دریاچه ارومیه جان می‌گیرد

اولین کارگروه نجات دریاچه ارومیه در دولت یازدهم پنجشنبه گذشته با حضور وزیر نیرو و معاونان وی و همچنین رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور و مسئولان و نمایندگان استان‌های آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی در ارومیه برگزار شد. در این نشست علاوه بر بررسی راهکارهای نجات دریاچه ارومیه بر ضرورت همکاری مردم منطقه تاکید شد.به گزارش خبرگزاری‌ها، معاون آبخیزداری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در این نشست از تخصیص ده میلیارد ریال اعتبار آبخیزداری به استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان به‌عنوان سه حوضه آبخیز دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: از این اعتبارات که خارج از اعتبارات برنامه‌ای برای امسال تعیین شده، شش میلیارد ریال به آذربایجان غربی و بقیه به کردستان و آذربایجان شرقی تخصیص داده شده است.

پرویز گرشاسبی ضمن تاکید بر لزوم استفاده از توان مردمی برای رفع بحران دریاچه ارومیه افزود: این اعتبار در زمینه اجرای پروژه‌های بیولوژیکی و بیومکانیکی و برای توسعه پوشش گیاهی، جنگلکاری و درختکاری استفاده می‌شود.

وی تصریح کرد: با افزایش پوشش گیاهی مرتعی و استفاده هدفمند از مراتع حوضه آبخیز دریاچه ارومیه توسط مجریان و بهره‌برداران عرصه‌های مرتعی، می‌توان در اراضی ملی حوضه آبخیز دریاچه ارومیه، سطح آب‌های زیرمینی را بالا برد و چشمه‌هایی را که در اعماق زمین هست، احیا کرد.

گرشاسبی تاکید کرد: در حوضه دریاچه ارومیه باید زمینه به‌کارگیری از توان مردمی و عزم و همت آنها برای احیای دریاچه فراهم شود، چراکه با این اقدام می‌توان شاهد جلوگیری از خشکی دریاچه ارومیه و برگشت آن به وضع سابق در سال‌های آینده بود.وی با اشاره به این‌که در مباحث آبخیزداری باید اتکا به اعتبارات دولتی کاهش پیدا کند و به سمت اتکا به مردم و استفاده از ظرفیت‌های مردمی حرکت کنیم، یادآور شد: ایجاد صندوق‌های محلی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و اعلام فراخوان عمومی برای استفاده از کمک‌های مردمی در مقابله با خشکسالی دریاچه ارومیه راهکاری موثر در نجات دریاچه ارومیه است.

انتخاب 13 طرح اولویت‌دار

سرپرست معاونت آب و آبفای وزارت نیرو نیز در این جلسه از انتخاب 13 طرح اولویت‌دار برای احیای دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: 13 طرح یادشده از بین 24 طرح احیای دریاچه ارومیه احصا شده که از سوی وزارت نیرو برای اجرا ابلاغ می‌شود.علیرضا دائمی با بیان این‌که از 24 طرح احیای دریاچه ارومیه، ده طرح مختص وزارت نیرو، پنج طرح مختص وزارت جهاد کشاورزی و 9 طرح مختص سازمان حفاظت محیط‌زیست است، افزود: مدیریت نهادهای کشاورزی در حوضه دریاچه ارومیه شامل، شناسایی و مسدودسازی چاه‌های غیرمجاز با تامین معیشت جایگزین، جلوگیری از توسعه کشت آبی، انتقال آب به جزایر و تالاب‌های حاشیه‌ای و حفظ تالاب‌ها و توقف تمام طرح‌های سدسازی در دست مطالعه و اجراست که در قالب 13 طرح اولویت‌دار دیده شده است و در صورت تائید نهایی با اختصاص اعتبارات لازم عملیات اجرای آنها آغاز می‌شود.

سرپرست معاون آب و آبفای وزارت نیرو همچنین بر لزوم تعیین تکلیف اجرای طرح انتقال بین حوضه‌ای آب از ارس و خزر به دریاچه ارومیه تاکید کرد و گفت: انتقال آب از ارس و خزر، یا از منابع آبی جنوب آذربایجان غربی نیازمند مطالعات، سنجش بیشتر و تصمیم‌گیری در این زمینه است.

وی پروژه‌های هم‌عرض را یکی از آفت‌های طرح‌های احیا و نجات دریاچه ارومیه از بحران کم‌آبی دانست و یادآور شد: بررسی و تصمیم‌گیری در مورد سدسازی، تعیین تکلیف منابع آب توسط وزرا و معاون رئیس‌جمهور، ارائه راهکار به منظور کنترل آب در بخش کشاورزی سه استان حوضه آبخیر دریاچه ارومیه برای خروج از وضع بحران اجرا می‌شود.

دائمی با اشاره به برگزاری نخستین جلسه کارگروه احیای دریاچه ارومیه در نخستین روزهای کار دولت یازدهم، تصریح کرد: پیگیری سریع از جمله خواسته‌های اعضای این کارگروه بود که درصدد هستیم در سریع‌ترین زمان ممکن و طبق تاکیدات رئیس‌جمهور و هیات دولت، راهکارهای احیای دریاچه ارومیه را تدوین کنیم.

وزیر نیرو نیز در این جلسه یادآور شد: یکی از مهم‌ترین مشکلات در تحقق این راهکارها، منابع لازم برای اجرای طرح‌هاست که امیدواریم این مشکل رفع شود.

حمید چیت‌چیان با اشاره به این که دولت یازدهم عزم خود را جزم کرده تا به مشکل دریاچه ارومیه پایانی خوش بدهد، افزود: روند خشک شدن دریاچه ارومیه معکوس می‌شود.

وی حل نهایی این موضوع را نیازمند زمان و همکاری مردم استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان دانست و اظهار کرد : متاسفانه طی سال‌های اخیر به دلیل کاهش نزولات جوی، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و کاهش حجم آب‌های سطحی مقدار ورودی آب به دریاچه نیز کاهش یافته است.وزیر نیرو افزایش دمای هوا و تبخیر آب از سطح دریاچه را یکی از علل اصلی کاهش آب دریاچه برشمرد و اعلام کرد: در صورتی که تصمیم‌های دولت توسط مردم پشتیبانی و عزم ملی برای رفع این مشکل ایجاد شود، طی آینده نزدیک شاهد حیات پرنشاط دریاچه ارومیه خواهیم بود.

بحران زود فرارسید

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور نیز با تاکید بر ضرورت اجرایی کردن طرح‌های نجات دریاچه ارومیه در سریع‌ترین زمان ممکن، گفت: این دریاچه نه‌فقط برای زیست بوم ایران، بلکه برای زیست بوم جهان نیز مهم است.

معصومه ابتکار تشکیل کارگروه نجات پارک ملی دریاچه ارومیه توسط دولت تدبیر و امید را در جهت تحقق اهداف بلندمدت زیست محیطی برای منطقه و کشور دانست و افزود: از سال 79 در سازمان محیط‌زیست در مورد این مساله هشدارهای لازم داده شده بود، البته پیش‌بینی‌ها بر کندتر بودن روند خشکی دریاچه بود، ولی متاسفانه زودتر از آن چیزی که فکر می‌کردیم با بحران مواجه شدیم.

وی عنوان کرد: هم‌اکنون مطالعات و برنامه‌ریزی‌ها انجام شده و اراده سیاسی بین دستگاه‌ها به‌وجود آمده و با مشارکت وسیع مردم و عزم جدی جوامع محلی، این مشکل حل می‌شود که اگر با همکاری مردم همراه نشود یا به نتیجه نخواهیم رسید یا با دشواری‌های بسیار زیادی مواجه می‌شویم.

جلسات فرمایشی نمی‌خواهیم

در همین حال نمایندگان مردم آذربایجان غربی و شرقی از برگزاری جلسات فرمایشی بدون راهکار برای احیای دریاچه ارومیه، تکراری بودن مطالب و اجرایی نشدن طرح‌های علاج بخشی این پارک بین‌المللی انتقاد کردند و خواستار ایجاد فرصت‌های برابر در استان‌های حوضه آبریز دریاچه ارومیه برای استفاده از منابع آب و حضور شخص رئیس‌جمهور در جلسات کارگروه ویژه نجات دریاچه ارومیه شدند.

نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی با بیان این ‌که تصمیم‌گیری برای دریاچه ارومیه در اتاق‌های شیشه‌ای تهران نتیجه‌ ندارد، گفت: زمانی تصمیمات کاربردی، مفید و قابل اجرا اتخاذ می‌شود که مقامات از نزدیک وضع بحرانی این دریاچه را مشاهده کنند.

محمداسماعیل سعیدی خواستار ایجاد تیم کارشناسی قوی در شاخه‌‌های مختلف برای احیای دریاچه ارومیه شد و با بیان این ‌که اعضای این تیم باید از نزدیک وضع دریاچه و شرایط جغرافیایی و تغییرات اقلیمی را مورد مطالعه قرار دهند، افزود: متاسفانه پل میانگذر دریاچه ارومیه، چاه‌های غیرمجاز و سدسازی از جمله عوامل مرگ دریاچه در افکار عمومی است.نماینده مردم بوکان در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به این‌ که برگزاری همایش‌ و تکرار سخن‌‌های گذشته دردی از دریاچه ارومیه دوا نکرده و روند خشک شدن دریاچه را متوقف نمی‌کند، خواستار تخصیص ردیف بودجه مستقل به نام دریاچه ارومیه در بودجه سالانه کشور شد و با تاکید بر این‌که چنین ردیف بودجه‌ای باید در سطح ملی و با نظارت ملی اعمال مدیریت شده، گفت: برگرداندن عظمت و زیبایی 20 سال قبل دریاچه ارومیه غیرممکن بوده و در صورت جاری شدن آب سدها به دریاچه این خطه شکوه و جلوه ابتدایی خود را به دست نمی‌آورد.محمد قسیم عثمانی، تعریف یک دریاچه هدف به عنوان دریاچه ارومیه در محل فعلی آن را راهکار مناسبی دانست و افزود: احیای کامل دریاچه غیرممکن است، ولی با تخصیص بودجه مستقل و مدیریت فرااستانی می‌توان یک دریاچه در ابعاد کوچک‌تر را ایجاد کرد.

نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی هم با اشاره به این ‌که سال 1374 آب دریاچه در بالاترین سطح خود در چند دهه اخیر قرار داشت، ‌گفت: مشکل از وقتی آغاز شد که آب زرینه‌رود را به آذربایجان‌ شرقی منتقل کردند و اکنون صحبت از انتقال آب ارس به شمال شرق دریاچه ارومیه می‌شود.

جواد جهانگیرزاده با اشاره به بهره‌گیری از روش یونیزاسیون برای بارورسازی ابرها با هدف افزایش بارندگی در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه، خاطرنشان کرد: این اقدام سرطان را در منطقه افزایش خواهد داد.