مایعات کافی نیز توجه می شود.
ورزش منظم به بهبود کارکرد روده بزرگ و رفع یبوست کمک می کند. از مصرف مداوم و طولانی مدت مسهل پرهیز کنید.
مسهل ها روده بزرگ را تحریک می کنند تا سریع تر کار کند. مصرف مداوم مسهل ها می تواند سبب کش آمدن و ضعیف شدن روده بزرگ گردند و نهایتا ممکن است روده بزرگ بدون آنها اصلا کار نکند. پس حتما تحت نظر پزشک آنها را مصرف کنید.


مواد غذایی فیبردار



- غلات
- حبوبات (نخود، لوبیا، عدس ، لپه ، باقلا) سبوس و سبوس گندم و جو
- سبزیجات (مانند گل کلم ، هویج و نخود سبز)
- میوه های تازه بخصوص سیب ، گلابی و میوه های خشک مانند کشمش
- گردو و فندق ، بادام و غلات (بخصوص حبوبات از قبیل عدس ، لوبیا قرمز)
استفاده روزانه از سالاد و کاهو همراه با یک قاشق غذاخوری سبوس گندم بعلاوه ، روغن زیتون و آب لیمو کمک کننده است.
مصرف برنج را محدود نمایید و به جای آن نان جو و یا سنگک استفاده کنید.
اکثر افرادی که یبوست دارند با درمان های معمولی خوب می شوند ، وقتی یبوست شدید باشد و با درمان های معمولی بهبود نیابد ، بررسی دقیق تری ازجمله اندازه گیری مدت زمان عبور مواد از روده بزرگ با عکسبرداری بخوبی انجام می گیرد که در صورت وجود مشکل خاصی برای درمان آن اقدام می گردد.
به طور کلی مشکل یبوست تعداد زیادی از افراد جامعه را درگیر می کند که می توان تنها با اصلاح رژیم غذایی و ورزش به راحتی بر آن غلبه کرد و از ایجاد عوارض درازمدت ناشی از آن جلوگیری کرد.



مسعود اصغری
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها