زندگی‌سنتی در‌محیطی‌مدرن

از سیاه‌چادر تا کلبه‌ای جنگلی

خوشه‌سار بوم‌گردی چند سالی است‌ به طور غیررسمی با حضور عده‌ای از علاقه‌مندان تاریخ و فرهنگ و طبیعت در نقاط مختلف کشور آغاز به کار کرده و این روزها بخش اقامتگاهی آن بیشتر سر زبان‌ها افتاده است اما همه ماجرای این خوشه‌سار بخش اسکان و اقامت نیست. ایده‌پرداز این طرح کیارش اقتصادی بود که تحصیلکرده معماری است و سال‌ها با میراث فرهنگی سروکار داشت. او این ایده را پایه‌گذاری کرد و در مرمت و راه‌اندازی هر خانه دستی داشت.

از اکبر رضوانیان صاحبخانه نقلی کاشان درباره خوشه‌سار بوم گردی می‌پرسم. او با تاکید بر این‌که خوشه‌سار بوم‌گردی در بخش‌های مختلفی فعالیت می‌کند و منحصر به اقامتگاه‌های بومی نیست، می‌گوید: تعداد زیادی از علاقه‌مندان به فرهنگ و تاریخ ایران در این شبکه عضو هستند که بخشی از آنها در حوزه موسیقی، مرمت و معماری، پوشش، غذا، صنایع دستی و طبیعت مناطق بومی مشغول به تحقیق و پژوهش هستند و مقالات و پایان‌نامه‌های متعددی ‌در این باره تدوین و ارائه کرده‌اند.

او با بیان این که بخش اقامتگاهی خوشه‌سار بوم‌گردی نمود بیشتری داشته است، تاکید می‌کند: در خانه‌های خوشه‌سار بوم‌گردی مسافران و مهمانان با خانه‌ای کاملا ایرانی متناسب با اقلیم و شرایط بومی هر منطقه مواجه هستند که صاحبان این خانه همراه با خانواده‌هایشان با غذای سنتی به همان سبک و سیاق قدیمی مهمان‌نوازی ایرانیان از آنها پذیرایی می‌کنند.

در این خانه‌ها اصل بر این است که مدرنیته در خدمت فرهنگ باشد بنابراین ممکن است با چیزی مثل تلویزیون مواجه نشوید اما در عوض بتوانید به آسانی حتی در دورترین منطقه از اینترنت و کامپیوتر شخصی‌تان استفاده کنید.

در خانه‌های خوشه‌سار بوم گردی مثل هتل‌ها قرار نیست فقط کباب‌کوبیده و جوجه‌کباب بخورید. اینجا فهرست غذایی وجود ندارد. صاحبخانه یکی از غذاهای سنتی منطقه را برایتان می‌پزد و در سفره‌ای همراه با سبزی تازه و تنگی دوغ می‌چیند.

اینجا از ظروف و سفره یکبار مصرف خبری نیست. قرار است شما در یکی از خانه‌های خوشه‌سار بوم‌گردی به اصالت زندگی ایرانی برگردید و همه چیز را همان طور که پدربزرگ یا مادربزرگ‌تان مهیا می‌کردند، تجربه کنید. ممکن است خانه‌ای که انتخاب می‌کنید سیاه‌چادری باشد در منطقه‌ای عشایری یا خانه‌ای گلی باشد در بافتی تاریخی‌ یا حتی کلبه‌ای در دل جنگل.

اقامتگاه‌ها رقیب هتل‌ها نیستند

نوشیدنی‌ها و خوردنی‌ها، سنتی و محلی هستند و تنها صنایع دستی همان منطقه‌ای که در آن اقامت کرده‌اید را می‌بینید. ممکن است مجبور شوید با پای پیاده به گشت و گذار و بازدید از جاذبه‌ها بروید اما این شانس را هم دارید تا شترسواری، دوچرخه‌سواری و الاغ‌سواری را هم تجربه کنید. در برخی‌خانه‌های خوشه‌سار با بازی‌های محلی و سنتی آشنا می‌شوید. می‌توانید در کارگاه‌های آموزش صنایع دستی‌ یا ورزشی حتی متناسب با هر منطقه‌ای شرکت فعال داشته باشید.

رضوانیان با تاکید بر این که خوشه‌سار بوم‌گردی نمونه بارز توسعه پایدار است، می‌گوید: مصداق بارز این توسعه در روستای گرمه اتفاق افتاده است. در این روستا متاسفانه با مهاجرت منفی روستاییان به شهر مواجه بودیم که خوشبختانه، فعالیت مثبت مازیار آل‌داوود، صاحبخانه آتشونی در این روستا و تشویق روستاییان به مرمت خانه‌هایشان و مهیا کردن آنها برای مسافران و از طرف دیگر توجیه آنها برای تولید صنایع دستی و محصولات خودشان، نتیجه‌ای مثبت داشته و رشد منفی مهاجرت ساکنان این روستا را کاهش داده است.

در خوشه‌سار بوم‌گردی همان طور که از نامش پیداست عده‌ای به صورت مستقل اما در نهایت متصل به یکدیگر فعالیت می‌کنند و تلاش دارند با ارائه سرویس و خدماتی مناسب و صدالبته متناسب با فرهنگ ایرانی به مسافران، سنت‌ها و فرهنگ‌های گذشته و بسیاری از اماکن و بناهای تاریخی را زنده کنند.

اعضای خوشه‌سار بوم‌گردی به هیچ وجه خود را رقیبی برای هتلداران نمی‌دانند بلکه معتقدند مانند آنچه درباره ژانرهای متفاوت در تئاتر و سینما مطرح است آنها نیز نوعی دیگر از خدمات را به مخاطبان و علاقه‌مندان خاص گردشگری و فرهنگ ارائه می‌کنند.

هدیه صبوری