آلومینیوم، گنج پنهان منزل شما

از حدود 450 گرم ضایعه آلومینیومی می‌توان براحتی 30 عدد قوطی کنسرو تهیه کرد که از نظر کیفیت هیچ تفاوتی با آلومینیوم تازه استخراج شده ندارد.

کد خبر: ۶۰۳۱۶۵

استفاده از آلومینیوم بازیافتی در مقایسه با استخراج آن از سنگ بوکسیت، 95 درصد بیشتر در مصرف انرژی صرفه‌جویی خواهد کرد. این فلز نرم و سفید که در پوسته زمین به وفور یافت می‌شود، زمانی حتی از طلا هم باارزش‌تر بوده است. اما دانشمندان باور دارند ظرفیت و قابلیت بازیافت مجدد این فلز حاکی از یکی دیگر از ارزش‌های بالقوه آن است که متاسفانه اغلب توسط خانوارها نادیده انگاشته می‌شود.

شناخت آلومینیوم

آلومینیوم از سنگ معدن بوکسیت تهیه می‌شود. مهم‌ترین ذخایر این سنگ معدنی در کشورهای گینه، استرالیا، ویتنام و جامائیکا به ثبت رسیده اما عرضه آلومینیوم نمی‌تواند به شکل بی‌حد و حصر باشد. برای تهیه آلومینیوم از بوکسیت، هیدروکسید‌سدیم و درجه‌حرارت‌های فوق‌العاده زیاد لازم است. تصفیه فلز آلومینیوم به دلیل میزان قابل‌ملاحظه انرژی که لازم دارد، کار بسیار سختی است. علاوه بر آن تولید آلومینیوم با مشکلاتی نظیر پروسه اسیدی شدن محیط هم قرین شده است. در نتیجه بهترین راه‌حل اقتصادی و محیط‌زیست، استفاده از آلومینیوم بازیافتی است.

سابقه بازیافت آلومینیوم

تاریخچه بازیافت آلومینیوم به قرن نوزدهم میلادی برمی‌گردد، اما در آن زمان این پروسه برعکس دوران کنونی سودآور نبود. قوطی‌های آلومینیومی نخستین پیشگامان این عرصه در دهه 1960 میلادی بودند. پس از آن رشد خارق‌العاده مصرف آلومینیوم بازیافتی به صنایعی نظیر اتومبیل‌سازی، کارخانه‌های تولید در و پنجره، لوازم خانگی تسری یافت. یکی از مزایای عمده استفاده از آلومینیوم بازیافتی که بالطبع بر همه‌گیر شدن آن هم تاثیر داشته، نبود کاهش کیفیت محصولات بازیافتی است، در حالی که رقیب سر سخت این فلز انعطاف‌پذیر یعنی پلاستیک، درست نقطه مقابل این وضع قرار دارد. در طول فرآیند بازیافت به هیچ وجه از کیفیت آلومینیوم کاسته نمی‌شود، اما پلاستیک این بلای زیست‌محیطی برعکس در طول هر مرحله از بازیافت بشدت دستخوش تغییرات نامطلوب می‌شود.

مزایای زیست‌محیطی

بازیافت آلومینیوم چنانچه بر اساس ضوابط و استانداردهای تعریف‌شده باشد، از دیدگاه زیست‌محیطی نه‌تنها قابل‌توجیه، بلکه حتی بسیار هم مورد تاکید است. ضوابط زیست‌محیطی لازم برای همه مراحل شامل جمع‌آوری، تفکیک و ذوب ضایعات تعریف شده و تبعیت از آنها به معنای بهره‌مندی از منافع اقتصادی و در عین حال زیست‌محیطی است. بازیافت مدیریت‌شده آلومینیوم نه تنها باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی، زمان، پول و البته ذخایر طبیعی می‌شود، بلکه می‌تواند اشتغال‌زا و مفید به حال خدمات اجتماعی هم باشد، چون از این طریق عملا می‌توان در زندگی میلیون‌ها نفر تغییرات مثبت و مشهودی ایجاد کرد.

بازارهای آلومینیوم بازیافتی

بازار گسترده‌ای برای همه انواع آلومینیوم‌های بازیافتی تعریف شده که از نمونه‌های بارز آن می‌توان از یک سو به تولید سر سیلندر، جعبه موتور اتومبیل، جعبه دنده، سایر ابزار و وسایل موردنیاز صنعت اتومبیل‌سازی و از سوی دیگر به تولید انواع شمش‌های فلزی، قالب‌های مخصوص ریخته‌گری برای تولید انواع قطعات، صفحات، نوارها و فویل‌ها اشاره کرد. صنعت فولاد یکی دیگر از مهم‌ترین بازارهای مصرف آلومینیوم بازیافتی است. آلومینیوم‌های بازیافتی در این صنعت اغلب برای احیای فولاد به کار می‌روند. فولاد مایع حاوی مقادیر زیادی اکسیژن است و در طول پروسه حرارت‌دهی این میزان از حد متعارف بیشتر می‌شود. حضور اکسیژن باعث تشکیل حباب‌های هوا و رسوب اکسیدآهن و بالطبع کاهش کیفیت فولاد می‌شود. آلومینیوم یکی از عوامل دی‌اکسید یا احیا‌کننده‌ای است که در این زمینه می‌تواند نقش بسیار مهمی ایفاء کند.

اهمیت بازیافت آلومینیوم

سالانه در جهان حدود 5/1 میلیون تن ظروف آلومینیومی وارد چرخه دفع مواد زاید می‌شود. بدیهی است تمام ظروف شامل قوطی‌ها و بشقاب‌های آلومینیومی که دور ریخته می‌شوند، باید بار دیگر تولید شوند. در نتیجه دور ریختن آنها چیزی به جز اسراف و ضایع کردن نعمت‌های خدادادی نیست. البته این مساله جدای از آلودگی‌های زیست‌محیطی است که دفع این ماده در طبیعت ایجاد خواهد کرد. تحقیقات نشان داده تولید آلومینیوم سالانه حدود 14 درصد باعث افزایش گازهای گلخانه‌ای در جهان می‌شود. تولید مواد سمی همچون اکسیدسولفور و اکسیدنیتروژن که هر دو از عوامل عمده ریزش باران‌های اسیدی و مه‌دود هستند، شاید دلیلی باشد بر این‌که چرا هر یک از ما باید بازیافت آلومینیوم را جدی‌تر بگیریم.

نتیجه‌گیری

از آنجا که آلومینیوم یک فلز 100 درصد قابل بازیافت است و محدودیتی هم در تعداد دفعات بازیافت آن وجود ندارد، لذا هر شخص باید بداند با بازیافت یک قوطی کنسرو یا نوشابه می‌تواند کمک موثری به حفاظت از محیط‌زیست کند. به عنوان مثال بازیافت 33 قوطی کنسرو آلومینیومی می‌تواند حدود هفت کیلووات ساعت در مصرف برق صرفه‌جویی کند، در حالی که با انرژی که برای تولید یک قوطی آلومینیومی جدید مصرف می‌شود، می‌توان 20 قوطی کنسرو بازیافتی تولید کرد که در اصل هیچ تفاوتی هم با یکدیگر ندارند. این آمارها زمانی بهتر قابل درک خواهد شد که بدانید در جهان هر ساله 23 میلیارد کیلووات ساعت برق صرف سوزاندن و دفع ضایعات آلومینیومی می‌شود. حتی آمار تولید آلومینیوم اولیه هم تاسف‌‌بار است، چرا که مصرف هر ساله 300 میلیارد کیلووات ساعت برق در جهان براستی یک فاجعه تمام عیار برای کل ساکنان کره زمین خواهد بود.