آمریکا از دیدگاه امام خمینی

یکی از واکنش‌های مهم و قاطع امام در مورد آمریکا هنگام تسخیر سفارت آمریکا بود. ایشان در شانزدهم آبان 1358 سخنرانی کردند و یکی از جمله‌های معروف خود درباره آمریکا را به زبان آوردند. امام در این سخنرانی ضمن حمایت ضمنی از اقدام دانشجویان گفتند: «شما می‏بینید که الآن مرکز فساد آمریکا را جوان‌ها رفته‏اند گرفته‏اند، و آمریکایی‌هایی هم که در آنجا بوده گرفتند و آن لانه فساد را به دست آوردند و آمریکا هم هیچ غلطی نمی‌تواند بکند و جوان‌ها هم مطمئن باشند که آمریکا هیچ غلطی نمی‏تواند بکند.»

اما چرا امام خمینی تا این حد روی آمریکا حساس بودند و تا این اندازه برخورد تندی با این کشور داشتند. از نظر امام خمینی، آمریکا دشمن شماره یک مردم محروم و مستضعف جهان است و همه مصیبت‌ها و گرفتاری‌های ما در ایران از جانب این کشور است. ایشان در تعبیری ساده و گیرا می‌گفتند: «ما آن‌قدر صدمه که از آمریکا دیدیم از هیچ‌کس ندیدیم.» و به این ترتیب معلوم می‌شد که واکنش ایشان نسبت به مذاکره یا رابطه چه بود.

«آنهایی که خواب آمریکا را می‌بینند خدا بیدارشان کند»، «با آمریکا روابط ایجاد نخواهیم کرد، مگر این‌که آدم بشود و از ظلم کردن دست بردارد.» و «روابط ما با آمریکا روابط یک مظلوم با ظالم است، روابط یک غارت شده با غارتگر است.» این سه جمله از میان جملاتی انتخاب شده که رهبر فقید انقلاب درباره رابطه با آمریکا گفتند و شاید همین جمله‌ها برای نشان دادن مخالفت شدید ایشان با هرگونه مذاکره و رابطه در آن برهه زمانی کافی باشد. در زمانی که هر کنشی از این دست به چشم یک سازش دیده می‌شد.

اما اگر از سیزدهم آبان در بدو انقلاب اسلامی صحبت کردیم، بد نیست واکنش امام به ساقط کردن هواپیمای مسافربری ایران را که اواخر عمر ایشان انجام شد، هم ببینم. آنجا که ایشان در پیامی گفتند: «مردم آزاده جهان همیشه از ابرقدرت‌ها بخصوص آمریکای جنایتکار صدمه دیده‏اند و تا عزم خود را برای رویارویی با کفر و شرک جهانی و آمریکای سلطه‏گر جزم ننمایند، هر روز شاهد جنایتی تازه خواهند بود.» امام در ادامه سخن از یک نبرد تازه گفتند و افزودند: «جنگ امروز ما، جنگ با عراق و اسرائیل نیست؛ جنگ ما، جنگ با عربستان و شیوخ خلیج‌فارس نیست؛ جنگ ما، جنگ با مصر و اردن و مراکش نیست؛ جنگ ما، جنگ با ابرقدرت‌های شرق و غرب نیست؛ جنگ ما، جنگ مکتب ماست علیه تمامی ظلم و جور؛ جنگ ما جنگ اسلام است علیه تمامی نابرابری‌های دنیای سرمایه داری و کمونیزم؛ جنگ ما جنگ پابرهنگی علیه خوشگذرانی‌های مرفهین و حاکمان بی‏درد کشورهای اسلامی است. این جنگ سلاح نمی‏شناسد، این جنگ محصور در مرز و بوم نیست، این جنگ، خانه و کاشانه و شکست و تلخی کمبود و فقر و گرسنگی نمی‏داند. این جنگ، جنگ اعتقاد است، جنگ ارزش‌های اعتقادی ‌ـ‌ انقلابی علیه دنیای کثیف زور و پول و خوشگذرانی است. جنگ ما، جنگ قداست، عزت و شرف و استقامت علیه نامردمی‌هاست. رزمندگان ما در دنیای پاکِ اعتقاد و در جهان ایمان تنفس می‏کنند و مسلمین جهان هم که می‏دانند جنگ بین استکبار و اسلام است، جهانخواران را آرام نخواهند گذاشت و ضربه‏های خود را بر همه کاخ نشینان وارد می‏کنند.» به این ترتیب امام خمینی اواخر عمر خود این نظر را مورد تاکید قرار دادند که مشکل ایران و آمریکا بیش از آن‌که در رویدادها و حوادث تاریخی باشد در ایدئولوژی و مکاتب اعتقادی است و مسلم است که مذاکره در این مسیر کاری است بسیار دشوار.