تولید علم با تلویزیون

 اما پرداخت علم در قاب تلویزیون تنها به ساخت آثار جدی، خشک و تخصصی محدود نشده و قالب‌های متنوع و مختلفی مانند مستند، میان‌برنامه، مسابقه، برنامه‌های گفت‌و‌گومحور و... را دربر می‌گیرد. به هرصورت علم همیشه سوژه و دستمایه خوبی برای ساخت آثار مختلف بوده و از این بابت برنامه‌های علمی و تخصصی همواره در رسانه‌های صوتی و تصویری از جایگاه خوبی برخوردار است.

شاید نسل‌های گذشته به یاد داشته باشند که نخستین برنامه‌هایی که از صداوسیما پخش می‌شد دارای رویکردهای علمی بود. برنامه‌های تلویزیون حتی در دورانی که دو شبکه بیشتر وجود نداشت نیز به سوژه‌های علمی توجه می‌کرد و توجه ویژه‌ای به موضوعات علمی داشت. یکی از این برنامه‌ها مسابقه علمی بود که بی‌شک خاطره مشترک بسیاری از نوجوانان و جوانان دهه شصتی است؛ برنامه‌ای پرطرفدار که سهم عمده‌ای در افزایش اطلاعات عمومی و دانش علمی مردم داشت. مستندهای حیات وحش نیز همیشه مشتریان ثابتی داشته و در جذب بیننده حتی با برخی سریال‌های تلویزیونی رقابت تنگاتنگی دارد.

در سال‌های بعد با گسترش و ظهور شبکه‌های جدید تلویزیونی، شبکه‌ای متولد شد که مخاطب خود را از قشر علاقه‌مند مباحث علمی، فرهنگی و فکری انتخاب کرد. با ظهور شبکه چهار، فرصتی فراهم شد تا مقوله علم و دانش به‌صورت تخصصی مورد توجه قرار گیرد.

پخش رویدادهای مهم علمی و طبیعی از جمله خورشید گرفتگی و گذر سیاره زهره از مقابل خورشید جزو برنامه‌های به یاد ماندنی این شبکه است.

اما بی‌شک موفق‌ترین و ماندگارترین برنامه این شبکه، برنامه «آسمان شب» است؛ برنامه‌ای که ده سال پیاپی از این شبکه پخش و به یکی از طولانی‌ترین برنامه‌های علمی تاریخ تلویزیون تبدیل شد. این برنامه که نوآوری‌های بسیاری را در تولید برنامه‌سازی علمی به همراه داشت خیلی زود به یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیون تبدیل شد و بسیاری از جوانان و نوجوانان را برای ادامه تحصیل یا فعالیت در حوزه نجوم ترغیب کرد. شبکه چهار اما در ادامه این رویکرد و سیاست‌های کلان خود، با برنامه‌های متنوع و جدید علمی به استقبال فصل پاییز می‌رود. برنامه‌هایی در قالب‌های متنوع که سعی دارد بار دیگر مخاطبان و علاقه‌مندان علم و دانش را پای تلویزیون بنشاند. ویژه‌برنامه‌‌هایی چون «یک 618»، سری جدید برنامه طلوع، توان 4، جعبه، فصل ششم، پاتوق، اندیشه‌سازان، کتابنامه و بعد چهارم که موضوعات مختلف علمی و تخصصی همچون آی.‌تی، اقتصاد، ادبیات و... را مورد توجه قرار می‌دهد.

عرفان جلالی

جام‌جم