رد پای وبا در پایتخت

روز گذشته، محمود نبوی، معاون مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت در گفت‌وگو با جام‌جم خاطرنشان کرد که تا ظهر یکشنبه، آمار مبتلایان وبا در کشور به 170 بیمار رسیده است و دو نفر از این بیماران در شهر تهران و یک نفر نیز در شهر کرج شناسایی شده‌اند.با وجود آن‌که چند هفته قبل وزارت بهداشت عنوان کرده بود که احتمال گسترش این بیماری در پایتخت ضعیف است و امکان اپیدمی وجود ندارد، اما حالا با وجود شناسایی چند بیمار مبتلا به وبا در شهرهای بزرگ و مرکزی کشور، بیم آن می‌رود که آمار مبتلایان به وبا در پایتخت و دیگر شهرهای همجوار تهران افزایش یابد.

البته نبوی تاکید می‌کند که این سه نمونه مبتلا به وبا، نمونه‌های تک‌موردی هستند که در فصل‌های گرم هرسال مشاهده می‌شود و همچنان خطر اپیدمی وبا در تهران وجود ندارد؛ اما دکتر عباس مومن‌زاده، متخصص بیماری‌های عفونی در گفت‌وگو با جام‌جم هشدار می‌دهد که اگر اقدام قاطعی برای جلوگیری از شیوع وبا در کشور انجام نشود و آگاهی‌رسانی درباره این بیماری به مردم ضعیف باشد، احتمال سرایت این بیماری در تهران یا هر نقطه‌ای از کشور وجود دارد.

این پزشک متخصص یادآوری می‌کند که اگر این بیماری دیر تشخیص داده شود و فرد مبتلا به سرعت به مراکز درمانی انتقال داده نشود، بیمار مبتلا به وبا ظرف 16 ساعت فوت خواهد کرد.

افغان‌ها؛ همچنان در صدر مبتلایان وبا

مطابق آخرین آمارهای وزارت بهداشت، 144 بیمار مبتلا به وبا در ایران، تبعه افغانستان هستند و یک مورد از مبتلایان نیز تبعه پاکستان است.در این بین تاکنون 25 ایرانی هم از شروع فصل گرما تا ظهر دیروز به بیماری وبا مبتلا شده‌اند.

همچنین سه نفر از مبتلایان به وبا هم فوت شده‌اند که البته دو نفر از آنها اصلا به مرکز درمانی مراجعه نکردند و هر سه فرد فوت شده نیز تبعه افغانستان هستند.

پیش از این وزارت بهداشت اعلام کرده بود که شیوع این بیماری در ایران به دلیل شیوع وبا در مناطق شمالی افغانستان و سپس گسترش بیماری به مرزهای داخلی ایران است.این گروه از افغان‌های مبتلا به وبا، بیشتر مهاجران غیرقانونی هستند که از مرزهای شرقی وارد کشور می‌شوند و تنها در صورتی که تحمل بیماری برای آنها بسیار سخت و طاقت‌فرسا باشد به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، زیرا این گروه از مهاجران غیرقانونی پس از درمان به کشورشان بازگردانده می‌شوند.

وزارت بهداشت: مراقبت‌ها را افزایش داده‌ایم

بیشتر مبتلایان به وبا در دو استان کرمان و سیستان و بلوچستان شناسایی شده‌اند، اما از آنجا که مهاجر غیرقانونی می‌تواند پس از عبور از مرزها به شهرهای مرکزی هم مهاجرت کند و تا مرحله حاد شدن بیماری وبا به مراکز درمانی مراجعه نکند، بنابراین می‌توان گفت که نه آمار واقعی مبتلایان به وبا مشخص است و نه هیچ تضمینی وجود دارد که وبا به دیگر شهرهای کشور سرایت پیدا نکند.

معاون مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت، عنوان می‌کند که تا پایان آبان امسال، مراکز درمانی در شهرهای شرقی کشور فعال هستند و به شکل گسترده‌تری نسبت به سال قبل، از نمونه‌های آب آشامیدنی مردم این مناطق نمونه‌گیری می‌کنند و هر نمونه مشکوکی را گزارش می‌دهند.

نبوی یادآوری می‌کند که از دهه 40 تا 70 شمسی، اپیدمی‌های ده تا 20 هزار نفره‌ای از بیماری وبا در کشور داشتیم، اما به دلیل کلریزه شدن آب‌های آشامیدنی در نقاط مختلف کشور، هم اکنون احتمال اپیدمی وبا در کشور وجود ندارد؛ با وجود این تا دو ماه آینده، کنترل آب‌های آشامیدنی مردم ـ بخصوص در منطقه شرقی و جنوبی کشور ـ را تشدید می‌کنیم و مراقبت‌های بهداشتی در نقاط مرزی نیز افزایش خواهد یافت.

آب زلال هم ممکن است ناقل وبا باشد

در برخی نقاط محروم کشور که دسترسی مردم به آب‌های لوله‌کشی محدود است، امکان استفاده مردم از آب‌های سطحی و روان وجود دارد و حتی برخی مسافران در مناطق گردشگری هم ممکن است برای رفع تشنگی از آب‌های روان موجود در رودها و جوی‌ها استفاده کنند.

دکتر مومن‌زاده، متخصص بیماری‌های عفونی با اشاره به یکی از اشتباه‌های مرگبار بسیاری از مسافران تاکید می‌کند: حتی اگر آب روان در ظاهر بسیار زلال و شفاف باشد، اصلا به این معنی نیست که این آب کاملا پاک است و احتمال دارد که همین آب زلال، ناقل بیماری وبا باشد و انواع باکتری‌ها در درون همان آب زندگی کند.مومن‌زاده تصریح می‌کند: در حالی که در بسیاری از رستوران‌های کشور نیز انواع سبزیجات و سالادها در فصل گرم به مشتریان فروخته می‌شود، اتفاقا بسیاری از همین مراکز می‌توانند با فروش سبزیجات و سالادهای آلوده، ناقل بیماری وبا به مشتریان باشند، بنابراین بهتر است که وزارت بهداشت حداقل در فصل گرم سال، نظارت بیشتری به فروش و توزیع این مواد خوراکی داشته باشد.

به گفته متخصصان، عمده دلیل انتقال وبا در ایران، آب آلوده و سبزیجات ضدعفونی نشده است و البته در صورت مراجعه سریع بیمار به مراکز درمانی، بیمار مبتلا به وبا از مرگ حتمی، جان سالم به در خواهد برد.با توجه به این‌که یکی از عمده علائم بیماری وبا، اسهال شدید و استفراغ است، مومن‌زاده اظهار می‌کند که والدین کودکان زیر پنج سال در هر منطقه‌ای از کشور و نوزادان زیر دو سال در مناطق گرمسیری باید در این ماه‌های گرم سال، بیشتر مراقب فرزندشان باشند تا خطر ابتلا به وبا کاهش یابد و همچنین در صورت ابتلای فرزندانشان به اسهال شدید، بسرعت فرزندشان را به مراکز درمانی انتقال دهند.

امین جلالوند‌ / ‌گروه جامعه