کالبدشکافی یک تبلت

باز کردن تبلت‌ها عموما کار ساده‌ای است و با کمی دقت می‌توان آنها را باز کرد، اما مسلما انجام این کار باعث ساقط شدن اعتبار گارانتی آن خواهد شد. پس این عملیات را روی تبلت خودتان انجام ندهید. قبل از هر چیز با SoC آشنا می‌شویم که نقش مهمی در انواع دستگاه‌های همراه هوشمند دارد.

SoC چیست؟

SoC مخفف عبارت System On Chip بوده و همان‌طور که از نام آن پیداست، یعنی چیپ‌ستی که اجزای یک سیستم در آن گنجانده شده است. در یک کامپیوتر ما اجزای مختلفی همچون پردازنده، کارت گرافیک، حافظه، انواع کنترلرها و موارد دیگر در اختیار داریم. دقیقا همین وضع در یک تبلت نیز وجود دارد. در تبلت ما پردازنده، کارت گرافیک، حافظه، کنترلرهای مختلف، پورت‌های متنوع و خلاصه هر چیزی که در یک رایانه وجود دارد، در اختیار داریم. با این حال در تبلت کمی اوضاع متفاوت است. از آنجا که تبلت وابسته به باتری بوده و همه این موارد باید در محیطی کوچک قرار گیرند، از فناوری SoC استفاده شده است.

چیپ‌ست اصلی تبلت شامل هسته پردازنده، پردازنده گرافیکی، کنترلر حافظه RAM، اتصال به حافظه ذخیره‌سازی و مسیرهای مختلف برای ارتباط با چیپ‌ست‌های دیگر است. در مواردی که پشتیبانی از سیمکارت نیز وجود داشته باشد، کنترلر مربوط به آن نیز در نظر گرفته می‌شود (البته با توجه به نوع چیپ‌ست ممکن است این کنترلر مجزا باشد). سازندگان SoC همواره سعی می‌کنند توان مصرفی و گرمای تولیدات خود را در سطح معقولی نگه داشته و تا حد ممکن آنها را کم‌مصرف طراحی کنند تا عمر باتری بیشتری حاصل شود.

گرمایی که در زمان اجرای بازی‌های سنگین در بخشی از تبلت حس می‌کنید، مربوط به SoC است. پیدا کردن جای SoC روی اجزای مختلف تبلت نیز کار ساده‌ای است؛ زیرا معمولا در اطراف SoC چیپ‌ست‌های حافظه RAM و حافظه ذخیره‌سازی قرار گرفته‌اند. همچنین باید بدانید به هیچ وجه نباید قدرت پردازشی یک تبلت را با نوت‌بوک مقایسه کنید. تبلتی که دارای چهار هسته‌‌ای پردازشی است، بسیار ضعیف‌تر از یک نوت‌بوک چهارهسته‌ای است!

اجزای دیگر

باز هم همانند یک رایانه، برای انواع پورت‌ها و اتصالات تبلت یک کنترلر وجود دارد. برای مثال برای اتصال بلوتوث و Wi-Fi یک چیپ‌ست به همراه آنتن‌هایی که به بدنه چسبانده شده‌اند، وجود دارند و بخش صدا نیز دارای چیپ‌ست اختصاصی خود و همچنین مسیرهای ارتباطی برای بلندگوها، اتصال هدفون و میکروفن است. تعداد و نوع این کنترلرها با توجه به پورت‌های دستگاه و امکانات تبلت می‌تواند متفاوت باشد.

حال که با SoC و کنترلرهای مختلف در تبلت آشنا شدیم، وقت آن رسیده سراغ اجزای مختلف تبلت برویم. قطعه بزرگ و مشکی رنگ (شماره 1) باتری دستگاه است که فضای زیادی به خود اختصاص داده و وظیفه تامین برق را به‌عهده دارد. باتری در تبلت‌ها معمولا از نوع لیتیوم یون یا لیتیوم پلیمر بوده و ظرفیت آنها عموما بیش از 5000 میلی‌آمپر ساعت است. بورد سبزرنگ بالای باتری (شماره 2) درواقع مادربورد تبلت بوده و کابل نارنجی رنگی که از روی باتری عبور کرده، اتصال کابل شارژ و انتقال اطلاعات تبلت با مادربورد را برقرار می‌کند. (شماره 3) کابل اتصال باتری به مادربورد است تا برق مورد نیاز اجزای مختلف را تامین کند.

بسادگی می‌توان گفت قطعه نقره‌ای رنگ بزرگ چیپ‌ست اصلی و درواقع همان SoC است که به آن اشاره کردیم (شماره 4). این چیپ‌ست از نوع Tegra 3 ساخت کارخانه NVIDIA است و همان‌طور که اشاره کردیم، چیپ‌ست‌های حافظه (شماره 5) و چیپ‌ست حافظه ذخیره‌سازی اطلاعات (شماره 6) نیز در نزدیکی آن قرار دارند. (شماره 7) که نزدیک چیپ‌ست اصلی دستگاه قرار گرفته، درواقع کابل انتقال تصویر به صفحه نمایش است.

از آنجا که تبلت وسیله‌ای کوچک بوده و پورت‌های آن ممکن است در بخش‌های مختلف قرار داشته باشند، ممکن است مادربورد به دو یا چند قسمت تقسیم شده و از کابل‌های مخصوص برای اتصال آنها استفاده شود. برای مثال در اینجا می‌بینیم یک کابل (شماره 8) مادربورد اصلی را به یک بورد کوچک‌تر (شماره 9) متصل کرده تا ارتباط میان کارت حافظه microSD، محل نصب سیمکارت و پورت HDMI با مادربورد دستگاه برقرار شود. (شماره 10) بلندگوهای تبلت را نشان می‌دهد که ممکن است به صورت دوکاناله یا تک‌کاناله باشند. پورت هدفون و بلندگوها به محلی که با (شماره 11) مشخص است، وصل شده‌اند. چیپ‌ست کوچک ساخت Realtek (شماره 12) وظیفه پردازش و ارائه خروجی صدای تبلت را به‌عهده دارد. دوربین نیز به صورت یک ماژول ساده و کوچک در بالا قرار دارد و یک پورت مخصوص مستطیلی شکل ـ که بسیار ساده از جای خود جدا می‌شود ـ آن را به مادربورد متصل کرده است (شماره 13).

در این تبلت یک چیپ‌ست برای مدیریت پورت‌های ورودی و خروجی در نظر گرفته شده است (شماره 14). همچنین از آنجا که تبلت آزمایش ما از سیمکارت هم پشتیبانی می‌کند، یک کنترلر شبکه‌های مخابراتی با قابلیت پشتیبانی از نسل دوم و سوم نیز برایش در نظر گرفته شده است (شماره 15).

بابک ولی‌زاده